2024-2025 جىلعى وقۋ جىلىنا ارنالعان ءبىلىم گرانتى يەلەرىنىڭ ءتىزىمى جاريالاندى. بيىل گرانتتاردى تاعايىنداۋ كونكۋرسىنا قاتىسۋ ءۇشىن 104 مىڭنان اسا تالاپكەر قۇجات تاپسىردى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 10 مىڭعا ارتىق. ايتا كەتەرلىگى, گرانت جەڭىپ الا الماعان تۇلەكتەردىڭ ءالى دە مۇمكىندىگى بار. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قوسىمشا گرانت الۋدىڭ توعىز جولىن ۇسىندى.
94 مىڭنان اسا گرانت ءبولىندى
مەملەكەتتىك گرانتتار رەسپۋبليكالىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاعايىندالدى. كوميسسيا قۇرامىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, بiلiم سالاسى كاسiپوداقتارىنىڭ, ۇلتتىق كاسiپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارى اسسوتسياتسياسىنىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى بولدى.
ءبىر گرانتتىق ورىنعا ەڭ ۇلكەن كونكۋرس «ستوماتولوگيا» ماماندىعىندا بولدى. اتالعان سالا بويىنشا ءبىر ورىنعا 35 تالاپكەر تالاسقان. ءارى قاراي «حالىقارالىق قاتىناستار جانە ديپلوماتيا» ماماندىعى بويىنشا ءبىر ورىنعا 11 ادام ۇمىتكەر بولدى. ودان سوڭ «دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرىن دايارلاۋ», «اۋدارما ءىسى» جانە «پسيحولوگيا» سىندى ماماندىققا قۇجات تاپسىرعان تالاپكەرلەردىڭ سانى جىلداعىدان ەرەكشە جوعارى بولعان.
گرانتقا ۇمىتكەرلەر اراسىندا بالى تەڭ بولعان جاعدايدا باسىم قۇقىققا يە 22 مىڭنان اسا تالاپكەر تىركەلگەن. ولاردىڭ ىشىندە «التىن بەلگى» يەلەرى, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق وليمپيادالاردىڭ جەڭىمپازدارى, وقۋ ۇزدىكتەرى بار. سونداي-اق گرانتتاردى ۇيلەستىرۋ بارىسىندا الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى بالالاردىڭ كۆوتالارى ەسكەرىلدى. جوعارى وقۋ ورىندارىنا قۇجاتتاردى تاپسىرۋ 25 تامىزعا دەيىن جالعاسادى.
ايتا كەتەيىك, گرانتتاردىڭ باسىم بولىگى ينجەنەرلىك جانە تەحنيكالىق باعىتتارعا بولىنگەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن العاش رەت ءىشىنارا وقۋ اقىسى بار سارالانعان گرانتتار ەنگىزىلدى. «پەداگوگيكالىق عىلىمدار» جانە «الەۋمەتتىك عىلىمدار, جۋرناليستيكا جانە اقپارات» باعىتتارى بويىنشا 150 سارالانعان گرانت بولىنگەن. سونداي-اق «سەرپىن» باعدارلاماسى ارقىلى تۇسۋشىلەرگە 3 903 گرانت ءبولىندى. گرانتتار تىزىمىندە 5000 حالىق تىعىز قونىستانعان جانە باتىس وڭىرلەردىڭ جاستارىن جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتۋ ءۇشىن ماقساتتى ءبىلىم بەرۋ گرانتى بار.
جالپى گرانت سانى – 94 مىڭنان استام. ونىڭ ىشىندە 78 مىڭ گرانت – باكالاۆريات ستۋدەنتتەرىنە, 13 مىڭ گرانت ماگيستراتۋراعا بەرىلسە, 3 مىڭ گرانت بولاشاق دوكتورانتتارعا قاراستىرىلعان.
گرانت 4 جىلدا تۇڭعىش رەت توقسان توعىز پايىز يگەرىلسە, سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ءوڭىر تالاپكەرلەرىنە 15 382 گرانت بەرىلگەن.
قازاقستاندا اشىلىپ جاتقان شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى ءۇشىن 1 890 گرانت بولىنگەن. ودان بولەك, بيىل 5 000 نىسانالى گرانت ءجۇز پايىز, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ۆەتەريناريا باعىتىنداعى گرانتتار تولىق يگەرىلگەن.
