قازاق فۋتبولىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى

قازاقستان قۇراماسى ويىن­دارى­نىڭ باسىم بولىگى قارسىلاس كومان­دالاردىڭ پايداسىنا شەشىلىپ كەلە جاتقانىنا ەتىمىز ۇيرەندى. تىعى­رىقتان شىعۋ ءۇشىن ءارتۇرلى باستاما جاسالدى, جاسالىپ تا جاتىر. بىراق ناتي­جە جوق. سەبەبىن ءتىزىپ قارايتىن بولساق, كوپ-اق. بۇل تۇرعىدا ماماندار نە دەيدى؟

قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى ادىلەت بارمەنقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە فۋتبول دامىپ كەلەدى. وعان سوڭعى كەزدە قۇراما كوماندانىڭ كورسەتكەن ناتيجەسى دالەل.

– 2022 جىلى فەدەراتسيا پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعاننان كەيىن الدىمىزعا ەكى ماقسات قويدىق. ول – قۇراما ناتيجەسىن جاقسارتا وتىرىپ جانكۇيەرلەردىڭ ستا­ديونعا كەلۋىنە جاعداي جاساۋ جانە جاپپاي فۋتبولدى دامىتۋ. بۇل جەردە مىنانى ءتۇسىنۋ كەرەك. ۇلتتىق قۇراما ەل فۋتبولىنىڭ دامۋىنا بىردەن-ءبىر ۇلەس قوساتىن الىپ كۇش. ناتيجە كورسەتسە, ەلدەگى فۋتبول داميدى. سول سەبەپتى شەتەلدىك ماماندار تاراپىنان تالداۋ جاسالدى, فيزيكالىق قابىلەتىن ارت­تىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. ۇلتتىق قۇرا­مانىڭ باس باپكەرىن دۇرىس تاڭداۋ ماسەلەسى دە وزەكتى بولدى. وسىنىڭ بارلى­عىن جۇيەلەدىك. ناتيجەسىندە, ءبىزدىڭ قۇرا­ما­مەن كەز كەلگەن قارسىلاس ساناساتىن بولدى. اياعىمىزدان نىق تۇرا باستادىق, – دەدى فەدەراتسيا باسشىسى.

ءيا, راس. ۇلتتىق قۇراما ۇلتتار ليگاسى اياسىندا س ديۆيزيونىندا سىنعا ءتۇسىپ, توپ جاردى. ەندى ۆ ديۆيزيونىندا نورۆەگياعا قارسى الماتىدا الاڭعا شىعادى. ەۋرو-2024 ىرىكتەۋ اياسىندا قۇراما توپتىق كەزەڭدى ءۇشىنشى ورىنمەن اياقتادى. ازۋلى دەگەن دانيا, فينليانديا سەكىلدى قۇرامالاردان باسىم ءتۇستى. وسىن­داي ناتيجەلەرگە كوز جۇگىرتكەن ادىلەت نازار­باي ۇلى بالالار فۋتبولى توڭىرەگىندە جاسالىپ جاتقان جۇمىسىمەن دە ءبولىستى.

– بالالار – ءبىزدىڭ كەلەشەگىمىز. ۇلت­تىق قۇرامانىڭ بولاشاق ويىنشىلارى. بالالار فۋتبولىن دامىتۋ – كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن وزەكتى ماسەلە. بۇگىندە «الاڭ» جوباسى اياسىندا وڭىرلەردە بۇرىن قاراۋسىز, كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن فۋتبول الاڭدارىن قالپىنا كەلتىرىپ جاتىرمىز. جوسپار بويىنشا 20-عا جۋىق فۋتبول الاڭى بالالار يگىلىنە بەرىلەدى. اتالعان جوبا اياسىندا ەلىمىزدە مىڭداعان ءجاسوسپىرىم ويداعىداي دوپ تەبۋىنە مۇمكىندىك الادى. سونىمەن قاتار ءارتۇرلى جاستاعى جەتكىنشەكتەر اراسىندا فۋتبول جارىسى ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر, – دەدى ءا.بارمەنقۇلوۆ.

