كەي عالىمدار بولاشاق ونەرتابىسىنا بىرنەشە جىلىن سارپ ەتسە, ەندى بىرەۋلەردىڭ اياق استىنان جاساعان دۇنيەسى جاڭالىققا اينالادى. بىراق قالاي بولعاندا دا العاشقى سىناقتىڭ ورنى ەرەكشە.
ايگىلى عالىم ۆيلگەلم رەنتگەن 1895 جىلى 22 جەلتوقساندا تۇسكى تاماقتان سوڭ ايەلى بەرتانى ءوزى جاساعان اپپارات جانىنا الىپ كەلەدى. ءسويتىپ, ودان ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىنداۋدى وتىنەدى. تۇككە تۇسىنبەگەن بەرتا كۇيەۋىنىڭ ايتقانىن ەكى ەتپەيدى. ءبىرازدان سوڭ كۇيەۋى ونىڭ قولىنا ادامنىڭ كەۋدە تۇسىنداعى ىشكى قۇرىلىسىنىڭ كوشىرمەسىن ۇسىنادى. ءيا, رەنتگەن سۋرەتىن الۋ ءادىسى تۇڭعىش رەت وسىلاي جاسالعان ەدى. 1901 جىلى ۆ.گ. رەنتگەنگە فيزيكا سالاسىنان تۇڭعىش نوبەل سىيلىعى تاپسىرىلدى.