«قازاقستان – گەرمانيا» بيزنەس فورۋمى شەڭبەرىندە ەكى تاراپتىڭ ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى جانە ۇلتتىق كومپانيالار مەن ءىرى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «قازاقستان – گەرمانيا» دوڭگەلەك ۇستەلى ءوتتى. وعان «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارما توراعاسى رۋستام قاراعويشين مودەراتورلىق ەتتى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە ءسوز العان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار شاراعا قاتىسۋشىلارعا العىسىن ءبىلدىردى.
«ەڭ الدىمەن, نەمىس ارىپتەستەرىمىزگە ديالوگكە اشىقتىعى جانە ەكىجاقتى سەرىكتەستىگىمىزدى نىعايتۋعا بەلسەندى اتسالىسقانى ءۇشىن شىنايى العىسىمدى بىلدىرەمىن. بىرلەسە اتقارعان جۇمىسىمىزدىڭ ارقاسىندا گەرمانيا فەدەرالدى كانتسلەرى ولاف شولتس مىرزانىڭ رەسمي ساپارى بارىسىندا جوسپارلانعان بارلىق ءىس-شارا ءساتتى ءوتتى. ءبىز ەندى ودان ءارى جەمىستى ىنتىماقتاستىققا ۇمىتتەنەمىز», دەدى ول.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اۋقىمدى شارا اياسىندا 6,1 ملرد دوللاردى قۇرايتىن 30 قۇجاتقا قول قويىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
«بۇگىن قول قويىلعان قازاقستان–گەرمانيا جوبالارى ەكى تاراپقا دا ءوزارا ءتيىمدى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. بۇل باستامالار قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى, اگروونەركاسىپتىك سەكتور, كولىك-لوگيستيكا سەكتورى جانە ونەركاسىپتىك ءوندىرىس سياقتى جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتورلاردى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزادى», دەدى رومان سكليار.
قول قويىلعان بىرلەسكەن جوبالار مەن قۇجاتتار رەسمي تۇردە عانا ەمەس, شىن مانىندە, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ ومىرىنە وڭ اسەرىن تيگىزەتىنىن ايتقان ول, بولاشاقتا ەكى ەلدىڭ ءاربىر ازاماتىنا ناقتى دەمەۋ بولاتىن ۇزاق مەرزىمدى جانە وڭ وزگەرىستەردىڭ بەرىك نەگىزىن قالايتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. بۇل وزگەرىستەر ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋعا جانە ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتە وتىرىپ, ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز.
«مىنە, وسى سەبەپتى ءبىزدىڭ اشىق جانە سىندارلى ديالوگىمىز ەرەكشە ماڭىزعا يە. الەۋەتتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ ەرەكشە نازار اۋدارۋدى جانە تياناقتى كوزقاراستى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان مەن بۇگىنگى كەزدەسۋدى تار شەڭبەردە وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردىم. بۇگىنگى كەزدەسۋىمىز بارلىق اسپەكتىنى تەرەڭىرەك جانە ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋعا, ستراتەگيالىق ماقساتتارىمىزعا جەتۋ ءۇشىن بىرلەسكەن شەشىمدەر ازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر.
پىكىر الماسۋدا تاراپتار نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ءوندىرۋ جانە ساتۋ, سونداي-اق جەتكىزۋ بويىنشا وي ءبولىستى. اتاپ ايتقاندا, «بايتەرەك» ۇبح» اق مەن نەمىس اگروبيزنەس وكىلدەرى اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن وندىرۋگە وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا تاجىريبە مەن اقپارات الماسۋدى, نەمىس ونىمدەرىن ساتۋ ءۇشىن قارجىلاندىرۋ قۇرالدارىن ۇسىنۋدى كوزدەيتىن ماسەلەلەر تالقىلاندى.
ء«بىز «قازاقستان – گەرمانيا» بيزنەس فورۋمىنا قاتىسۋ ءۇشىن ارنايى كەلدىك. ەكى ەل اراسىندا بولىپ جاتقان اۋقىمدى شارانىڭ ءبارى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ءساتى ءتۇسىپ, بۇگىن بىرقاتار مەموراندۋم مەن كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. ونىڭ قاتارىندا كولىك-لوگيستيكالىق قىزمەتتەن باستاپ, ينفراقۇرىلىم, ءتۇرلى وندىرىسكە قاتىستى كەلىسىمشارت, ءتىپتى گۋمانيتارلىق سالا بويىنشا دا مەموراندۋم بار. مىسالى, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا دا بىرلەسكەن جوبالار قولعا الىنادى», دەدى ىسكەرلىك دەلەگاتسيانىڭ جەتەكشىسى, بۋندەستاگ دەپۋتاتى, ەكونوميكالىق ىستەر جانە كليماتتى قورعاۋ فەدەرالدى ءمينيسترى جانىنداعى پارلامەنتتىك مەملەكەتتىك حاتشى مايكل كەللنەر.
سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق-كرەديتتىك اگەنتتىگىمەن دە كەلىسىمگە كەلەتىندەرىن اتاپ وتكەن مەملەكەتتىك حاتشى, گەرماندىق جانە ەۋروپالىق كومپانيالار ءبىزدىڭ جوبالاردى ۇزاق مەرزىمگە قارجىلاندىراتىنىن ايتتى.