ءتۇرلى باعدارلاما جاسالىپ جاتسا دا,  ۇلت­تىق قۇراما ءىرى دودالاردا ونەر كورسە­تۋگە نەگە جولداما الا المايتىنىن فۋت­زالدان قازاقستان چەمپيونى ماديار تۇر­لىبەكوۆ تومەندەگىشە تۇسىندىرەدى.

– ناتيجە ويداعىداي بولماي جات­قانىنا سەبەپ كوپ. بىرىنشىدەن, قۇرا­ماداعى ويىنشىلاردىڭ قارسىلاس كومان­دالارعا قاراعاندا شەبەرلىگى تومەن. فۋت­بولشىلاردىڭ باسىم بولىگىنىڭ فيزي­كالىق جانە مورالدىق تۇرعىدا الپاۋىت قۇراما ويىنشىلارىمەن قارسى تۇرۋعا دەڭگەيلەرى جەتپەيدى. ەلىمىزدە زاماناۋي بازا قالىپتاسپاعان. بار بولسا دا ساناۋلى عانا. بۇل ويىنشىلارعا لايىقتى دوپ تەبۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. كەيدە فۋتبولشىلار الاڭدا ءبىر-ءبىرىن تۇسىنبەي, قاراپايىم پاس الماسۋ كەزىندە  قاتەلىك جىبەرەدى. ال مۇندايدى ەۋروپا كوماندالارى كەشىرمەيدى, – دەدى م.تۇرلىبەكوۆ.

ماماننىڭ پىكىرىنشە, ناتيجە كورسەتە الاتىن, كوماندانى العا سۇيرەيتىن كوش­باسشى فۋتبولشىلار دا قۇرامادا جوق­تىڭ قاسى.

– وكىنىشكە قاراي, قۇرامانى العا سۇيرەيتىن, ويىنشىلاردى سوڭىنان ەرتە الاتىن مىقتى فۋتبولشى جوق. بار بولسا دا 90 مينۋت بويى الاڭدا دوپ تەبە المايتىن ەگدە جاستاعى «ارداگەرلەر». ايتپەسە, فرانتسۋزداردىڭ ماقتانىشى مباپپەگە كىم سۇيسىنبەيدى؟ ارگەنتينانى الاڭدا باستاپ جۇرگەن مەسسيدىڭ قۇنى ءالى كۇنگە دەيىن تۇسكەن ەمەس. جاسى 39-عا كەلگەن پورتۋگاليالىق كريشتيانۋ رونالدونىڭ قۇراماعا بەرەرى كوپ. بىزگە وسىنداي كوشباسشى فۋتبولشىلار كەرەك. كەشەگى وداقتاس رەسپۋبليكانىڭ ءبىرى – گرۋزيا فۋتبولىنىڭ بۇگىندە تاسى ورمەلەپ تۇر. ولاردىڭ ويىنشىلارى «ناپولي», «ۆالەنسيا», «ليون» سەكىلدى مىقتى كوماندالاردا دوپ تەبەدى, – دەدى م.تۇرلىبەكوۆ.

گرۋزيا دەمەكشى, كوكتەمدە «Alash» بالالار فۋتبول كومانداسى تبيليسيدە وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرگە قاتىستى. ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. بالالارىمىزعا قولداۋ كورسەتۋگە  تۋرنيرگە ءبىز دە بارعان ەدىك. ءدال سول كەزدە گرۋزيا قۇراماسى گرەكيالىقتاردى 1:0 ەسەبىمەن جەڭىپ, ەۋرو-2024 دوداسىنا جولداما الدى. اتالعان ماتچتى «Alash»-تىڭ جاتتىقتىرۋشىسى شىڭعىس تۇلەكبەرگەنمەن بىرگە تاماشا­لادىق. ساپار بارىسىندا شىڭعىس مارات­ ۇلى گرۋزيا فۋتبولى جايىندا ءبىراز اڭگىمە ءوربىتتى.

