• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ۇستاز 05 قازان, 2024

باستاۋىش سىنىپتىڭ اعايى

240 رەت
كورسەتىلدى

ەلىمىزدە ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتە 400 مىڭداي پەداگوگ جۇمىس ىستەسە, سونىڭ 19 پايىزى عانا ەر-ازامات. ساراپشىلار «مەكتەپكە اعايلار اۋاداي قاجەت» دەپ دابىل قاققالى قاشان. ال باستاۋىش سىنىپتاعى پەداگوگتەر اراسىنان ىبىراي ءالتىنساريننىڭ ءىزباسارىن كەزدەستىرۋ ءتىپتى قيىن. بىراق استانادا جاس وسكىنگە قالام ۇستاتىپ, پارتاعا قالاي وتىرۋدان باستاپ ۇيرەتەتىن اعاي بار. ونىڭ اتى-ءجونى – بەكبولات ءۋالي.

جان-جاعىنا تاڭىرقاي قاراپ, جۇرەك­سىنە مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاعان بالا­نىڭ الدىنان اعايدىڭ شىققانى دا ءبىرتۇرلى سياقتى كورىنە مە؟ جوق. ەش­قانداي دا ءبىرتۇرلى ەمەس ەكەن. بۇعان مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى №74 مەكتەپ-گيمنازياعا بارعاندا كوزىمىز انىق جەتتى. مەكتەپ تابالدىرىعىن ەندى عانا اتتاعان وتىز ءۇيدىڭ ەركەسىن تارتىپكە باعىندىرىپ, تاربيە مەن ءبىلىمدى قاتار بەرىپ جاتقان مۇعالىمدى كورگەندە اجەپتاۋىر اسەرلەنىپ قالدىق. «الىپپەدەگى» ارىپتەردى ويىن ارقىلى وقىتىپ, كەيىن سۇراق قويىپ, وعان وقۋشىلار جامىراي جاۋاپ بەرىپ جاتتى. نە كەرەك, بالالاردىڭ بىلىمگە دەگەن قۇلشىنىسى تىلىنەن دە, تۇرىنەن دە كورىنىپ-اق تۇر.

«مەكتەپتە جۇرگەندە-اق مۇعالىم بولسام دەپ ارماندايتىنمىن. بىراق باس­تاۋىش سىنىپقا ساباق بەرەمىن دەپ ويلاعان جوقپىن. 2003 جىلى قوستاناي پەداگوگيكالىق كوللەدجىنە قۇجات تاپسىرار ساتتە وسى ماماندىقتى تاڭدادىم. شەكسپيردىڭ ايگىلى ءسوزى بار عوي, «كىتاپ ماعان تاقتان دا قىمبات» دەگەن. سول سەكىلدى جۇمىسىمدى ەشقانداي قىزمەتكە ايىرباستاعىم كەلمەيدى. ءوز ءىسىڭدى ۇناتساڭ, ونىڭ قيىنشىلىعى دا قىزىق بولىپ كورىنەدى ەمەس پە؟ ون سەگىز جىلدان بەرى باس­تاۋىش سىنىپقا جەتەكشىلىك ەتىپ كەلەمىن. شاكىرتتەرىمنىڭ الدىڭعى تولقىنى ۋنيۆەرسيتەت ءتامامداپ, وتباسىلى بولىپ ۇلگەردى. ولاردىڭ ءار جەتىستىگى – مەنىڭ قۋانىشىم», دەيدى بەكبولات اعاي.

ءيا, تارىداي بولىپ كىرگەن جەردەن ينتەللەكتۋالدىق تۇرعىدان تاۋداي بولىپ شىعۋ جولىندا ءبىرىنشى سىنىپتىڭ ۇلەس سالماعى زور. وسى ۋاقىت ارالىعىندا وقۋشى ءوزى بايقاپ ۇلگەرمەيتىن بىرنەشە جەتىستىككە جەتەدى. ءسويتىپ, ءار جىل سايىن شىڭدالىپ, قالىپتاسا كەلىپ, ون ءبىر جىلدان سوڭ قاناتتانىپ, التىن ۇيا مەكتەبىمەن قوشتاسادى. سوندىقتان ء«بىلىمنىڭ نەگىزى – باستاۋىشتا» دەگەن اقيقات ءسوز.