«گرانت كۋالىگى grant.testcenter.kz سايتىندا قولجەتىمدى. ءارى قاراي تالاپكەرلەر 25 تامىزعا (قوسا العاندا) دەيىن گرانت نەمەسە اقىلى نەگىزدە وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىنا قۇجاتتارىن تاپسىرۋ كەرەك», دەدى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ كەڭەسشىسى رۋسلان ەمەلباەۆ. ايتا كەتەرلىگى, بيىل 104 121 تۇلەك گرانتقا ءوتىنىم بەرگەن. بۇل – وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 10 000 ادامعا ارتىق كورسەتكىش.
ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ناۋجان ديداربەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بەينەجازبالارعا تالداۋ جۇرگىزىلەدى.
«اكادەميالىق ادالدىق ەرەجەلەرى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. بيىلعى ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدە ەرەجە بۇزۋشىلىققا بايلانىستى, اتاپ ايتساق, تىيىم سالىنعان زاتتاردى الىپ كەلۋگە تىرىسقان, ءبىر-بىرىمەن سويلەسكەن, قاعاز الماسقان 600-گە جۋىق تالاپكەردىڭ ناتيجەسى جويىلدى. ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعى 31 تامىزعا دەيىن بەينەجازبالارعا تالداۋ جۇرگىزەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازىر 40-تان استام تالاپكەردىڭ ناتيجەسى جويىلدى. تامىزدىڭ سوڭىنا دەيىن گرانتقا تۇسكەن بالالاردىڭ ەرەجە بۇزعانى انىقتالسا, سايكەسىنشە ولار گرانتىنان ايىرىلادى», دەدى ن.ديداربەكوۆا.
گرانت الۋ مۇمكىندىگى ءالى دە بار
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك مەملەكەتتىك گرانت جەڭىپ الا الماعان تۇلەكتەرگە قوسىمشا گرانت الۋدىڭ توعىز جولىن ۇسىنىپ, ءۇمىت ۇزبەۋگە شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل مەملەكەتتىك گرانتتىڭ ءبىر بولىگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ءوڭىردىڭ تۇلەكتەرىنە بولىنگەن.
«كەيىنگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە ورىن العان سۋ تاسقىنى بۇكىل ەلگە ورتاق سىناق بولدى. وسى جاعدايعا بايلانىستى ءبىز جوعارى ءبىلىم الۋعا گرانتتاردىڭ از عانا بولىگىن زارداپ شەككەن ءوڭىر تۇلەكتەرىنە بولدىك. سانى كوپ تە ەمەس, 5 112 گرانت. 20 مىڭنان استام تۇلەك سۋ باسقان وڭىردەن بىتىرسە, سونىڭ 10 مىڭنان استام تۇلەگى وزدەرىڭىزبەن بىردەي جالپى كونكۋرسپەن ءوتتى. ءبىز ونى ءادىل جانە اشىق تۇردە بولۋگە بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالدىق. بيىلعى كونكۋرسقا قاتىسۋشىلار سانى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 11 مىڭعا كوپ, سوندىقتان باسەكەلەستىك تە وتە جوعارى بولدى.
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ايماقتار ءۇشىن كۆوتا قاراستىرىلعانىمەن, سول ايماقتاردىڭ تالاپكەرلەرى جالپى كونكۋرس بويىنشا گرانت ۇتىپ الدى. گرانت العانداردىڭ تەك 1 130-ى نەمەسە 1,7%-ى مۇمكىندىكتى پايدالاندى. بۇل ايماقتاردى قولداۋ ءۇشىن تالاپكەرلەرگە دايىندالۋ جانە كونكۋرسقا قۇجاتتارىن تاپسىرۋ ءۇشىن مەرزىمى كەڭەيتىلدى, كونكۋرسقا ەڭ جاقسى ۇبت ناتيجەسى بار سەرتيفيكاتىن ۇسىنۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى», دەپ مالىمدەدى ساياسات نۇربەك. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بيىل جوعارى بالل جيناعان 10 مىڭنان استام تالاپكەر گرانت الا الماعان.
