يسلامبەك سالجانوۆ: كوشپەلىلەر ويىندارى ءتول سپورتىمىزدى جاڭا بەلەسكە شىعارادى

– ۇلتتىق سپورت قاۋىم­داس­تىعىنداعى ەكى جىلعى ەڭبەگىڭىزدىڭ ناتيجەسى قانداي؟ قانداي تىڭ جاڭا­لىقتار بار؟

– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا ارقاشان شى­نايى ىقىلاس تانىتىپ, اي­رىق­شا قولداۋ كورسەتىپ وتىر. سونىڭ جارقىن مىسالى – بيىل كۇزدە استانا قالاسىندا وتەتىن V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى. ءدۇبىرلى دودادا 90-عا جۋىق مەملەكەتتىڭ سپورتشىلارى باق سىنايدى. مۇنداي اۋقىمدى الاماندى الەمدىك دەڭگەيدەگى وليمپيادا ويىندارىمەن دە شەندەستىرۋگە بولادى. دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىن ەلىمىزدە وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان ساتتە پرەزيدەنت تەك حالىقارالىق ءىس-شارا ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ەمەس, ۇلتتىق سپورتىمىزدى كەڭىنەن ناسيحاتتاي وتىرىپ, ۇلتتى ۇيىستىرۋ يدەياسىن نەگىزگە الدى دەپ ويلايمىن. ۇلتتىق سپورت – حالقىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىق رۋحىن كۇشەيتۋگە, ءبىر مۇددە جولىندا بىرلىگىن نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن بىرەگەي قۇندى­لىق. بۇگىنگى ىزگى ماقسات جولىندا توگىلگەن تەردىڭ جەمى­سىن بولاشاق ۇرپاق كورەدى.

– كوشپەلىلەر ويىندارى بىزگە نە بەرەدى دەپ ويلايسىز؟

– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, پرە­زي­دەنت تاپسىرماسىمەن V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىن­دارىنىڭ ەستافەتاسىن تۇركيادان پارلامەنت ءماجى­لى­سىنىڭ توراعاسى, «Amanat» پار­تيا­سىنىڭ توراعاسى, ۇلتتىق سپورتى­مىزدىڭ جاناشىرى ەرلان قوشانوۆ ەلىمىزگە جەت­كىزگەن ەدى. دۇنيەجۇزىلىك كوش­پەلىلەر ويىندارىن ۇيىم­داس­تىرۋدان ۇلتتىق سپورتىمىز ۇتپاسا, ۇتىلماسى انىق. بىرىنشىدەن, ءبىز كوشپەلىلەر وركەنيەتىنىڭ ءبىر بولشەگى ەكەنىمىزدى, ءبىزدىڭ ماقتان تۇتا الاتىن ءوز ەرەكشەلىگىمىزگە ساي ۇلتتىق سپورتىمىز بار ەكەنىن ەڭكەيگەن قاريادان ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيىن حاباردار ەتتىك. بۇلاي دەيتىنىمىز, جاقىندا وبلىستارعا ارنايى جۋرناليس­تەر جىبەرىپ, ساۋالداما جۇر­گىزدىك. حالىق اراسىندا ەل­دىڭ كوشپەلىلەر ويىندارى تۋرالى اقپاراتتان حابارى بار ما دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەدىك. ناتيجەسى كوڭىل مار­قاي­تادى. حالىق قۇلاعدار, قىزىعۋ­شى­لىعى جوعارى, تاماشالاۋعا نيەت­تى. ەكىنشىدەن, ۇلتتىق سپورت­پەن اينالىسىپ جۇرگەن سپورت­شىلارىمىز ءۇشىن ءتول ونەردى ورىستەتۋ زور مارتەبە, حالىق ءۇشىن ماڭىزدى سانالاتىن ۇلتتىڭ رۋحانياتى جاھاندانۋ داۋىرىندە دە ۇنەمى مەملەكەت باسشىسىنىڭ نازارىندا ەكەنىن ايقىندايدى. ۇشىنشىدەن, استا­نادا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن «قازانات» يپپودرومى مەن سپورت كەشەندەرى ۇلتتىق سپورتى­مىزدىڭ تۇراقتى دامۋى­نا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز. ەندى ەلور­دادا ۇلتتىق سپورت­تىڭ قاي تۇرىنەن بولسىن حا­لىقارالىق ستاندارتقا ساي قانداي سايىستى دا وتكىزۋگە قاۋ­قارىمىز جەتەدى. تور­تىنشىدەن, كوشپەلىلەر ويىن­­دارىنىڭ ناتيجەسىندە اتا-انا­لار بالالارىن ۇلتتىق سپورت ۇيىر­مەلەرىنە كوپتەپ اكەلە باس­تايدى. ەتنوسپورت دودا­سىنىڭ باستى ناتيجەسى وسى.

