الەۋمەتتى ابىگەرگە سالعان دەرتتىڭ ءبىرى – لۋدومانيا. قۇمار ويىنعا اڭسارى اۋعان ادامنىڭ ويىنحانادان ولجا ىزدەپ كەتەتىنى اقيقات. بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردە ءبارى دە ء«بىر رەت ءباس تىگىپ كورەيىننەن» باستالادى. قاراپايىم حالىققا اقپارات تاراتىپ جۇرگەن ارىپتەستەرىمىز دە تالاي رەت قۇمارلىق قۇربانى بولعانى بار. اسىرەسە سپورت تاقىرىبىن قاۋزاپ جازىپ جۇرگەندەردىڭ كوبى بۋكمەكەرلىك كەڭسەگە باس سۇقپاي كەتپەيتىن. ابىروي بولعاندا بىرنەشە جىل بۇرىن تارازدا قۇمار ويىن كەڭسەلەرى جابىلىپ تىندى.
وتكەن جىلى وتاندىق باق-تا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردە ءباس تىگەتىن ازاماتتاردىڭ سانى 350 مىڭعا جەتتى دەگەن اقپاراتتى كوز شالعان. وسى جىلى قۇمار ويىنعا اڭسارى اۋعانداردىڭ سانى 400 مىڭعا جۋىقتادى دەگەن دەرەك بار. ارينە, جاقسى ەمەس. ولاردىڭ بارلىعى دا قالتافون ارقىلى ءباس تىگەتىنى داۋسىز. ونلاين ويىننىڭ زاردابىن تارتىپ جۇرگەندەر جەتكىلىكتى.
زاڭسىز ويىن بيزنەسىمەن كۇرەس وڭىردە قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر؟ قاي اۋدانداردا زاڭدى بەلدەن باسقاندار كوپ؟ جامبىل وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى قانشا قىلمىستىڭ بەتىن اشتى؟ تالاي وتباسىنىڭ تالقانىن شىعارعان لۋدومانيا دەرتىنە توسقاۋىل قوياتىن كەز جەتتى مە؟
«دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى ءوڭىر بويىنشا زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋ دەرەكتەرىن جىل سايىن انىقتاپ, قىلمىستىڭ جولىن كەسىپ جاتقانى بارشاعا ءمالىم. ماسەلەن, وسى جىلى ءبىزدىڭ وكىلدەر تاراز جانە شۋ قالالارىندا زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋ دەرەكتەرىن انىقتاعان بولاتىن. وسى دەرەكتەر بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 307-بابى نەگىزىندە قىلمىستىق ءىس تىركەلىپ, 1 ءىس سوتقا جولداندى», دەيدى جامبىل وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان ساتىبالديەۆ.
وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن وتكەن باسقوسۋدا دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىراعىلىعىنىڭ ارقاسىندا زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرعان تالاي ادامنىڭ ءىسى سوتقا جولدانعانى تۋرالى ايتىلدى.
«5 جىل ىشىندە دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ 42 دەرەگىن انىقتادى, ناتيجەسىندە, 38 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولداندى. زاڭسىز ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا تاراز قالاسى كوش باستاعان. وبلىس ورتالىعىندا 18 دەرەك تىركەلگەن. سونداي-اق شۋ اۋدانىندا 10 دەرەك انىقتالسا, قورداي اۋدانىندا 6 دەرەك تىركەلگەن», دەيدى ول.
پسيحولوگتەردىڭ ايتۋىنشا, لۋدومانيا دەرتىنە شالدىققانداردى ەمدەۋ وڭاي شارۋ ەمەس. ءتىپتى بۇل دەرت ءتۇپتىڭ-تۇبىندە تۇقىم قۋالاۋشىلىققا دەيىن ۇلاسۋى ىقتيمال كورىنەدى.
«ساراپشىلار ويىن داعدىسى ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسەتىن ويىنقۇمارلاردىڭ بىرنەشە ساناتىن انىقتاعان. ولاردىڭ قاتارىندا نەۆروتيكالىق, ءيمپۋلسيۆتى جانە سيمپتوماتيكالىق فورما بار. بۇلاردىڭ ىشىندەگى ەڭ قاۋىپتىسى – سيمپتوماتيكالىق فورما. ادام ءوز-ءوزىن باقىلاي الماي قالۋى ىقتيمال. بۇل ساناتتاعى ادامداردىڭ قۇمار ويىنعا دەگەن تاۋەلدىلىگى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسەدى. ولاردىڭ بويىنداعى قۇشتارلىقتى جەڭۋ قيىنعا سوعادى», دەيدى پسيحولوگ جانار بايگۋتدينوۆا.
قوعام ءۇشىن ءمانى زور ماسەلەگە اينالعان قۇمار ويىنعا دەگەن قۇمارلىقتى باساتىن كەز كەلدى. بۇل وتكىر پروبلەماعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى نازار اۋدارعانى كوڭىل قۋانتادى. ارينە, قولعا العان زاڭ تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەسە, قۇمارلىق قۇرباندارىنىڭ سانى ازاياتىن شىعار... كىم ءبىلسىن...
