قازاقستان جول عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى ەلىمىزدەگى كولىك جولدارىنىڭ بۇزىلۋ سەبەبىن انىقتاۋ ماقساتىندا ماڭىزدى زەرتتەۋ جۇرگىزدى. وسى زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزىندە جول جابىنىن نىعايتۋدىڭ جاڭا ءادىسى ازىرلەندى.
سوڭعى ەكى جىل ىشىندە ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى پروبلەمالىق ۋچاسكەلەردەگى اقاۋلاردىڭ كارتاسىن جاساپ, تسەمەنت-بەتون جولدارداعى اقاۋدى باستى نازارعا العان. سونداي-اق عالىمدار حيميالىق جانە تەمپەراتۋرالىق تالداۋلارمەن بىرگە رەنتگەندىك زەرتتەۋلەر مەن دەفورماتسيالىق تىگىستەردى باقىلادى. بۇل ءوز كەزەگىندە جولدىڭ بۇزىلۋ سەبەبىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
2021 جىلى ەلىمىزدىڭ تسەمەنت-بەتون جولدارىندا ماماندار دەفورماتسيالانۋ بويىنشا 36 جاعداي تىركەلسە, 2022 جىلى 23 قانا جاعداي بولعان.
« وسى ماقساتتا عالىمدار جول نەگىزدەرىنىڭ قاسيەتىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ويتكەنى جولداردىڭ جۇكتەمەلەرگە توزىمدىلىگى ءدال وسى فاكتورعا تاۋەلدى. تەرەڭ زەرتتەۋ جۇمىستارى جولداردىڭ تۇراقتىلىعى تەك بەتوننىڭ قۇرامىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار توپىراقتىڭ ساپاسى مەن تۇرىنە, كليماتتىق جاعدايلارعا جانە جەراستى سۋلارىنىڭ دەڭگەيىنە دە بايلانىستى ەكەنىن كورسەتتى», دەيدى اتالعان جول عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي كەڭەسشىسى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دۋمان دۇيسەمبينوۆ.
توزىمدىلىگى ءالسىز توپىراقتا جولدار شوگۋ مەن دەفورماتسياعا ءجيى ۇشىرايدى. سوندىقتان ماماندار مۇنداي توپىراقتىڭ مينەرالدى قۇرامى مەن ولاردىڭ ءسۇزۋ قاسيەتىن زەرتتەپ كوردى. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە ينستيتۋت عالىمدارى ەلىمىزدەگى باتىس وڭىرلەرىنىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلگەن قۇم توپىراقتى نىعايتۋ ءۇشىن بىرەگەي كاتاليزاتور دايىندادى.
جاڭا قوسپا قۇمنىڭ شاڭ بولشەكتەرىن بايلانىستىرىپ, ولاردى شوگىندى جىنىسقا اينالدىرۋ ارقىلى يوندىق ءوزارا ارەكەتتەسۋدى بەلسەندىرەدى. بۇل جولدى بەرىك ءارى تۇراقتى ەتەدى. اتالعان ءادىس تسەمەنت-بەتون جولدارىنىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمىن ۇزارتىپ, ولاردى كۇتىپ ۇستاۋعا جۇمسالاتىن شىعىندى ازايتادى.