– راسىندا, اتا-انالار با­لا­لارىن ۇلتتىق سپورت ۇيىر­مە­لەرىنە جازدىرسا, باستى كور­­سەتكىش وسى ەكەنى انىق. ۇلت­­تىق سپورتىمىزدىڭ قاي ءتۇرى جاس­تارىمىزدىڭ ەرەكشە قىزىعۋ­­شىلىعىن تۋدىرىپ وتىر؟

– ءتول ويىن تۇرلەرى قاشان دا ۇلتتىق كودىمىزدى اي­شىق­تايتىن تىلىمىزبەن ءھام مادەنيەتىمىزبەن قاتار ءوربيدى. سوندىقتان جاستارىمىزدىڭ قىزىعۋشىلىعى زاڭدىلىق دەپ ەسەپتەيمىن. وسى تۇستا جاستارىمىزدىڭ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانۋىنا قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپاەۆتىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ءجون.

ۇلتتىق سپورتىمىزدىڭ قاي-قايسىسى دا قانات جا­يىپ, دامۋىنا الەۋەتى مول. دەگەنمەن بۇقارالىق سيپاتقا يە توعىزقۇمالاق پەن ساداق اتۋ دەپ ويلايمىن. ساداق اتۋ فەدەراتسياسى قۇرىلعانىمەن, كلۋبتىق دەڭگەيدە اركىم ءوز كۇنىن ءوزى كورىپ كەلگەن ەكەن. 2022 جىلى بارلىق كلۋبتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ەل چەمپيوناتى ۇيىمداستىرىلدى. سول ءىس-شاراعا 183 ساداقشى مەرگەن قاتىسسا, بۇگىندە ساداق اتۋمەن كاسىبي تۇردە شۇعىلدانۋشىلار قاتارى 5 مىڭعا جەتتى. قازىرگى تاڭدا ساداق اتۋ سپورتىنىڭ دامۋى, تارالۋ كوكجيەگى قارقىن الىپ كەلەدى. بۇعان ءبىر عانا مىسال ايتايىن. تۇركيا مەم­لەكەتى ساداقشىلار اراسىندا «Fetih Kupası» (جەڭىس كۋبوگى) حالىقارالىق ءتۋر­نيرىن ۇيىمداستىرادى. 10 جىلدان بەرى تۇراقتى تۇردە ءوتىپ كەلە جاتقان سايىسقا الەمنەن مىڭعا تارتا مەرگەن قاتىسادى. تۇرىك ستيلىمەن وتەتىن دودادا ساداقشىلار ادىرناسىن كەرە جەبەسىن الىستاعى نىساناعا اتۋدان تارتىسقا تۇسەدى. مىنە, وسى ايتۋلى دودادا استانالىق ساداقشى قىز ايكوركەم باتيحان چەمپيون اتاندى.