– گرۋزيا فۋتبولىنىڭ كەيىنگى كەزدە قارىشتاپ دامۋىنىڭ سەبەبى ءبىرىنشى كەزەكتە ەۋرو-2020-عا شىعۋ جونىندە ناقتى ماقساتتى 2012 جىلى قويعان ەكەن. جەرگىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بەلگيالىقتاردىڭ ادىسىمەن باع­دارلاما جاساعان. بريۋسسەلدەن ادىس­كەردى دە ارنايى شاقىرىپتى. جاتتىق­تى­رۋشىلاردىڭ دا ءبىلىمىن كۇشەيتكەن. 3,5 ملن حالقى بار گرۋزيانىڭ فۋتبول فەدەراتسياسى قاراماعىنداعى بەس بىردەي اكادەميانىڭ بويىنا قان جۇگىرتكەن. ينفراقۇرىلىمىن دامىتقان. ناقتى دالەل بولسىن, ءبىز ەكىنشى ليگادا ونەر كورسەتەتىن كوماندانىڭ ستاديونىندا جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزدىك. جاسىل الاڭنىڭ ساپاسى ءبىزدىڭ پرەمەر-ليگادا سىنعا ءتۇسىپ جۇرگەن كەيبىر كوماندالاردان ارتىق. بالالالارىمىز راحاتتانا دوپ تەپتى, – دەدى جاتتىقتىرۋشى.

باپكەردىڭ پىكىرىنشە, ەلىمىزدىڭ سول­تۇستىك ايماعىندا التى اي قىس, التى اي جاز بولۋىنىڭ دا فۋتبولدىڭ دامۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.

– گرۋزيادا جەلتوقسان, قاڭتار, اقپان ايلارىندا +5-8 گرادۋس شاماسىندا. مۇن­داي اۋا رايىمەن جاسىل الاڭدا بالالار قالىڭداۋ كيىنىپ دوپ تەبە بەرۋگە بولادى. ال بىزدە باسقاشا. ايماقتاردى ايتپاي-اق قويالىق. استانانى الىپ قاراساق, مامىر-قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا – دالادا, قازان-ءساۋىر ايلارى ارالىعىندا سپورتزالدا جاتتىعۋعا ءماجبۇرمىز. قالادا 200-گە جۋىق بالالار فۋتبول كومانداسى بار. بارلىعىنا بىردەي جابىق توسەنىش الاڭى جەتپەيدى. وسىنداي جۇيەمەن فۋتبول ۇيرەتىپ جاتىرمىز. بۇل ءوز كەزەگىندە بالالاردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى, – دەدى «Alash» جاتتىق­تىرۋشىسى ش.تۇلەكبەرگەن.

ال فۋتبول مامانى, پسيحولوگ قۋانىش ابدۋاليەۆ ەل فۋتبولىن دامىتۋدا ءتۇرلى ءادىس بار ەكەنىن ايتادى.

– قۇراماداعى جەتىستىك – ءبىر-ەكى ادام­نىڭ عانا جۇمىسى. قۇرامامەن اجەپ­­تاۋىر ناتيجە كورسەتكەن ماگومەد اديەۆ كوماندا اتموسفەراسىن تۇزەدى. جىگىت­تەرگە سەنىم ۇيالاتتى. ارينە, بۇل – دۇرىس. الايدا وزگە جاستاعى جاستار, جاسوسپى­رىمدەر قۇراماسىندا اديەۆ سەكىلدى باپكەر جوق قوي. سوندىقتان دا ولاردىڭ ناتيجەسى تومەن. جالپى, بىزگە بىلىكتى مامان دايارلاۋ قاجەت, – دەدى پسيحولوگ.

پسيحولوگتىڭ ايتۋىنشا, ءوز باپكەر­لەرىمىزدى ءوزىمىز دايارلاۋىمىز كەرەك. بىزدە كەزىندە مىقتى ويىنشى بولعان ما­مان­دار بار. بىراق ولار ءالى بالانى فۋت­بولعا باۋلۋدىڭ قىر-سىرىن تولىق­تاي مەڭگەرمەگەن. بۇگىندە ەكى-ءۇش كۇندىك سەمينارعا قاتىسىپ, فۋتبول جاتتىق­تى­رۋشىسى اتانۋعا بولادى. ول ۋاقىتشا نارسە. مۇنداي جۇيە قازاق فۋتبولىن العا سۇيرەي المايدى دەيدى ول.

