سوت زالى. كامەلەت جاستان ەندى اسقان ەكى جىگىت ەسىرتكىنى ساقتاعانى, مۇنىسى ازداي تاراتقانى ءۇشىن سوڭعى ۇكىمىن تىڭداعالى تۇر. ەكەۋىنىڭ دە اناسى بوتاداي بوزداپ وتىر. بۇل – القابي بولعان تانىسىمىزدىڭ اڭگىمەسى. ونىڭ سوزىنەن سوڭ باسىمىزعا ءبىر سۇراق كەلدى. جاۋابىن القابيدەن ەستىگەندە ءبارىنىڭ باسىندا نەنىڭ تۇرعانىن تۇسىنگەندەي بولدىق.
سوتتالىپ جاتقان ەكەۋدىڭ بىرەۋى – اققۇبا ءجۇزدى, ەكىنشىسى – قاراتورىنىڭ ءوزى. اققۇبا جىگىتتىڭ اناسى سوتتا: «وتە جاقسى اقشا تاپتىم, وسى بالامدى ەشتەڭەدەن تارشىلىق كورمەي ءوسۋى ءۇشىن جان اياماي جۇمىس ىستەدىم. سوندىقتان دا ۇلىما قارايتىن ۋاقىتىم تىم از بولدى. شىنىمدى ايتسام, تاربيەسىنە قاراي المادىم», دەپ مۇڭىن شاعىپتى. ال قاراتورى جىگىتتىڭ اناسى: «مەن بالاما بارىنشا قارادىم. تاربيەسىن ۇنەمى قاداعالادىم, قارامادىم دەپ ايتا المايمىن. اقشادان دا قىسىلعان كۇنى جوق, نەگە مۇنداي جولعا ءتۇسىپ كەتكەنىن بىلمەيمىن», دەپتى. ءدال وسى سوزدەردى تانىسىمىزدان ەستىگەن بويدا: «اكەسى قايدا؟ ەكەۋىنىڭ اكەسى سوتقا قاتىسپادى ما؟» دەپ سۇرادىق. ەڭ العاش ويىمىزعا كەلگەنى سول بولدى. سوتتى كوزىمەن كورگەن تانىسىمىز ەكەۋىنىڭ دە اكەسى 3 رەت وتكەن سوت وتىرىسىنىڭ بىرەۋىنە دە كەلمەگەنىن, ويتكەنى بالاسى ءىستى بولىپ جاتقان ەكى ايەلدىڭ ءبىرى اجىراسقانىن, ەكىنشىسى بالاسىنىڭ اكەسى تۋرالى جاق اشپاعانىن ايتتى. نە كەرەك, ورىمدەي ەكى جاس ءومىرىنىڭ ەڭ كەرەمەت كەزىن, 13 جىلىن تەمىر توردا وتكىزەدى. وتە وكىنىشتى...
وسى جاعداي كوپ تاقىرىپقا تەرەڭدەۋگە تۇرتكى بولدى. ويلاڭىزشى, سوتتالىپ جاتقانداردىڭ ەكەۋىنە دە ورتاق نارسە – اكەنىڭ ءتالىمىنسىز جەتىلگەنىندە. ولاردىڭ ومىرىندە اكە تاربيەسىنىڭ ورنى ويسىراپ, ۇڭىرەيىپ تۇر. «اكەسى بارلار دا جامان جولعا ءتۇسىپ كەتىپ جاتىر عوي» دەرسىز, بۇعان اينالامىزدان كورگەنىمىزبەن جاۋاپ بەرەلىك. بىلەسىزدەر مە, ومىردە اكەسى بولسا دا, اتا-اناسى اجىراسپاعان, تولىق وتباسىنان شىققان جانداردىڭ ىشىندە دە اكە ءتالىمىن, اكە تاربيەسىن, اكەنىڭ قامقورلىعى مەن قولداۋىن, ماحابباتىن سەزىنبەي وسكەندەر بار. قالاي دەرىڭىز بار ما؟ قايبىر جىلى ءبىر اعامىز جۇرت تانىس-تامىرىن سالىپ جەتە الماي جۇرگەن ورنىن ءوزى بوساتتى. ادەتتە, مۇنداي وزگەرىس قىزمەتتىڭ جوعارىلاۋىمەن بايلانىستى بولادى عوي, سول سەبەپتى اعامىزدان: «قاي جاققا جوعارىلايىن دەپ جاتىرسىز؟» دەپ سۇرادىق. سوندا ول كىسى: «وسى ورنىمدا تابان الدىرماي 6 جىل ىستەدىم, جۇمىستىڭ گرافيگى, جاۋاپكەرشىلىگى بار, دەمالىستا دا ءۇي كورمەي قىزمەت قىلدىق. كىشكەنتايىم مەنى تانىمايدى. ول تاڭدا ۇيىقتاپ جاتقاندا ۇيدەن كەتەمىن, تۇنگى ۇيقىعا جاتقاندا كەلەمىن, مەنى مۇلدەم كورمەيدى دەسە دە بولادى. قىزمەتتەن كەتۋىمە وسى سەبەپ», دەدى. بۇرىنعىسىنان جوعارى بولماسا دا گرافيگى ىڭعايلى جۇمىسقا ورنالاسقاندا اعامىزدان بالاسىمەن قارىم-قاتىناسىن سۇرادىق. سول كەزدە: «ەندى-ەندى تانىسا باستادىق», دەپ, ءازىل-شىنى ارالاس جاۋاپ بەرگەن ەدى. بىرەۋ سولاي بالاسىمەن بايلانىستىڭ جوعىن بىلگەندە ءوزىن توقتاتادى, كەيبىرى قوعامدىق قىزمەتتى نەمەسە بالا تاربيەسىنەن دە «ماڭىزدى» جۇمىستى تاۋىپ, جۇكتەپ الادى.