ء«داستۇرلى ساداق اتۋ» رەسپۋب­ليكالىق فەدەراتسيا باسشىسى ايدوس مۇقاتاەۆتىڭ جۇمىسى كوڭ­ىلىمىزدى مارقايتىپ, سپورت­شىلارىمىزدى جاڭا باستا­ما­لارعا باستاپ ءجۇر. تاعى ءبىر اتاپ وتەتىن جايت, جاستارىمىز الدىڭعى بۋىن اعالارىنا ەلىك­­تەپ, سولار شۇعىلداناتىن سپورت­قا ءۇيىر كەلەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز. ساداق اتۋعا جاستارى­مىزدىڭ قىزىعۋىنا الەۋمەتتىك جەلىنى ءتيىمدى پايدالاناتىن مەم­لەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين­نىڭ ساداق اتۋمەن اينالىساتىنى بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ءوز سەپتىگىن تيگىزدى.

توعىزقۇمالاق ويىنى جوعا­رى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. بۇل باعىتتا تاجىريبەسى مول, ءوز ءىسىنىڭ مامانى, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى ءالي­حان بايمەنوۆتىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ءجون. ءاليحان مۇحا­مەديا ۇلى جۇرگىزىپ وتىر­عان جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ناتيجە­سىندە بۇگىندە ەلىمىزدە توعىزقۇ­مالاقپەن 200 مىڭعا جۋىق ادام شۇعىلدانسا, 30 ەلدە رەسمي وكىلدىكتەرى قۇرىلعان. جالپى, الەمنىڭ 50 مەملەكەتىنە توعىز­قۇمالاق تارالىپ وتىر.

تاعى دا اقجولتاي جاڭالى­عىمىز, ۇلتتىق سپورتتى ستۋدەنتتەر اراسىندا ايگىلەۋ ماقساتىندا جاستاردىڭ ۇسىنى­سىمەن «ۇلتتىق سپورت ستۋدەنت­تەر ليگاسىن» قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جوبا بو­يىنشا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترىمەن كەزدەسۋ ءوتىپ, تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىمەن دە كەلىسىم ءجۇرىپ جاتىر. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, قازاقستاندا 100-دەن اسا ۋنيۆەرسيتەت بار. ول جەردە 500 مىڭنان اسا ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. وسى جوبا اياسىندا جاس­تارىمىزدى ۇلتتىق سپورتقا تارتۋ كوزدەلىپ وتىر.

ال جالپى العاندا بولا­شاق­تا ۇلتتىق سپورتىمىزدىڭ وليم­­پيادا ويىندارىنا ۇسى­نۋعا سۇرانىپ تۇرعان سپورت تۇرلەرى بار. بۇل – «اۋدارىس­پاق» پەن «جامبى اتۋ». بۇل شارۋانى كوشپەلىلەر ويىندارىن امان-ەسەن وتكىزىپ العان سوڭ ارنايى تالقىلاۋلار وتكىزۋگە قۇجاتتارىمىزدى ازىرلەپ جاتىرمىز. ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ باسشىسى گەننادي گولوۆكينمەن جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز.

– يسلامبەك تولەۋباي ۇلى, اۋدارىسپاق پەن جامبى اتۋ تۋرالى ايتىپ قالدىڭىز. ات سپورتىنا قاتىستى پىكىر­ىڭىزدى ايتساڭىز...

– ات سپورتى ۇلتتىق سپورت تۇر­لەرىنىڭ اراسىندا قوعام نازا­رىن ەرەكشە اۋدارتىپ, كوپ­تىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىر­دى. جىل سايىن كاسىبي اينالىسا­تىن سپورتشىلار سانى ەسەلە­نىپ, جانكۇيەرلەر قاتارى ۇلعايىپ كەلەدى. وسى باعىتتا قانات كوپباەۆ باسقاراتىن رەسپۋب­ليكالىق «بايگە» فەدەرا­تسياسىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىن تىلگە تيەك ەتەمىز.