جۇرەك قالاۋىن تاۋىپ, جۇمىسىن «ماماندىقتىڭ تورەسى» دەپ باعالايتىن بەكبولات اعاي ەڭبەك جولىن قوستاناي وبلىسىندا باستاپتى. كەيىن ەلورداعا قىزمەت اۋىستىرعان. «توبىمىزداعى قىرىق قىزدىڭ ورتاسىندا تەك ەكى جىگىت بولدىق. ەكىنشى جىگىت قازىر باسقا سالادا ەڭبەك ەتەدى. ەر-ازاماتتار كوبىنە باستا­­ۋىش سىنىپتىڭ قيىنشىلىعىنان قاشادى. ويتكەنى ءار بالانى تاڭەرتەڭ كۇتىپ الىپ, ساباقتى ىجداعاتتىلىقپەن وقىتىپ, تۇستە كيىندىرىپ شىعارىپ سالۋ راسىندا وڭاي ەمەس. قاراپايىم قاعيدالارمەن بىرگە ءبىلىم مەن تاربيەنى قاتار مەڭگەرتۋ ناعىز شەبەرلىكتى تالاپ ەتەدى», دەيدى ب.مەيرام ۇلى.

وقۋشىلاردىڭ ەلىكتەپ, ۇلگى ەتەر تۇلعاسى – قاشاندا مۇعالىم. ولار ۇستا­زى­­نىڭ بۇكىل ءىس-قيمىلىنا, ءجۇرىس-تۇ­رى­سىنا, سويلەۋ مانەرىنە, اداممەن قارىم-قاتىناسىنا ەلىكتەيدى. سوندىقتان جاۋاپكەرشىلىگى مول, رۋحاني دۇنيەسى باي پەداگوگتەر عانا بالانىڭ جان دۇنيەسىنە اسەر ەتە الادى. ءۇزىلىس كەزىندە «الىپپەسىن» قۇشاقتاعان وقۋشىلارمەن اڭگىمەلەسىپ, ولاردىڭ دا ويىن بىلدىك. «بالاباقشا دا جاقسى, مەكتەپ تە قىزىق. بۇگىن ءبىز «س» دىبىسىن ۇيرەندىك. «سىزعىش» دەگەن ءسوز ەكى بۋىنعا بولىنەدى. وسكەندە مۇعالىم بولامىن. ال ءبىزدىڭ اعاي تاماشا», دەيدى بالالار.

«باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى – ەڭ جاۋاپتى, قيىن دا قىزىقتى ماماندىقتىڭ ءبىرى. وعان اركىمنىڭ جۇرەگى داۋالامايدى. ال ەندى وسى سالاعا ءوزىنىڭ قۇلشىنىسىمەن كەلگەن بەكبولات مەيرام ۇلىنىڭ ەڭ­بەگى ماقتاۋعا تۇرارلىق. بالالاردى ۇيىمداستىرۋى, قۇندىلىققا نەگىزدەلگەن ساباق وتكىزۋ ءادىسى ءبىزدى ەرەكشە ءتانتى ەتتى. «بالالارىمىزدىڭ ەر مۇعالىمنەن ساباق ۇيرەنگەنى قانداي جاقسى», دەپ اتا-انالار دا قۋانىشتارىن جاسىرمادى. ويتكەنى قازىر بالانى ۇيدە دە, بالاباقشادا دا, مەكتەپتە دە ايەلدەر تاربيەلەيدى. سوندىقتان ت ۇلىمدارى جەلبىرەپ, جۇرەكتەرى لۇپىلدەپ, ءبىلىم ورداسىن ەندى اتتاعان بالاقايلارعا ەر-ازاماتتىڭ ءارىپ تانىتىپ, قالام ۇستاتىپ, كوركەم جازۋعا باۋلىعانى وتە ماڭىزدى», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى لەنا ومارحانوۆا.  

سوڭعى جاڭالىقتار