الەمدىك شاحمات دوداسى

ماگنۋس كارلسەن, حوۋ يفان, الەم چەمپيوندارى تسزيۋي ۆەنتسزيۋن مەن دين ليجەن دە ەلوردا تورىندە وتەتىن كوماندالىق دودادا باعىن سىنايدى.

چەمپيوناتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىمەن قاتار تاعى ءبىر ماڭىزدى ءىس-شارا ءوتتى. حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ (فيدە) 100 جىلدىعىنا ارنالعان 45-شاحمات وليمپياداسىنىڭ (بۋداپەشت, 10-23 قىركۇيەك) سالتاناتتى الاۋىن الىپ ءجۇرۋ ەستافەتاسى ءوتتى. قازاقستانعا شاحمات الاۋى فرانتسيانىڭ پاريج قالاسىنان جەتكىزىلدى. سالتاناتتى ءىس-شارانى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ اشىپ, فيدە پرەزيدەنتى اركادي دۆوركوۆيچتىڭ قولىنان وليمپيادا الاۋىن قابىلدادى. ۇكىمەت باسشىسى كوماندالىق چەم­پيوناتقا قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى.

«شاحمات – تورتكۇل دۇنيەنى مويىنداتقان ينتەللەكتۋالدى سپورت ءتۇرى. عاسىردان اسا تاريحى بار حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسى بۇگىندە الەمنىڭ 200-دەن اسا ەلىن شارشى تاقتا بەتىندە توعىستىرعان بەدەلدى ءارى تانىمال ۇيىمعا اينالدى. ەلىمىزدە 200 مىڭنان اسا ادام شاحماتپەن شۇعىلدانادى. قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىزدەگى شاحماتتى قولداۋ مەن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. وليمپيادا الاۋىنىڭ استانا قالاسىندا جاعىلۋى – وتانداستارىمىز ءۇشىن زور ماقتانىش. وسىنداي جوعارى دەڭگەيلى ءىس-شارا وتكىزۋ قازاقستانداعى شاحمات سپورتىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا ەلەۋ­لى ۇلەس قوسادى دەپ سەنەمىن», دەدى و.بەكتەنوۆ.

ەستافەتانىڭ الاۋ ۇستاۋشىلارى قاتارىندا KazChess پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ, شاحماتتان الەم چەمپيونى (20 جاسقا دەيىنگىلەر اراسىندا) قازىبەك نوگەربەك, بليتس بويىنشا ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى ءبيبىسارا اساۋباەۆا, كلاسسيكالىق شاحماتتان قازىرگى الەم چەمپيونى دين ليجەن, ازيا شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى جانە KazChess ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى دارمەن سادۋاقاسوۆ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك, بالالار قۇقىعى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكيەۆا, ۇشقىش-عارىشكەر, «حالىق قاھارمانى» تالعات مۇ­ساباەۆ سىندى ازاماتتار بار. امفيتەاتر ساحناسىندا شاحمات وليمپياداسىنىڭ الاۋىن جاعۋ قۇرمەتى بىرنەشە دۇركىن الەم چەمپيونى قىتايلىق شاحماتشى حوۋ يفانگە بۇيىردى.

چەمپيوناتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەگەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك ەلوردانىڭ باي شاحمات ءداستۇرى بار ەكەنىن جانە ونىڭ ءوز چەمپيوندارىن ەرەكشە ماقتان تۇتاتىنىن جەتكىزدى.

«بۇعان دەيىن وتكەن تۋرنيرلەر, اتاپ ايتقاندا, الەم چەمپيو­نى اتاعىن الۋ ماتچى, ايەلدەر ارا­سىن­داعى گران-پري كەزەڭى, راپيد جانە بليتس بويىنشا الەم چەمپيو­ناتى استانا حالقىنىڭ شاحماتتى جاقسى كورەتىنىن, ويىننىڭ ادەمىلىگىن باعالاي بىلەتىنىن كورسەتتى. استانانىڭ جيناعان تاجىريبەسى, جاعدايى مەن ينفراقۇرىلىمى كەز كەلگەن اۋقىمداعى شاحمات چەمپيوناتتارىن وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. الداعى ۋاقىتتا ەلوردامىز دۇنيەجۇزىلىك شاحمات وليمپياداسى مەن باسقا دا بەدەلدى جارىس وتەتىن ورىنعا اينالادى دەپ سەنەمىن», دەدى استانا اكىمى.

«بۇگىن ءبىز راپيد جانە بليتس بويىن­شا كوماندالىق الەم چەمپيوناتىن اشىپ وتىرمىز. فيدە ءۇشىن بۇل جاڭا فورمات قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن كورەرمەن مەن شاحماتشىلاردىڭ وزدەرىنە دە ۇناپ قالدى. چەمپيون اتاعىن الۋعا ۇمىتكەرلەر رەتىندە باق سىناسۋ ءۇشىن استاناعا الەمنىڭ ەڭ مىقتى گروسسمەيستەرلەرى, سونىڭ ىشىندە الەمدىك رەيتينگتەگى ءبىرىنشى تۇرعان الەم چەمپيوندارى كەلدى. بۇل كۇندەرى ءبىز كوپتەگەن قىزىقتى ويىن مەن تارتىستى كەزدەسۋدىڭ كۋاسى بولاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن! ءبىز ەلدىڭ باسشىلىعىنا, قازاقستان شاحمات فەدەراتسياسىنا ەلدە عانا ەمەس, الەمدە شاحماتتى دامىتۋعا زور ۇلەس قوسىپ جاتقانى ءۇشىن العىس ايتامىز», دەدى فيدە پرەزيدەنتى اركادي دۆور­كوۆيچ.

«دۇنيەجۇزىلىك شاحمات وليمپيا­داسى الاۋىنىڭ قازاقستان جەرىندە جاعىلۋى – ەلىمىزدىڭ الەمدىك شاحمات ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىنىڭ ايعاعى. الەمنىڭ ۇزدىك شاحماتشىلارى – ماگنۋس كارلسەن مەن حوۋ يفان قاتىساتىن راپيد جانە بليتس بويىنشا كوماندالىق الەم چەمپيو­ناتى تارتىسى وتەتىنى ءسوزسىز. بۇل – شاحمات الەمى ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل قازاقستان سپورتى ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. ويتكەنى جارىسقا ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن كومانداسى مەن سپورتشىسى, سونىڭ ىشىندە اۋەسقويلار دا قاتىسادى», دەدى KazChess پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ.

شاحمات دوداسى ەلوردانىڭ كونگرەسس-ورتالىعىندا وتەدى. 5 تا­مىزعا دەيىن جالعاساتىن الەمدىك دو­دانىڭ جۇلدە قورى – 350 مىڭ ەۋرو. ءار سانات بويىنشا ۇزدىك اتانعان ءۇش كوماندانىڭ مۇشەلەرى كۋبوك, اقشالاي سىياقى جانە التىن, كۇمىس قولا مەدالدارعا يە بولادى. الەم چەمپيوناتىنا قاتىساتىن 39 كوماندا قۇرامىنا ەنگەن الەمنىڭ 315 ۇزدىك شاحماتشىسى وي دوداسىنا تۇسەدى.