ۇلتتىق كودىمىزدى ايشىق­تايتىن ات سپورتىن ءالى دە جۇ­يەلى تۇردە دامىتۋ ءۇشىن زا­مان تالابىنا ساي كەزەك كۇت­تىر­­مەيتىن بىرقاتار باتىل قادام جاسالۋى قاجەت.ەڭ الدىمەن ات سپورتى الەمىندە قولتۋما قازاق جىلقىسىنا جول اشۋ.  قولتۋما قازاقى جىلقىسىنا جاڭا سەرپىن بەرەتىن كەز كەلدى. تىنىسى ۇزاق قاشىقتىقتا اشىلاتىن قازاقى قولتۋما قازاناتتار بايگە اتاۋىنان تىس قالىپ, ءارى كەتسە مىنىسكە, قالا بەردى سوعىمعا, اس پەن تويعا سويىلىپ جاتىر. تاريحي ادىلەتسىزدىكتىڭ ءدامىن تاتقان قازاقى قازاناتتاردىڭ تۇقىمى ۇمىت قالىپ, ەلدىڭ جادىنان الىستاعانى ۇلتى­مىز­عا, ەلدىگىمىزگە سىن. سوندىق­تان بولاشاقتا بايگە جارىستارى­نىڭ قاشىقتىقتارى قايتا قارالۋى كەرەك. الامان بايگەسى ارقىلى اداي, قوستاناي, مەركى, كوشىم, نايمان, اۋليەاتا جانە جەتىسۋ جىلقى تۇقىمدارىن ەل جادىندا قايتا جاڭعىرتۋدىڭ مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون.

وسىعان قاتىستى ءبىر قىزىق مالىمەت كەلتىرە كەتەيىن. جا­قىندا اقش كونگرەسى­نىڭ كىتاپ­حاناسىندا 1898 جىلى جا­رىققا شىققان ا.شاح­نازاروۆتىڭ «وچەرك سەلسكوگو حوزيايستۆو تۋركەستانسكوگو كرايا» دەپ اتالاتىن كىتابىن تاپتىق. اتالعان جادىگەردە قازاقتىڭ اۋليەاتا, سايرام, قارابايىر, ت.ب. جىلقى تۇقىمدارى تۋرا­لى كەڭىنەن ايتىلعان. ءبىر قىزى­­عى, بۇل تاريحي دەرەكتەر ءبىز­دىڭ كىتاپحانالاردان مۇل­دەم كەزىكتىرە المايسىز. ءتىپ­تى جام­بىل وبلىسىندا اۋليە­اتا جىل­قىسى تۋرالى اۋىل اقسا­قالدارىنان سۇراستىر­عانى­مىزدا حابارسىز بولىپ شىقتى.

– كەرەمەت جاڭالىق ەكەن. بۇل كىتاپتى بىزگە دە تانىسۋعا بەرسەڭىز. جوعارىدا ايتىلعان ۇسىنىستارىڭىز نەگىزىنەن بايگەگە قاتىستى بولدى. ال كوكپاردى دامىتۋ قالاي قارقىن الىپ كەلەدى؟

– ارينە, بەرەمىز, ءوز تارا­پىڭىزدان وسى تاقىرىپتا ارنا­يى جۋرناليستىك زەرتتەۋ جۇر­گىزسەڭىزدەر بولادى. ال كوكپار تۋرالى ايتاتىن بولساق, بۇل باعىتتا دا باۋىرجان يساباەۆ باسقاراتىن رەسپۋبليكالىق «كوكپار» فەدەراتسياسىمەن جۇيەلى جۇمىستى قولعا الىپ وتىرمىز. كوكپارداعى ماق­تان تۇتىپ ايتاتىن ۇلكەن جەتىس­تىك­تەر­د­ىڭ ءبىرى تۇركيادا وتكەن IV دۇ­نيە­جۇزىلىك كوشپەلى­لەر ويىن­دارىندا ۇلتتىق قۇرامامىز چەمپيون اتاندى.