– فۋتبولعا بالاسىن بەرگەندە, اتا-انا ەڭ الدىمەن جاتتىقتىرۋشىعا سەنىپ تاپسىرادى. ال باپكەر جاتتىعۋ كەزىندە بالاعا اتا-انا, دارىگەر, پسيحولوگ رولىندە قىزمەت ەتەدى. وسىنداي مىندەتتى اتقاراتىن بىزدە ماماندار وتە از. ءبىر عانا جاتتىقتىرۋشى كومانداداعى 15-20 بالاعا جوعارىدا ايتقان قىزمەتتى بىردەي اتقارا المايدى. سول سەبەپتى دە بالانىڭ قابىلەتىن ارتتىرۋعا ءاربىر كوماندادا پسيحولوگ بولۋ كەرەك. بالالارمەن اتا-انالار دا جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. ولار «سەنىڭ قولىڭنان كەلەدى», «سەن مىقتىسىڭ», «كەلەسىدە جەڭىسكە جەتەسىڭ», دەپ سەنىم بىلدىرسە, جاس بالا ءوزىنىڭ ىزدەنىسىن توقتاتپايدى. وكىنىشكە قاراي, جارىس كەزىندە, ءتىپتى قاراپايىم جاتتىعۋ ۋاقىتىندا كوپ اتا-انانىڭ اۋزىنان وسىنداي جىلى ءسوز شىقپايدى, – دەدى ق.ابدۋاليەۆ.

كوممەرتسيالىق ەمەس «Supernovas by inDrive» مەنەدجەرى توقتار ەسكەندىروۆتىڭ پىكىرىنشە, فۋتبولدا قالا بالالارىنا جاسالعان جاعداي سەكىلدى اۋىل بالالارىنا دا تەڭدەي جاعداي جاسالۋ كەرەك. سونداي-اق بالالاردان بولەك, فۋتبول جاتتىقتىرۋشىسى بولامىن دەگەن ماماندارعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك.

– قازىرگى ۋاقىتتا كوممەرتسيالىق ەمەس «Supernovas by inDrive» جوباسى اياسىندا ەلىمىزدىڭ 13 وڭىرىنەن تەگىن فۋتبول سەكتسياسى اشىلدى. بۇل سەكتسيالارعا 650-دەن استام بالا قاتىسادى. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ جوبا مىسىر, كەنيا, گانا, چيلي, كولۋمبيا ەلدەرىندە ءوز جەمىسىن بەرىپ جاتىر. فۋتبول جاتتىقتىرۋشىسى بولامىن دەگەن تالانتتى جاستارعا دا قولداۋ كورسەتەمىز. فۋتبولعا كەرەك قۇرال-سايماندارىن, سونداي-اق جاتتىعاتىن فۋتبول الاڭنىڭ جالداۋ اقىسىن تولەيمىز. ەڭ باستىسى, باپكەردىڭ ىنتا-جىگەرى بولۋى كەرەك. بۇگىندە «Supernovas»-تا 33 جاتتىقتىرۋشى, 2300-دەن استام بالا بار. ءبىز بارلىق سەكتسيانى دامىتاتىن بولامىز, سونداي-اق بولاشاققا دەگەن امبيتسيالىق جوسپارىمىز  دا بار, – دەدى ت.ەسكەندىروۆ.

