بالاڭىز ساباققا دايىن با؟

ءبىلىم الۋعا بالانىڭ دا­يىن­ نەمەسە دايىن ەمەس ەكە­­نىن قالاي بىلۋگە بولا­دى؟ بالاسى ەندى عانا مەكتەپ تابال­دى­رىعىن اتتاعالى وتىر­عان اتا-انا نەنى ءبىلۋى كەرەك؟ كىشكەنتايى ءالى 6 جاس­قا تولما­عان­دار نە ىستەيدى؟ وسى سۇ­راق­تارعا جاۋاپ تابۋ ماقساتىمەن جان-جاق­تى ىزدەنە باستاعانىمىزدا, «بالا­­قاي­لار مەكتەبى» اتتى كۋرس تۋرا­لى حابار­­لاندىرۋدى كوزىمىز شالدى. ءسويتىپ, وقۋ وشاعىنا ات باسىن بۇردىق.

ءبىز بارعاندا بالاقايلار ارىپتەر ءانىن ايتىپ جاتتى. سودان سوڭ ولار وزدەرىنىڭ بال تىلىمەن دىبىستاردىڭ داۋىستى, داۋىسسىز ەكەنىن انىقتاپ ايتىپ, قىزىل, كوك تۇسپەن بەلگى قويىپ شىقتى. ىزىنشە داپتەرمەن جۇمىس ىستەدى. مەكتەپكە, پارتاعا, مۇعالىمگە ەندى عانا بەيىمدەلىپ جاتقان كىشكەنتايلاردىڭ اراسىندا ۇيرەنۋگە ەرەكشە زەيىن قويعاندارى دا, قوبالجىپ وتىرعاندارى دا باي­قالادى. ويتكەنى بالالاردىڭ كەيبىرى 7-دە بولسا, ەندى بىرەۋلەرى 6 جاسقا ەندى تولادى. ولاردى اتا-انالارى الا جازداي تەك قانا ويىنمەن وتكىز­بەي, مەكتەپكە دايىندىعىن پىسىق­تاۋ ءۇشىن, 1-سىنىپقا بەرۋ-بەر­مەۋىن شەشۋ ماقساتىندا دا ارنايى كۋرسقا قاتىستىرىپ وتىر. بۇل – ەلورداداعى №73 فيزيكا-تەحنيكالىق ليتسەيىندەگى «بالا­قاي­لار مەكتەبى» كۋرسى. ەڭ ماڭىز­دىسى, كۋرس – بالالارعا تەگىن جانە تۇرعىلىقتى مەكەنجايىنا قارا­ماستان قابىلدانادى. №73 فيزيكا-تەحنيكالىق ليتسەي ديرەكتورى گۇلشات زايتقىزى وسىمەن ەكىنشى لەككە بالا جيناپ جاتقانىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ماۋسىم ايىندا ءبىرىنشى لەك مەكتەپكە دايارلىق كۋرسىنان ءوتىپتى.

«استانا قالالىق ءبىلىم باس­قار­­ماسىنىڭ باستاماسىمەن «بالا­قاي­لار مەكتەبى» كۋرسىن تەگىن وتكىزىپ جاتىرمىز. اتا-انالارعا قۇلاققاعىس رەتىندە ايتقىمىز كەلەدى, نەگىزى مۇنداي كۋرس قالاداعى مەكتەپتەردىڭ كوبىندە بار. «بالاقايلار مەكتە­بىنىڭ» باس­تى ماقساتى – بالانى مەكتەپكە بەيىمدەۋ, وسىعان قوسا بالاقايدىڭ مەكتەپكە دايىندىعىن انىقتاۋعا جانە پىسىقتاۋعا بەرىلگەن مۇم­كىن­دىك. تاجىريبەمىزدەن ۇنەمى بايقايمىز, كوپ اتا-انا بالاسىنىڭ ساناپ, وقىپ تۇرعانىن ايتىپ جا­سى جەتپەسە دە, مەكتەپكە بەرۋگە اسى­عادى. بىراق بالامەن پسيحولوگ جۇمىس ىستەگەندە ونىڭ ءالى دە پسي­حو­لوگيالىق تۇرعىدا مەكتەپكە دايىن­دالۋ كەرەك ەكەنى انىقتالىپ جاتا­دى. سول سەبەپتى بالانىڭ مەكتەپكە تەك ماتەريالدىق نەمەسە وقۋ باع­دار­لاماسىن مەڭگەرۋ جاعىنان عانا ەمەس, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دايىن­دىعىنا دا باسا نازار اۋدارعان دۇرىس. مۇندا بالانى ءارىپ تانىپ, ساناۋعا عانا ۇيرەتپەي, بالالار پسيحو­لوگىمەن, پەداگوگىمەن بىرگە دياگ­نوستيكا جاساپ, اتا-اناسىنا ءار بالا­مەن وزىنشە بولەك جۇمىس ىستەۋ كەرەگىن, ونى وزگەلەرمەن سالىستىرۋعا بولمايتىنىن, بارلىق جاعىنان دا­يىن بولعاندا عانا مەكتەپكە بەرۋ وزىنە دە, پەرزەنتىنە دە دۇرىس ءارى جەڭىل بولاتىنىن تۇسىندىرەمىز. ەندى ءبىر اتا-انالار ءورىستىلدى بالاسىن قازاق سىنىبىنا بەرۋگە جۇرەكسىنەدى, بولاشاعىنا الاڭدايدى, ۋايىمدايدى. ءبارىن تۇسىنەمىز, الايدا قازاق ءتىلى قانىندا, گەنىندە بار بالانى قازاق سىنىبىنا بەرۋدەن قورىقپاۋعا شاقىرامىز. مۇنداي بالالار كوپ جانە ءبارى دەرلىك الىپ كەتتى, ءتىپتى ۇيدەگىلەرىن قازاقشا سويلەتىپ جىبەرگەندەرى بولدى», دەدى گ.زايتقىزى.