دەسەك تە, بۇل سالادا بىر­قاتار ماسەلەنى كوتەرىپ وتىر­مىز. ەڭ الدىمەن, كوكپار ويىندارىن جۇيەلەۋ جانە قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ ماڭىزدى. كوكپاردا قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن قولعا الۋ قاجەت. ادام ءومىرى ەڭ باس­تى قۇندىلىق ەكەنىن ەسكەرسەك, سپورتشىنىڭ جاراقات الۋى قايعىلى وقيعاعا ۇلاسپاۋى كەرەك. جازاتايىم ءىرىلى-ۇساقتى جاراقات بولىپ جاتسا, ەم-دومىنا جۇمسالعان شىعىنىن وتەۋگە شاباندوز ءومىرىن ساقتان­داندىرۋ جولدارىن قاراستىرىپ جاتىرمىز.

سونىمەن قاتار كوكپارعا مىنىلەتىن جىلقىلارعا دا وسى تالاپتاردى ەنگىزگەن دۇرىس. جالپى, كوكپار ويىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن بىركەلكى جۇيە بولعانى ءجون.

– قاۋىمداستىقتىڭ قۇرا­مىنا كىرەتىن فەدەراتسيا­لاردىڭ بىرقاتار باسشىسى تۋرالى جىلى پىكىر ءبىلدىردىڭىز. ولارمەن جۇمىستى قالاي ۇيلەستىرىپ كەلەسىزدەر؟

– ءار سپورت بويىنشا فەدەراتسيا باسشىلىعىن ۇلتتىق يدەياعا ۇيىساتىن, ءتول سپورتىمىزدى جۇرەگىمەن سەزىنەتىن, وبال-ساۋابىن تۇيسىنەتىن ازاماتتارعا اماناتتاپ تاپسىردىق. مىسالى, جامبى اتۋ فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا كاسىپ­كەر ازامات ەركەبۇلان ءىلياسوۆ تاعايىندالعالى وسى سپورت تۇرىنەن ساڭلاقتار بىرنەشە حالىقارالىق تۋرنيرگە قاتىسىپ, باعىن سىنادى. ماجارستاندا, تۇركيادا, موڭعوليادا, اراب ەلدەرىندە, رۋمىنيادا وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرلەرگە قاتىستى. شىمكەنت قالاسىندا الەم كۋبوگىن وتكىزگەندە جامبى اتۋدان ءبىزدىڭ باستى قارسىلاس اراب ەلدەرىنىڭ مەرگەندەرى ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى. بۇل تۇبەكتە جامبى اتۋ سپورتى قارقىندى دامىپ كەلەدى.

– بىلۋىمىزشە, جامبى اتۋدان حالىقارالىق تۋرنير بىرنەشە ەلدىڭ ءستيلى بويىنشا وتەدى عوي؟

– جامبى اتۋدىڭ الەمدىك دوداسى ءتورت ستيل نەگىزىندە ۇيىمداستىرىلادى, ياعني قازاق, كارىس, ماجار, تۇرىك ءستيلى. بىراق بۇعان دەيىن ءتورت ستيلدە بىردەي وتەتىن حالىقارالىق سايىستا ەشبىر سپورتشى نىسانانىڭ بارلىعىنا دا تيگىزە العان ەمەس. وتانداسىمىز ەرالحان ايكوز تۇڭعىش بولىپ ءتورت ستيلدەن دە وعى ءمۇلت كەتپەي رەكورد ورناتتى.

تەڭگە ءىلۋ فەدەراتسياسىنىڭ دا جۇمىسى جاندانىپ كەلەدى. ازيا كۋبوگىن, ازيا چەمپيوناتىن وتكىزدىك. تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان قۇرلىق دوداسىنا 10 مەملەكەتتەن سپورتشى قاتىستى. تەڭگە ءىلۋ حالىقارالىق دەڭگەيدە دە دارىپتەلىپ, دامىپ جاتىر. موڭعول, قىتاي, قازاق ءستيلى بويىنشا سينتەزدى سايىس ءتۇرى قولدانىسقا ەنۋى مۇمكىن. سوسىن تەڭگە ىلۋگە مىنىلەتىن جۇيرىگىنىڭ بويى 160 سانتيمەتر­دەن جوعارى بولماۋى كەرەك. اتتىڭ شابىسىن, شاباندوزدىڭ تەڭگەنى جەردەن ىلۋدەگى ەپتىلىگىن لازەرلىك تەحنولوگيامەن باعالاۋ ىسكە قوسىلادى. وسىنداي يگى ءىستىڭ باسىندا رەسپۋبليكالىق «تەڭگە ءىلۋ» فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى امانكەلدى ابدىقادىروۆ تۇر.