جاقىندا الماتىدا ەلىمىزدىڭ شال­عاي وڭىرلەرىنەن كەلگەن جاس فۋتبول­شىلارعا ارنالعان ىرىكتەۋ جيىنى ءوتتى. ناتيجەسىندە, 12 جاستاعى 16 قاتىسۋشى «قايرات» فۋتبول كلۋبى اكادەمياسىندا شەبەرلىگىن شىڭداۋعا مۇمكىندىك الدى. ءىس-شارا «قايرات» پەن كوممەرتسيالىق ەمەس «Supernovas by inDrive» جوباسىنىڭ ىنتى­ماقتاستىعى اياسىندا جۇزەگە اسىپ وتىر. كومپانيا مەنەدجەرى بۇل جوبا­نىڭ شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا بالالار سپورتىن جاپپاي دامىتۋعا باعىت­تالعانىن, 2022 جىلى ىسكە قوسىلعان جوبا قازىردىڭ وزىندە 650-دەن اسا بالا قاتىساتىن 13 فۋتبول سەكتسياسى جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنان حاباردار ەتتى.

– «قايرات» اكادەمياسىنا شاقىرۋداعى نەگىزگى ماقساتىمىز – بالالارعا تۇراتىن جەرىنە قاراماستان تەڭ مۇمكىندىك بەرۋ. «Supernovas» جوباسى اۋىل مەن قالا بالالارىنا تەڭدەي جاعداي جاساۋعا, بىرگە جاتتىعۋعا ارنالعان. باتىس قازاقستان, اقتوبە, ۇلىتاۋ, ماڭعىستاۋ, سولتۇستىك قازاقستان, تۇركىستان وبلىستارىنىڭ شالعاي اۋىلدارىنان ىرىكتەلگەن جاس فۋتبولشىلاردى جيىنعا قاتىستىرا وتىرىپ, ءوزىن كورسەتۋگە, الەۋەتىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرگىمىز كەلەدى, – دەدى ول.

اتالعان جوبا كەيىپكەرىنىڭ ءبىرى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قامىستى اۋىلىنان ەسىم­جان ەسىمعالي «قايرات» كلۋبىنىڭ ىرىك­تەۋ كەزەڭىنە قاتىسىپ جاتقانىنا ريزا­شىلىعىن ايتىپ, وسىنداي مۇمكىندىك بەرگەن «Supernovas by inDrive» جوباسى ومىرشەڭ بولسا دەيدى.

– مەن باتىس قازاقستان وبلىسى جانىبەك اۋدانى قامىستى اۋىلىنان كەلدىم. جاسىم – 12-دە. «قايراتتىڭ» ىرىكتەۋ سىنىنان ءوتتىم. اكادەمياداعى بالالار جوعارى دەڭگەيدە ەكەن. دايىندىقتارى دا بولەك. جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ بەرگەن تاپسىرمالارى كوڭىلدەن شىقتى. تابي­عاتى دا تاماشا. ءبىزدىڭ اۋىلدا مىنانداي فۋتبول توسەنىشتەر جوق. وسىن­­داي كەرەمەت مۇم­كىندىك بەرگەن «Supernovas» ۇجىمىنا, «قاي­رات» اكادەميا­سى باس­شى­لىعىنا, جات­تىق­تى­رۋشىلارىما العى­سىمدى ايتامىن.

ءيا, قازاق فۋتبولىن دامىتامىز دەسەك, ونىڭ ءتۇرلى جولى بار. «بىل­عارى دوپ» مەكتەپ ليگاسى, «اۋلا فۋتبول ليگاسى», «الاڭ», «Freedom QJ League», «Supernovas by inDrive» سەكىلدى جاسوس­پىرىم­دەردى باۋليتىن جوبالار كوپ-اق. ەڭ باستىسى, دۇرىس جولدى تاڭداي ءبىلۋ. ايتپەسە, ەۋروپا, الەمدىك دودالاردا  قازاق  فۋت­بولشىلارىنىڭ ويىن ورنەگىن  كورۋدى ارمانداۋمەن جۇرە بەرەمىز. ەل فۋتبولىنىڭ ەرتەڭى بۇگىنگىدەن مىقتى بولسىن دەسەك, بالالار فۋتبولىنا باسىمدىق بەرىپ, الاڭداردى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قالىپقا ساي جاراقتاندىرۋىمىز قاجەت.