ءبىلىمدى ۇرپاق ارقاشان العا وزادى

قازاق بەكەرگە «بىلەكتى ءبىردى جىعار, ءبىلىمدى مىڭدى جىعار» دەپ ايتپاعان. بۇگىنگى زامان – اقىلمەن, عىلىممەن جارىساتىن زامان. اسىل دىنىمىزدە دە ءبىلىم تۋرالى كوپ ناسيحات ايتىلادى. ء«ىلىم ىزدەنۋ – ءاربىر مۇسىلمەن ەر مەن مۇسىلمان ايەلگە پارىز» دەگەن حاديس بار. سونداي-اق قاسيەتتى قۇران كارىمدە ءبىرىنشى تۇسكەن ايات «وقى!» دەپ باستالادى. ەندەشە ءىلىم-ءبىلىمنىڭ مۇسىلماندار ومىرىندە الاتىن ورنى ەرەكشە بولۋعا ءتيىس. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقەاۆ حالىققا ارناعان جولداۋىندا ەلىمىز بارلىق سالا بويىنشا العا قاراي دامۋ كەرەكتىگىن ايتادى. ءتىپتى ماڭىزدى ستراتەگيالىق جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋ باعىتىندا ۇكىمەتكە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا ءتيىستى تاپسىرمالار جۇكتەيدى. ال وسىناۋ يگىلىكتەرگە قول جەتكىزۋدىڭ ءبىر-اق امالى بار. ول – ءىلىم ىزدەنۋ. زەردەسىنە ءىلىم توقىعان ادام ناعىز مامان. سول بىلىكتى ماماندار ەلىمىزدى جارقىن بولاشاققا باستايدى. بۇگىندە مامان تاپشىلىعى تۋرالى ءجيى ءسوز قوزعالادى. بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ ەڭ وڭتايلى جولى ازاماتتاردىڭ ەلگە كەرەكتى ماماندىقتى وقىپ, جاڭا كاسىپتى مەڭگەرۋى. ال ونىڭ وقۋ-توقۋسىز كەلمەيتىنى تاعى اقيقات. قازىر  ەلىمىزدە بىلىمگە وتە قاتتى كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ورتا ءبىلىم الۋ – بۇگىندە ءاربىر ەل ازاماتىنا پارىز. وسىنىڭ ءوزى ساۋاتسىزدىقپەن كۇرەستە ۇلكەن ەڭبەك بولىپ سانالادى. ودان بولەك, ەشبىر بالا ءبىلىم الۋدا ەشقانداي تارشىلىق كورمەۋگە ءتيىس. ەلىمىزدە بىر­نەشە جىل قاتارىنان «مەكتەپكە جول» قايىرىمدىلىق اكتسياسى ۇدايى ۇيىم­داستىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ اياسىندا بو­لاشاق جاستاردىڭ تاعدىرىنا بەيجاي قا­رامايتىن قانشاما پاتريوت, قايى­رىمدى جاندار ءوز قالتالارىنان قارجى شى­عارىپ, بالالاردىڭ مەكتەپكە كەرەك-جا­راعىن ساتىپ اپەرۋگە اتسالىسىپ ءجۇر. ەرتەڭ مەكتەپ بىتىرگەن سول ورىمدەي جاس­تار ەل تىزگىنىن ۇستاپ, حالقىنا ۇلكەن پاي­داسىن تيگىزگەن ناعىز ەر ازامات بولىپ ءوسىپ شىعارىنا سەنىم مول دەگەن تىلەك­تەرىن ارنادى ۇيىمداستىرۋشى تاراپ. 

شىمكەنت قالاسى باس يمامىنىڭ ورىنباسارى مۇحامەدجان ەستەمىروۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى, قالا مەشىتتەرى مەن  «زەكەت جانە قايىرىمدىلىق» قورىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن 1000 وقۋشىعا مەكتەپ سومكەلەرى مەن داپتەر, قالام, سىزعىش, تسيركۋل, بوياۋ, ءتۇرلى-ءتۇستى قالام, جۋرنال, سۋرەت داپتەر, قالام ۇشتاعىش, جەلىم تاعى باسقا وسى سەكىلدى كەڭسەلىك قۇرال-جابدىقتار ۇلەستىرىلدى. يگىلىكتى ءىس-شارا تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەگاپوليستىڭ اباي, ءال-فارابي, ەڭبەكشى, قاراتاۋ, تۇران اۋداندىق مەشىتتەرىندە جالعاسادى.

قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ دە­رە­گىنشە, شىمكەنتتە  «مەكتەپكە جول» اك­تسياسى جىل سايىن ءبى­رىنشى تامىز­دان باستاپ,  جالعاسىن تاۋىپ­ كەلەدى. قايىرىمدىلىق اكتسياسىنىڭ ­ماق­­ساتى – از قامتىلعان, كوپبالالى, تۇر­مىسى  تومەن وتباسىلاردان شىققان, جەتىم با­لا­لار مەن اتا-اناسىنىڭ قام­قورلى­عىنسىز قالعان جەتكىنشەكتەرگە الەۋمەتتىك تۇرعىدان كومەك كورسەتۋ.

ءوز كەزەگىندە ءبىلىم باسقارماسى تاراتقان مالىمەتكە سايكەس اكتسيا اياسىنداعى كومەك  تومەندەگى ساناتقا كىرەتىن وتباسى بالالارىنا بەرىلەدى. اتاپ ايتقاندا:  مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋعا قۇقىعى بار وتباسىلاردان شىققان بالالارعا  (11 390), مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك المايتىن, بىراق جان باسىنا شاققانداعى تابىسى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ شاماسى­نان تومەن وتباسى  بالالارىنا (39 841), وتباسىلاردا تۇراتىن جەتىم بالالارعا جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىن­سىز قالعاندارعا (399), توتەنشە جاعدايلار­دىڭ سالدارىنان شۇعىل جاردەمدى تالاپ ەتەتىن وقۋشىلارعا, سونداي-اق ءبىلىم ۇيىمىنىڭ القالى باسقارۋ ورگانى ايقىندايتىن ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەرگە  (4 553) كومەك قاراستىرىلعان.  ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ القالى باسقارۋ ورگانى سانالاتىن قامقورشىلىق كەڭەس  قارجىلاي جانە ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋگە بولىنەتىن قاراجاتتى قالىپتاستىرۋ, جۇمساۋ مەن ەسەپكە الۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.

«مەكتەپتە جول» قايىرىمدىلىق اكتسياسى اياسىندا بيىل جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن 56 183 بالاعا كومەك كورسەتىلەدى. بۇل ماقساتقا وراي جوسپارلانعان قارجى كولەمى 2 400,9 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. ءار بالاعا 43 500 تەڭگەدەن ۇلەستىرۋ قاراستىرىلعان. سوڭعى دەرەك بويىنشا 10 تامىزعا دەيىن 30 مىڭعا جۋىق بالاعا قارجى اۋدارىلدى. ال 20 تامىزعا قاراي بارلىق قارجى يگەرىلەدى. وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز جيىنىندا شىمكەنت قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرگۇل شامشيەۆا وسىلاي دەپ باياندادى.

وزگە دە دەرەككە نازار اۋدارساق, قالادا 275 مەكتەپ بار. سوڭعى وقۋ جىلىندا وندا  259 173 بالا وقىدى. ەگەر جىلىكتەپ ايتار بولساق, شاھارداعى 150 مەملەكەتتىك مەكتەپتە  206 286 وقۋشى ءبىلىم الدى.  ال 125 جەكەمەنشىك مەكتەپتە, سوڭعى دەرەك بويىنشا 52 887 وقۋشى وقىدى. سونىمەن بىرگە مەگاپوليستە 2025 جىلعا قاراي  28 000 ورىندىق 18 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان (2000 ورىندىق – 8 مەكتەپ, 1500 ورىندىق –  2 مەكتەپ, 1200 ورىندىق – 7 مەكتەپ, 600 ورىندىق – 1 مەكتەپ).

