تورقالا تاريحىنان سىر شەرتەدى

كورمەگە وتكەن عاسىردىڭ كورنەكتى عيماراتتارى, العاشقى ساۋدا ۇيلەرى جانە كونە قالا كوشەلەرىنىڭ سۋرەتتەرى قويىلدى. اقمولا دالا­سىنىڭ ءحىح عاسىرداعى بەدەر­لى بەي­نەسىنەن باستاپ بۇگىنگى استا­نانىڭ كورىكتى كورىنىستەرى تانىس­تىرىلدى.

العاشقى بولىپ ءسوز العان فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرىك نەگيموۆ اس­تانانىڭ ارعى تاريحىنان بايان ەتتى. «قان جۋسانداي ەگىل­گەن قادىم زاماننان باستاپ بۇل ولكەنىڭ تاريح ساحناسىندا ماڭىزى ەرەكشە بولدى. بەرگى ءداۋىر بەينەسىندە ونىڭ ساياسي ءرولى ءتىپتى ايقىندالا ءتۇستى. قازاقتىڭ سوڭعى حانى كەنەسارىنىڭ كە­س­كىلەسكەن شايقاسى مەن جۇمابەك تا­شەنوۆتىڭ ارپالىسقان ايقاسى – الاش بالاسى ءۇشىن اقمولا ولكەسىنىڭ قۇندىلىعىن ءبىرجولا دالەلدەپ بەرگەن وقيعالار. ابىز­داردىڭ ارمانى, بابالاردىڭ اماناتى بولىپ جەتكەن استانا – بۇل كۇندە مەملەكەتىمىزدىڭ جۇرەگى», دەدى عالىم.

ءيا, ۋاقىتىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «ەلوردانىڭ جىلناماسى تاۋەلسىز قا­زاقستاننىڭ شەجىرەسىمەن تى­عىز استاسىپ جاتىر. شىن مانىن­دە, استانانى كوشىرۋ گەوساياسي تۇر­عىدان وتە دۇرىس قادام بول­دى. بۇل – حالقىمىزدىڭ بولاشاق تاعدىرىن ايقىنداعان اسا ماڭىزدى جانە دەر كەزىندە قابىلدانعان تاريحي شەشىم», دەگەن بولاتىن.

«استانانىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇرعان قالا. پاتشا وكىمەتى كەزىندە دە سولاي ەدى. كىرە تارتۋشىلار اقمولا ارقىلى وتەتىن. ياعني اۋەل باستان استانا قالاسى ماڭىزدى ورتالىق بولدى, زامان اعىمىنا ساي قالىپتاسا باستادى. 1994 جىل­دىڭ 6 شىلدەدەگى جوعارعى كە­ڭەستىڭ وتىرىسى – قازاق ەلى­نىڭ تاريحىندا ۇلكەن ورىن الاتىن وقيعا. استانانى كوشىرۋگە قاتىستى كوپ قارسىلىق بولدى. اقىرى پىكىرتالاستان كەيىن تاريحي قاۋلى قابىلداندى. سونىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ەلوردامىز كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ, ءونىپ, وركەندەۋدە», دەدى استانا قا­لاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى جانگەلدى بيمولدين.

ءىس-شارا بارىسىندا ۇلتتىق ارحيۆ ديرەكتورى ساعيلا نۇرلانوۆا ارحيۆتىك قۇجاتتارى ساقتاپ, كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ما­ڭىز­ىن اتاپ ءوتتى. «وتكەنىن بىل­مەگەن ەل ەرتەڭىنە سەنىممەن قاراي المايدى. بۇگىنگى قۇجات – ەرتەڭگى تاريح. ارحيۆتىك قۇجاتتار – تاريحىمىزدىڭ سارقىلماس قورى. سوندىقتان مۇراعاتقا مۇ­قيات قاراۋ – كەلەسى بۋىننىڭ الدىنداعى باستى پارىزىمىز», دەدى س. نۇرلانوۆا.

قۇتتىقتاۋ سوزدەردەن كەيىن كورمە تۇساۋى كەسىلىپ, كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.