«كەشەگى اتا-انالار مەن بالالاردىڭ قۋانىش جاسىن كورىپ, ءبىز دە بىرگە قۋاندىق. بىراق وكىنىشكە قاراي, گرانت الا الماعان تۇلەكتەر مەن وتباسىلاردىڭ مۇڭىندا دا ءبىز بىرگەمىز. كوپتەگەن ادام مينيسترلىككە, ماعان حابارلاسىپ, جازىپ جاتىر, ال وسى ناتيجەنى سابىرمەن قابىلداعاندار دا بار ەكەن. جوعارى بالل جيناعان 10 مىڭنان استام ادام گرانت الا المادى. ونىڭ ىشىندە 7 مىڭنان استامى شىعارماشىلىق ماماندىقتار بويىنشا ەكەنىن ايتۋ قاجەت. مىسالى, دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرىن دايارلاۋ بويىنشا 1 ورىنعا 11 ادام, ءسان جانە ديزاين بويىنشا 9 ادام, ال ستوماتولوگياعا ءبىر ورىنعا 35 ادامنان كەلدى», دەدى ول.
گرانت تىزىمىنەن ءوز ەسىمىن تاپپاعان تالاپكەرلەرگە مينيستر توعىز ءتۇرلى ىقتيمال مۇمكىندىكتى اتاپ ءوتتى.
– ايتايىن دەگەنىم, ءۇمىت ۇزبەڭىزدەر! گرانت الۋ مۇمكىندىكتەرى ءالى دە بار. بىرىنشىدەن, ءۇش مىڭعا جۋىق تالاپكەر گرانتتان باس تارتۋى مۇمكىن, ولار كەلەسى جوعارى بالل جيناعان تالاپكەرلەرگە بەرىلەدى. ەكىنشىدەن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ياعني اكىمدىك گرانتتارى بار. ۇشىنشىدەن, «KazEnergy» قاۋىمداستىعىنىڭ گرانتتارىن قوسىڭىز. تورتىنشىدەن, ح.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الۋ ءۇشىن تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 500 گرانتى دا بار. بەسىنشىدەن, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ گرانتتارى تاعى بار. التىنشىدان, تۇركىستانداعى حالىقارالىق تۋريزم جانە قوناقجايلىلىق ۋنيۆەرسيتەتى 800 ماقساتتى گرانت ۇسىنادى. جەتىنشىدەن, «قازاقستان حالقىنا» قورى 850 گرانت بولەدى. سەگىزىنشىدەن, رەكتورلاردىڭ گرانتى, مىسالى «تۇران-استانا» ۋنيۆەرسيتەتى «التىن بەلگى» يەلەرىنە قوسىمشا گرانتتار ءبولىپ جاتىر.توعىزىنشىدان, سەسسيا قورىتىندىسى بويىنشا بوس گرانت الۋ مۇمكىندىگى جانە بار. گرانت الا الماعان تۇلەكتەردى وسى جوعارىداعى مۇمكىندىكتەردى بارىنشا پايدالانۋعا شاقىرامىز, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى مينيستر.
ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, دەپۋتات اسحات ايماعامبەتوۆ تە ءبىلىم گرانتىنا يە بولا الماعان تالاپكەرلەرگە كەڭەس بەردى.
«كەيبىر تالاپكەرلەر ءتۇرلى سەبەپ بويىنشا جەڭىپ العان گرانتتارىنان باس تارتادى. ولاردىڭ سانى دا از بولمايدى. ول گرانتتار دا قايتا تاعايىندالادى. ءتىپتى ەشتەڭە بولماسا, ۋنيۆەرسيتەتكە اقىلى تۇردە ءتۇسىپ, كەيىن جاقسى وقىپ, GPA جوعارى بولسا, ءبىلىم الۋ كەزىندە بوساعان بوس گرانتتى ۇتىپ الۋعا بولادى.
ودان بولەك, «Gap year» ارقىلى ءبىر جىل دايىندالىپ, قايتادان ۇبت تاپسىرىپ, گرانت جەڭىپ الۋعا بولادى. ول – مەنىڭ ءوز باسىمنان وتكەن وقيعا. بۇل دا – جاقسى شەشىم. تاعى ءبىر ۇسىنىس: كوللەدجگە تۇسۋگە بولادى. كوللەدجدە گرانت كوپ, قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا كوللەدج بىتىرگەندەر نارىقتا تاپشى. كەرەك بولسا, كەيىن ءارى قاراي جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسىپ, قىسقا مەرزىمدە جوعارى ءبىلىم الىپ شىعۋعا دا بولادى. مۇمكىندىك وتە كوپ. ءبارى الدا. تولىق مالىمەت الۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ قابىلداۋ كوميسسياسىنا جولىعۋ كەرەك», دەپ جازدى اسحات ايماعامبەتوۆ.