ديرەكتوردىڭ ايتۋىنشا, «بالا­قايلار مەكتەبى» كۋرسى بالا­نىڭ مەك­تەپكە دايىندالۋىنا جانە ءومىرى­نىڭ جاڭا كەزەڭىنە سەنىمدى تۇردە قادام باسۋىنا كومەكتەسەدى. كۋرستا تاجىريبەلى پەداگوگتەردىڭ جاڭا فورماتتاعى ساباقتارى وتكى­زىلەدى. سونىمەن قاتار بالانىڭ سوي­­لەۋ ارەكەتىن جانە قول مەن ساۋ­ساق­­تاردىڭ ۇساق بۇلشىقەتتەرىن, ماتەماتيكالىق ءىس-ارەكەت نەگىزدەرىن, تانىمدىق (ويلاۋ, زەيىن, ەستە ساقتاۋ) جانە شىعارماشىلىق قابلەتتەرىن دامىتۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلەدى. «بالاقايلار مەكتە­بى­نىڭ» ەكىنشى لەگىنە جينالعان بالالار 1-29 تامىز ارالىعىندا وقي­دى. جۇمىس كۇندەرى تاڭەرتەڭگى ساعات ساعات 09.00-دەن 12.00-گە دەيىن وتكى­زى­لەتىن ساباقتاردىڭ ۇزاقتىعى – 30 مينۋت, ساباق اراسىنداعى دينا­مي­كالىق ۇزىلىستەرگە – 10مينۋت.

№73 فيزيكا-تەحنيكالىق لي­تسەيى مەكتەپكە دايارلىق توبى­­نىڭ مۇعالىمى باقتىگۇل تىلەپ­بەر­گەن­قىزى بالالاردى مەكتەپكە دايىن­داۋدا 4 داعدىنى قاتار مەڭ­گە­رۋىنە باسىمدىق بەرەتىنىن ايتتى. بۇل – ايتىلىم, جازىلىم, تىڭدالىم جانە وقىلىم. ءدال وسى داعدىلار مەكتەپ باعدارلاماسىندا دا تالاپ ەتىلەدى. «قازىر الدىمدا وتىرعان بالالاردىڭ باسىم بولىگى, 80 پا­يىزى دەۋگە بولاتىن شىعار مەكتەپكە دايىن. ال قالعانىن مەكتەپكە دايىن ەمەس دەۋگە بولمايدى, بالادا كەيدە فيزيولوگيالىق جاعىنان قيىندىقتار كەزدەسەدى. مىسالى, توبىمداعى ەكى بالانىڭ اتا-اناسى مەنىمەن, پسيحولوگپەن كەڭەسە كەلە 1-سىنىپقا بيىل ەمەس, كەلەسى جىلى بەرەتىن بولدى. ويتكەنى مۇنداي جاعدايدا مەكتەپكە بارسا, قينالىپ قالۋى مۇمكىن. كەي اتا-انالار اراسىندا «بالانى مەكتەپكە دايارلىق كۋرسىنا بەرۋ كەيىن بالانىڭ ءىشىن پىس­تىرىپ جىبە­رەدى-اۋ» دەگەن ويدى ءجيى ايتادى. بىراق بۇل قاتە, سەبەبى ءبىز كۋرس­تا 1-سىنىپتىڭ باعدارلاماسىن وتپەي­مىز, ساباقتى تەك ويىن تۇرىندە وتكى­زەمىز. ساباقتا بالانىڭ ايتۋ, جازۋ, وقۋ, تىڭداۋ داعدىلارىن قاتار قالىپتاستىرۋعا نازار اۋدارا­مىز. باستىسى, بالا مەكتەپتىڭ اتموس­فە­راسىنا بەيىمدەلەدى», دەيدى ب.تىلەپبەرگەنقىزى.