ينفوگرافيكالاردى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

بىلتىر  شاھاردا 12 مەكتەپتىڭ قۇ­­رىلىسى باستالىپ, ولار بيىل پاي­دا­­لانۋعا بەرىلەدى.  تاعى 6 مەكتەپتىڭ ىرگە­­تاسى قالانادى. وسى جىلى وقۋشى­لار قا­بىلدايتىن «جايلى مەكتەپتەر»  شىم­كەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ ماۋسىم ايىنداعى № 2802 قاۋلىسى نەگىزىندە زاڭدى مەكەمە رەتىندە ادىلەت ورگاندارىندا تىركەلىپ, كادر رەزەرۆىندەگى 9 كانديدات شىلدەدەن باستاپ ديرەكتور لاۋازىمىنا تاعايىندالدى.

ال ەندى «جايلى مەكتەپتىڭ» ەرەك­شەلىكتەرىنە توقتالاتىن بولساق, وقۋ جابدىقتارى مەن جيھازداردىڭ تولىق جيىنتىعى قامتاماسىز ەتىلگەن. وعان باستاۋىش جانە جوعارى سىنىپتارعا ارنالعان بولەك بلوكتار, ترانسفورمەر-ءموبيلدى پارتالار, ءارتۇرلى تاقىرىپقا يكەمدەلۋگە مۇمكىندىگى بار امبەباپ ءماجىلىس زالى, بالالارعا ارنالعان جەكە شكافتار, وقۋ-زەرتحانالىق قۇرىلعىلار, اۋىز­سۋ بۇرقاقتارى, WI-FI-مەن قامتىلعان جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت جاتادى.

كومپيۋتەرمەن جابدىقتالعان فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, ينتەللەكت, روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى, STEM-زەرتحانالار, مەكتەپ كەڭىستىگىنىڭ زاماناۋي ەستەتيكالىق تارتىمدى سىرتقى, ىشكى كورىنىسى, وقۋ جانە بوس ۋاقىتتى ءتيىمدى وتكىزۋ ايماقتارى, ماسەلەن, كىتاپ قويماسى مەن وقۋ زالى, كىتاپحانا, ەلەكتروندى كىتاپحانا, ءار قاباتتاعى كوۆوركينگ بولمەلەرى, بۇدان بولەك امبەباپ شەبەرحانالار مەن ستۋديالار, باستاۋىش كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋگە ارنالعان كابينەتتەر – تىگىنشى, اسپازشى, IT, ۇستا جانە تاعى باسقا بولمەلەر, مىنە وسىنىڭ بارلىعى جاڭا ۇلگىدە سالىنعان «جايلى مەكتەپتىڭ» ارتىقشىلىعى مەن ەرەكشەلىگى.

قورىتا ايتقاندا, شىمكەنتتە جىلدان-جىلعا دەموگرافيالىق ءوسىم ۇلعايىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە وقۋشىلار سانى دا ارتا ءتۇستى. ول ءوز كەزەگىندە قوسىمشا ءبىلىم وشاقتارىنىڭ  سالىنۋىن تالاپ ەتەتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان دا شىمكەنتتە جاڭا ءبىلىم ۇيالارىنىڭ بوي كوتەرۋى الەۋمەتتىك تۇرعىدان وتە ماڭىزدى. مەكتەپ قاي كەزدە دە ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ قاينار بۇلاعى. ەندىگى جەردە «جايلى مەكتەپتە» ءبىلىم العان وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن جاس ۇرپاقتىڭ ءتالىم-تاربيەسى جاڭا ساتىعا كوتەرىلەدى دەگەن زور سەنىمدەمىز. وعان جاڭا ۇلگىدەگى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ زاماناۋي جابدىقتالۋىنا قاراپ كوز جەتكىزۋگە بولادى. ءيا, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا جاڭارىپ, جاقسارا تۇسۋدە, سوعان قاراي ۇستازداردىڭ دا بىلىكتىلىگى ساي كەلسە دەگەن ءۇمىتىمىز بار.

شىمكەنت