اشىعىن ايتساق, لۋدومانيامەن ءبىز دە «اۋىردىق». ون جىلعا جۋىق ۋاقىت بۋكمەكەرلىك كەڭسەنىڭ ىشىندە ءوتىپتى. كۇنى بويى لايۆ (ونلاين ويىن) ويناپ, قايتار ۋاقىتتا لينيانى قاراپ, ءباس تىگىپ كەتىپ جۇردىك. قانشاما قاراجات جەلگە ۇشتى دەسەڭىزشى. ويىنحانادان وڭاي ولجا ىزدەپ ءجۇرىپ, تالاي اداممەن تانىستىق. ءالى دە ارالاسىپ تۇرامىز. ولاردىڭ ءبىرازى كەڭسەلەر جابىلعاننان كەيىن قۇمار ويىننان باس تارتقان. ءبىر قىزىعى, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردە تۇنەپ ءجۇرىپ ويناعان بۇرىنعى «ارىپتەستەردەن» پىكىر سۇراساق, اتىن وزگەرتۋدى نەمەسە جازباۋدى تالاپ ەتەدى. بۇرىنعى ءىس-ارەكەتىنە وكىنەتىن شىعار بالكىم. ول جاعىن قازبالاپ سۇرامادىق.
«ول كەزدە تارازدا «فورتۋنا», «وليمپ», «زەنيت» سەكىلدى بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر جەتىپ ارتىلاتىن. 2008 جىلى قۇمار ويىنعا ءجىپسىز بايلاندىم. باستاپقىدا وردينارمەن ء(بىر عانا كوماندا نەمەسە سپورتشىنى تاڭداۋ) ءباس تىكسەم, كەيىن ۇتىلعان اقشانى قايتارۋ جانە پليۋسكە شىعۋ ءۇشىن ەكسپرەسس ءباس تىگۋگە كوشتىم. قازىر ساناسام وتىز ميلليونعا جۋىق قارجىمنان قاعىلىپپىن. ارينە, وزەكتى وكىنىش وتى ورتەيدى. ون جىلعا سوزىلعان «مانسابىمنىڭ» كەش تە بولسا اياقتالعانىنا قۋانامىن. قولدان جاسالعان الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتى كوردىم, وتباسىمنان ايىرىلدىم, قارىزعا باتتىم, كولىگىمدى ساتتىم. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بارىمنان قاعىلدىم. قالاداعى كەڭسەلەر جابىلعاندا قاتتى قۋاندىم. ايتەۋىر ءبىر قۇدىرەتتى كۇش تەلەفون ارقىلى لوگينمەن ويناۋدان باس تارتقىزدى. سوعان شۇكىر ەتەمىن. قۇمار ويىننان قۇتىلعانىما 6 جىل تولدى. وتباسىنىڭ شىرقىن بۇزاتىن, جاقىندارىڭدى جادىڭنان وشىرەتىن دەرتكە ەشكىم جۋىماسا دەگەن تىلەك بار. قىسقاسى, قۇمار ويىن ادامعا ابىروي اپەرمەيدى», دەيدى اتىن جازباۋىمدى وتىنگەن تانىسىم.
شىنى كەرەك, قالادا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر تىنىمسىز جۇمىس ىستەپ تۇرعان جىلدارى ىشتە ءجۇرىپ نەبىر تاۋەكەلگە بارىپ, ءباس تىككەندەردى كوردىك. سۋ جاڭا ۇيالى تەلەفونىن اۋىز جارىماس اقشاعا ساتقاندار دا بولدى. بۇل ارينە, جاقسىلىقتىڭ نىشانى ەمەس.
قالاي دەسەك تە, قۇمار ويىنداردىڭ قارقىنىن تۇبەگەيلى باسەڭدەتىپ تاستاۋ قيىن سەكىلدى. ويتكەنى كەز كەلگەن ادام تەلەفونداعى قوسىمشا ارقىلى تىركەلىپ, ونلاين ويناي الادى. 21 جاسقا تولعانداردىڭ ىشىندە ءدال وسىلاي ۋاقىتىن وتكىزىپ, قارجىسىنان قاعىلاتىندار از ەمەس. ودان بولەك, قارجى اينالىمى جۇزدەگەن ميللياردقا جەتكەن بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ جارناماسى جەر جارىپ تۇر. يۋتۋبتى اشىپ قالساڭىز, سولاردىڭ جارناماسىنا كەزىگەسىز. بۇل دا جۇرتتى ەلىرتپەي قويمايدى. ءبىر انىعى – بۋكمەكەرلىك كەڭسە ەشقاشان جەڭىلمەيدى. قالتاڭدى قاعادى, بارىڭدى الادى. بۇل – دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيتىن اكسيوما. جۇزدەگەن سپورت تۇرىنە ءباس تىگەتىندەر وسىنى جاقسى, ءجىتى تۇسىنسە دەيمىز.
جامبىل وبلىسى