مۇنىڭ بارلىعىن نەگە تاپتىشتەپ ايتىپ وتىرمىن؟ ءبىز ءار فەدەراتسياعا تىزگىن, شىلبىرىن ەركىنە بەرىپ, دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى دا وزدەرى­نە جۇكتەدىك. دەمەۋشى تارتۋ, جۇمىستى جۇيەلى ورىستەتۋ ءىسىن ءار فەدەراتسيا ءوز بەتىنشە جۇرگىزىپ كەلەدى.

– اتادان ميراس بولىپ قالعان قۇسبەگىلىك تۋرالى نە ايتاسىز؟

– قۇسبەگىلىك باعىتى جۇيەلى دامىپ, 2022 جىلى ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت قۇسبەگىلىكتەن الەم چەمپيوناتى ۇيىمداستىرىل­دى. ايتۋلى دوداعا 7 مەملەكەتتەن سپورتشىلار قاتىسقان ەدى. وتاندىق سپورتشىلارىمىز «بۇركىت», «قارشىعا», «يتەلگى» سايىس تۇرلەرىنەن چەمپيون اتاندى. الداعى كوشپەلىلەر ويىندارىندا سپورتشىلارىمىز جۇلدەلى بولادى دەگەن ۇمىتتەمىز.

«قۇسبەگىلىك» فەدەراتسيا­سىنىڭ قىسقا مەرزىمدە وسىنداي اۋقىمدى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋى ەڭ الدىمەن سول فەدەراتسيانىڭ باسشىسى بەرىك ءۋاليدىڭ ەڭبەگى دەپ بىلەمىن.

– اۋدارىسپاقتا قانداي ناتيجەلەر بار؟

– جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, اۋدارىسپاقتىڭ بولاشاقتا وليمپيادا باعدارلاماسىنا ەنۋىنە الەۋەتى مولىنان جەتە­دى. ءبىزدىڭ سپورتشىلارى­مىز الەمدىك دودالاردا الدىڭ­عى ساپتا كەلەدى. ماسەلەن, ازيا كۋبوگىنىڭ كوماندالىق ەسەبى بويىنشا 1-ورىن يەلەنسە, II الەم چەمپيوناتىندا كوماندا­لىق ەسەپتە 1-ورىنعا قول جەت­كىزدى. الەم كۋبوگىندە 3 التىن, 3 قولا مەدال ولجالادى. وسىنداي كوڭىل كونشىتەتىن كور­سەتكىشتەردى «اۋدارىسپاق» فەدەرا­تسياسىنا مارات جۇمان­نىڭ سايلانۋىمەن بايلانىستىرامىز.

– اسىق اتۋدىڭ بۇقارا­لىق سپورت تۇرىنە اينالۋعا مۇمكىن­دىگى بار ما؟

– بار بولعاندا قانداي! ءبىر مىسال كەلتىرەيىن. ەستەرىڭىزدە بولسا, فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرون ەلىمىز­گە كەلگەن ساپارى اياسىندا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇسىنىسىمەن اسىق ويناپ, ساقا اتىپ, مەرگەندىگىن سىناعان ەدى. پرەزيدەنتتەر دەڭگەيىندە وينالاتىن اسىق ويى­نى بۇقارالىق سيپاتقا دا يە بولادى دەسەك ارتىق ەتپەس.