«بارىمىزگە ءمالىم, قازىرگى كۇندە قازاقستان شيكىزاتتىق ەمەس سالانى ورىستەتىپ, وندىرىستەردى جولعا قويۋعا كۇش سالىپ جاتىر. اسىرەسە قايتا وڭدەۋدى, ينفراقۇرىلىمدى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتقىسى كەلەدى. سونىمەن بىرگە ءبىز وندىرگەن ونىمدەرىمىزدى قازاقستان ارقىلى ايماقتاعى باسقا ەلدەرگە ەكسپورتتاۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسى بىرلەسكەن جوبالارىمىزدىڭ كەلەشەگى زور دەپ ويلايمىن. قازىر ورتالىق ازيادا ينۆەستيتسيا بويىنشا قازاقستان كوپ ەلگە تارتىمدى بولىپ تۇر. وسى تاريحي مۇمكىندىكتى قولدان شىعارىپ الماي, ءتيىمدى پايدالانعان دۇرىس. وعان قازاقستاننىڭ الەۋەتى جەتەدى», دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
ءوز كەزەگىندە ءسوز العان «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارما توراعاسى رۋستام قاراعويشين قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋداعى ماڭىزدى قادام جاسالعانىن ايتتى.
ء«بىز رەكوردتىق سوماسى 6,1 ملرد دوللاردان اساتىن بىرقاتار قۇجاتقا قول قويدىق. بۇل ەكونوميكامىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا, سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ سياقتى نەگىزگى سەكتورلارىن دامىتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر سىيلايدى», دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, «HORSCH Maschinen GmbH», «CLAAS Global Sales GmbH» جانە «KfW Bankengruppe» سياقتى ءىرى كومپانيالارمەن جاسالعان كەلىسىمدەر وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە سەرپىن بەرىپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنى مەن ەنەرگەتيكالىق سەكتورىن جاڭعىرتۋعا ىقپال ەتەتىن جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جاعداي جاسايدى. «بايتەرەك» حولدينگى قارجىلىق قولداۋ كورسەتىپ, ولاردى تابىستى ىسكە اسىرۋ قۇرالدارىن ۇسىنادى. وسى جوبالاردىڭ ومىرشەڭ بولۋىنا بەلسەندى اتسالىسادى.
«سونىمەن قاتار فورۋم اياسىندا وتكەن بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەل پىكىر الماسۋ جانە نەمىس سەرىكتەستەرىمىزبەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگىن تالقىلاۋ الاڭىنا اينالدى. ءبىز ەكىجاقتى قاتىناستاردى دامىتۋدا, اسىرەسە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپتىك سەكتور, كولىك-لوگيستيكا سالاسى جانە ونەركاسىپتىك ءوندىرىس سياقتى باعىتتاردا ۇلكەن الەۋەتتى كورىپ وتىرمىز», دەپ ءسوزىن جالعادى رۋستام قاراعويشين.
قول قويىلعان كەلىسىمدەر گەرمانيامەن ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتادى. وسى تۋرالى اڭگىمەلەگەن باسقارما توراعاسى, ەلىمىزدە ورنىقتى جانە ينكليۋزيۆتى ءوسۋدى دامىتۋ بويىنشا بيىك ماقساتتارعا قول جەتكىزۋگە كومەكتەسەتىن جاڭا تابىستى جوبالارعا باسىمدىق بەرىلەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
تارتىستى دا مازمۇندى وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدى ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار قورىتىندىلادى. اشىق ءارى شىنايى ديالوگ ءۇشىن ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلارعا شىن جۇرەكتەن العىسىن بىلدىرگەن ول, مۇنداعى ءاربىر ۇستانىم جانە يدەيالارمەن ءبولىسۋ ورتاق ماقساتتاردى العا جىلجىتۋدا اسا ماڭىزدى ەكەنىن جەتكىزدى.
«كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىستاردى جوعارى باعالايمىز جانە الداعى بىرلەسكەن جۇمىسىمىزدا بارلىق باستاما مۇقيات قاراستىرىلىپ, ەسكەرىلەتىنىنە سەندىرگىم كەلەدى. قازاقستان تاراپىنىڭ اتىنان الداعى ۋاقىتتا ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرىپ, تىعىز بايلانىستى ساقتاۋعا نيەتتى ەكەنىمىزگە سەندىرەمىن», دەدى ول.
دوڭگەلەك ۇستەل اياقتالعان سوڭ «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارما توراعاسى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
«بۇل دوڭگەلەك ۇستەل بىزگە وتە ماڭىزدى. قازىر 30-دان استام كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى. جالپى سوماسى 6 ملرد دوللاردان اسىپ جىعىلادى. ونىڭ 3 ملرد دوللاردان استامى «بايتەرەك» تاراپىنان جاسالىپ جاتىر», دەدى باسقارما توراعاسى.
بىرقاتار كەلىسىمنىڭ مازمۇنىنا توقتالعان حولدينگ باسشىسى, نەگىزىنەن اگروسەكتورعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
«گەرمانيانىڭ ەكونوميكاسى دا, تەحنولوگياسى دا وتە جىلدام دامىپ كەلەدى. سوندىقتان ءبىز بۇل ەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا ارەكەت ەتىپ جاتىرمىز. اسىرەسە جاڭا تەحنولوگيالارىن اكەلۋگە مۇددەلىمىز. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي كەزدەسۋلەردى ءجيى ۇيىمداستىرىپ, وعان قاتىسۋشىلاردىڭ سانىن دا كوبەيتكىمىز كەلەدى. بۇدان بىلاي «بايتەرەك» حولدينگى گەرمانيامەن قارىم-قاتىناستى وسى باعىتتى دامىتا بەرەدى», دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى رۋستام قاراعويشين.