ءسوزىمىزدىڭ باسىنداعى قوس كەيىپكەردىڭ جازاسىنان كەيىن اكەنىڭ ءرولى توڭىرەگىندەگى وي مازالاپ, اكەلەردەن ونونيم ساۋالناما الدىق. 10-نان توعىزى باستاپقى ساۋالدارعا «ايەلىم» دەپ, سوڭعى سۇراققا ء«يا» دەپ جاۋاپ بەردى. ولارعا «بالاڭىزبەن كىم ءۇي تاپسىرماسىن ورىندايدى؟», «بالاڭىزدىڭ مەكتەپتەگى نەمەسە بالاباقشاداعى جينالىسىنا كىم بارادى؟», «بالاڭىزعا كىم كيىم, ويىنشىق, كەرەك زاتىن تاڭدايدى, ساتىپ الادى؟», «ەكپە سالدىرۋعا نەمەسە اۋىرىپ قالعاندا بالاڭىزدى ەمحاناعا كىم اپارادى؟», «بالاڭىزدىڭ مەكتەپتەگى يا بالاباقشاداعى جارىستارى, ءىس-شارالارىنا كىم بارادى؟», «ايەلىڭىز جۇمىس ىستەي مە؟» دەگەن سۇراقتار قويىلدى. مۇنداي ارەكەتتىڭ ءبارىن ۇساق-تۇيەك سانايتىندار, ەرلەردىكى ءىرى ىستەر بولۋى كەرەگىن ايتاتىندار بار. الايدا سەنسەڭىزدەر, ساۋالناماعا قاتىسقان جانداردان بالا كەزىندەگى ەستەلىكتەرىن, ومىردە ادام بولۋىنا كىم كوپ ىقپال ەتكەنىن سۇراعانىمىزدا: «ۋنيۆەرسيتەتكە قۇجات تاپسىرۋعا اناممەن كەلگەنمىن, ومىرىمە سەرىك بولعان ماماندىقتى تاڭداۋىما سەبەپشى بولىپ ەدى», «الماتىداعى شەشۋشى سايىستان جاراقات العانىمدا انام جانىمدا بولعان, مەن ءۇشىن جۇمىستان سۇرانىپ, شالعايداعى قالاعا مەنى سۇيرەگەنى جەڭۋگە جىگەر بەردى», «مەن 7-سىنىپتاعى سايىسقا انامنىڭ تۇننەن تاڭعا دەيىن ۇيىقتاماي مۋلتفيلم كەيىپكەرىنىڭ كيىمىن تىگىپ بەرگەنىنەن كەيىن ىسمەرلىككە قىزىقتىم» دەپ, كوبى مايدا-شۇيدە كورەتىن قاراپايىم ارەكەتتەردىڭ ومىرىندە ماڭىزدى ەكەنىن مەڭزەپ جاۋاپ بەردى.
جوعارىداعى اكەلەردىڭ جاۋاپتارىن وقىپ وتىرعاندا ءبىر وقيعا ەسىمىزگە ءتۇستى. پويىزدا كۋپەلەس كورشى جىگىت 2 جاسقا جەتەر-جەتپەس بالاسىمەن كەلە جاتتى, ءوزى ەمىزىكپەن ءسۇت بەردى, جورگەگىن اۋىستىردى, ويناتتى, ەركەلەتتى. «اناسى قايدا؟» دەگەنىمىزدى كوزىمىزدەن وقىدى ما, بىزگە ءوزى: «اناسى بالا ۇستىندە كەتتى. اكەسى دە, اناسى دا – ءوزىممىن», دەدى. بالاسىن ەشكىمگە جاۋتەڭدەتپەي قاراپ جۇرگەنىنە سۇيسىندىك. بىراق سول كىسىنىڭ قوزى مولتىلدەپ ء«بارىبىر اناسىنىڭ ورنى بولەك ەكەن» دەگەنى جۇرەكتە قالدى. ءدال وسى ءسوز اكەنىڭ ورنىنا دا قاتىستى. بالا ءۇشىن اكەنىڭ دە, انانىڭ دا ءوز ورنى بار جانە سول ورىن مۇمكىندىك باردا بالا ومىرىندە ۇڭىرەيىپ قالماسا, قۋىسكەۋدەلەر كوبەيمەيتىندەي كورىنەدى.