سونىمەن قاتار «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى­نىڭ جىل سايىن وتكىزىپ كەلە جاتقان سپارتاكياداسىندا اسىق اتۋ بولەك سپورت ءتۇرى رەتىندە بەكىتىلگەن. بۇل سپاراتاكياداعا «قازاقستان تەمىر جولى», «قازپوشتا», «قازاقتەلەكوم», «قازمۇنايگاز», «KEGOC» جانە ت.ب. ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ مىڭداعان قىزمەتكەرى قاتى­سادى. مۇنى جاقسى ءۇردىس دەپ باعالايمىز.

تاعى ءبىر مىسال, اسىق اتۋ جالپى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن. ەلىمىزدە اسىق اتۋمەن كاسىبي تۇرعىدا 80 مىڭعا ادام شۇعىلدانادى. بۇل – ارينە, فەدەراتسيا باسشىسى اسلان سۇلتانوۆتىڭ ەڭبەگىنىڭ جەمىسى.

– ۇلتتىق سپورت قاۋىم­­داستىعىنىڭ ۇيىمداس­تىرۋىمەن دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنىڭ قارساڭىندا حالىقارالىق « ۇلى دالا جورىعى» مارافون-بايگەسى وتەدى.

– بۇل ءدۇبىرلى دودا, «Amanat» پارتياسى مەن تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قول­داۋىمەن 3-7 قىركۇيەك ارالى­عىندا حالىقارالىق دەڭگەيدە وتەدى. اۋقىمدى بايگەگە يران, تۇركيا, ماجارستان, قىر­عىزستان, وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى, رەسەي فەدەرا­تسياسى سىندى الىس-جاقىن 10 مەملەكەتتەن شاباندوزدار قاتىسادى.

تاريحىمىزدى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا حالىقارالىق مارافون-بايگەنى 5 مىڭ جىلدان اسا ۋاقىت بۇرىن ادامزات بالاسىنىڭ جىلقى مالىن قولعا العاش ۇيرەتكەن, وركەنيەتتىڭ بەسىگى اتانعان سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ بوتاي ەلدى مەكەنىنەن باستالادى. بوتاي توپىراعىنان باستالعان ما­را­فون-بايگەنىڭ ۇزاقتىعى – 500 شاقىرىم. 7 قىركۇيەكتە استانا قالاسىندا مارەسىنە جەتەدى. ۇلتتىق سپورت قاۋىم­داستىعىنا كىرەتىن «Joryq» رەسپۋبليكالىق فەدەراتسياسى ۇيىمداستىرا­تىن مارافون-بايگەدە جىلقى جانۋارىنىڭ توزىمدىلىگى مەن شاباندوزداردىڭ رۋحى سىنالماق.

– « ۇلى دالا جورىعى» مارا­فون-بايگەسىنىڭ شابان­دوز­دارىنا ساتتىلىك تىلەيمىز. قازاق جىلقىلارى سىنالا­تىن ءسات وسى بولار. يسلام­بەك تولەۋباي ۇلى, سۇحباتى­مىزدىڭ سوڭىندا قورىتىندى وي­لارىڭىزدى ورتاعا سالسا­ڭىز دەگەن ۇسىنىسىم بار.

– جالپى, ءبىزدىڭ ۇلتتىق سپورت قاۋىمداستىعىنا كەل­گەنىمىزگە ەكى جىل بولدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا قاتارىمىزعا 4 فەدەراتسيا قوسىلىپ, سانى 10-عا جەتتى. 10 فەدەراتسيا­نىڭ سەگىزىنىڭ باسشىلىعىنا جاس, ۇلتجاندى كاسىپكەرلەردى تارت­تىق. ولار قۇر قول كەلمەدى, ەكى جىلدا ۇلتتىق سپورتىمىزعا جەكە قالتالارىنان 2,2 ملرد قارجى قۇيىپ وتىر. بۇيىرتسا, بىرلىك­پەن اتقارىلعان جۇمىس­تىڭ ناتيجەسىن دۇنيەجۇزى­لىك كوشپە­لىلەر ويىندارى كورسەتەدى.

اڭگىمەلەسكەن –

قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,

«Egemen Qazaqstan»