• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ماسەلە 17 قىركۇيەك, 2024

كليماتتىڭ وزگەرۋى تولعانتادى

262 رەت
كورسەتىلدى

ەلىمىزدە ورتاشا اۋا تەمپەراتۋراسى 10 جىل سايىن 1,3 گرادۋسقا كوتەرىلەدى. بۇل مالىمەتتى Nazarbayev University-دە (NU) وتكەن «LCOY Kazakhstan-2024» اتتى جەر­گىلىكتى جاستار كونفەرەنتسياسىندا يۋنيسەف-ءتىڭ قازاقستانداعى وكىلى جەتكىزدى.

NU ەلىمىزدەگى «SDSN» – بۇۇ تۇراقتى دامۋ ۇلتتىق كەڭسەسى رەتىندە وعان 25 وتاندىق ۋنيۆەر­سيتەت پەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتى بىرىگەدى. NU پروۆوستى يلە­سانمي ادەسيدا اتالعان جو­عا­­رى وقۋ ورنى تۇراقتى دامۋ مەن كلي­­مات­تىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇ­رەس قاعي­داتىن ۇستاناتىنىن ايتتى.

«كليمات وزگەرۋىنە قارسى كۇرەستە ءبىلىم مەن يننو­ۆا­تسيا­نىڭ ماڭىزى زور. ءبىز قور­شاعان ورتا­نى قورعاۋ ماسە­لەلەرىن شەشۋ­گە ءبى­لىمدى كوش­باس­شىلاردى دايار­­­لاۋ­دى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. سون­دىقتان ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەر مەن زەرتتەۋشىلەر جاڭاشىل تىڭ يدەيا­­لاردى دۇنيەگە اكەلىپ, باس­­قا­­­لارعا ۇلگى بولىپ وتىر», دەدى ول.

قازاقستانداعى يۋنيسەف-ءتىڭ­ وكىلى, دوكتور راشەد مۇس­تا­فا سارۆاردىڭ ايتۋىنشا, ەلى­­مىزدەگى 6 ميلليوننان اسا بالا كليماتتىڭ وزگەرۋى سال­دا­­رىنان زارداپ شەگەدى ەكەن. ماسە­لەن, سونىڭ ىشىندە تابي­عات­تىڭ توسىن اپاتتارى بالا دەن­ساۋلىعى مەن وقۋىنا كەرى اسەر ەتەدى. يۋنيسەف-ءتىڭ وكى­لى­نىڭ پىكى­­رىنشە, كليماتتىڭ وزگە­رۋى­نە قارسى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە ۇيىم­­­داستىرىلعان ءىس-شارا­لار الەم­­­دى الاڭداتىپ وتىر­عان ماسە­­­­­لە­نى شەشۋگە ايتار­لىقتاي ۇلەس قوسپاق.

«كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قار­سى يۋنيسەف ۇكىمەت پەن جاس­­تاردى, اكادەميالىق ورتانى, سەرىكتەستەرىمىز بەن قاۋىم­داس­­تىقتاردى تولىق قولدايدى. ءبىز جاستاردىڭ وسى با­عىتتاعى بەل­­سەندىلىگىنە جول اشساق دەي­مىز. يندۋسترياعا دەيىنگى داۋىر­دەن بەرگى جاھاندىق تەم­پە­را­تۋ­را تسەلسي بو­يىنشا شا­ما­­­مەن 1,1 گرادۋسقا كوتەرىلدى. ال 2030 جىلعا قاراي تاعى دا 1,5 گرادۋسقا كوتەرىلمەك. بىر­قا­­تار ايماقتا تەمپەراتۋرا 35 گرا­دۋستان جوعارى قالىپتان تىس ىستىق بولعانىن بايقادىق», دەي­­دى دوكتور راشەد مۇستافا سار­ۆار.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار كليماتتىڭ وزگەرۋ اسپەكتىلەرىن قوزعاپ, ءوز وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. اسىرەسە ەلىمىزگە وزەكتى ماسە­لەنىڭ ءبىرى – ورتالىق ازيا­داعى سۋ قاۋىپسىزدىگى تا­قى­­­­رى­بى دا تال­قىلاندى. سەس­سيا­ قو­رى­تىندىسىندا جاس­تار الدا­عى قاراشا ايىندا ازەر­باي­جان­نىڭ باكۋ قالا­سىن­دا وتە­تىن بۇۇ-نىڭ كليماتتىڭ وزگە­رۋى جونىن­دەگى 28-كون­فە­رەن­­تسيا­­سىندا (COP 29) بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسايتىن بولدى.

«Ecostep» اتتى الەۋمەتتىك جوبا­نىڭ نەگىزىن قالاعان. ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قارا­عان­دى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى مادينا اسەتقىزى قازىر جاستاردى الدىمەن قايتا وڭدەل­مەيتىن رە­سۋرس­­تاردى ۇتىمسىز باسقارۋ ماسە­­لەسى دە تول­عان­دىراتىنىن ايت­تى. ء«بىزدىڭ مىن­دەتىمىز – تابي­عات­­­تى جانە ونىڭ بايلىعىن بىز­دەن كەيىنگى ۇرپاققا امان ساقتاۋ», دەي­­دى ول.

سونداي-اق جيىندا كليمات وزگەرۋ كەلىسسوزى بارىسىندا جاس كوشباسشىلاردىڭ ءرولى مەن ولاردىڭ باستامالاردى دايىنداۋعا قالاي ۇلەس قوساتىنى دا ءسوز بولدى.

سوڭعى جاڭالىقتار