«ولەڭدى كورىكتەۋ, ولەڭ كەستەسىن كەلتىرۋ جونىندە ابايدىڭ قازاقتا تەڭدەسى جوق. قازاقتىڭ بۇرىن-سوڭدى اقىندارىنىڭ ەشقايسىسى ولەڭىن اباي سياقتى ۇستا, كەلىستى كورىكتەگەن ەمەس», دەيدى ادەبيەت سىنشىسى زاكي احمەتوۆ. ءيا, اباي قازاق پوەزياسىندا ىرعاقتىق جۇيە رەتىندە بەكىمەگەن جاڭا ولەڭ ولشەمىن الىپ كەلدى. بۇل اقىن يدەياسىنىڭ وقىرمان ويىنا جەتۋ جولىنداعى ينتوناتسيالىق اسەرىن كۇشەيتە ءتۇستى. ال اباي ۇلگىسىنەن كەيىن قازاق ولەڭىنىڭ قۇرىلىمدىق ساپاسىن جەتىلدىرە تۇسكەن اقىن – شاكارىم ەدى. ول اعاسىنىڭ ءداستۇرىن جالعاستىرا ءجۇرىپ, شىعارماشىلىعىنداعى قولتاڭباسىن شەبەر تانىتا ءبىلدى.
شاكارىمنىڭ ولەڭ ولشەمىندەگى جاڭاشىلدىققا بەت بۇرۋى اقىننىڭ ۇلى احاتتىڭ مىنا ءبىر ەستەلىگىنەن بايقالادى: ء«بىر كۇنى اباي شاكارىمدى شاقىرىپ الىپ: «وسى قازاقتا التى, جەتى, سەگىز, ون ءبىر بۋىندى شۋماقتار بار. توعىز, ون, ون ەكى بۋىندى ولەڭ شۋماعى بولۋى مۇمكىن بە؟ ءاي, ونداي بولمايتىن شىعار», دەيدى. شاكارىم ەرتەڭىنە توعىز, ون, ون ەكى بۋىندى ولەڭگە ءان شىعارىپ اكەلىپ, ابايعا تىڭداتادى». شاكارىم ولەڭدەرىنىڭ قۇرىلىسىن زەرتتەۋشى ايگۇل ۇسەننىڭ ايتۋىنشا, بۇل اڭگىمەلەر ەكى اقىننىڭ تۇراقتى تۇردە فورمالىق ىزدەنىستە بولعانىنان حابار بەرەدى. «شاكارىم ولەڭ قۇرىلىمىنا نەمقۇرايدى قاراماي, كەرىسىنشە, ولەڭنىڭ ىشكى سارايىن اشاتىن كىلت رەتىندە تانىعان. ولەڭنىڭ كوركەمدىك قۋاتىن ادەمى ءسوز كەستەسىنەن ىزدەمەي, ىرعاقتىق-ينتوناتسيالىق جۇيەسىنەن ىزدەگەن. ونىڭ جاڭاشا ورنەكتەلگەن جۇيەگە نەگىزدەلگەن ولەڭدەرى سوزگە ساراڭ, وي مەن سەزىمگە باي, ينتوناتسياسى قۇنارلى بولىپ كەلەتىنى دە وسىعان بايلانىستى», دەيدى عالىم.
ءسوز اراسىندا ىرعاق ۇعىمى ءجيى تىلگە تيەك ەتىلدى. ىرعاق – مۋزىكانىڭ ۋاقىت جۇيەسىندەگى دىبىس رەتتىلىگى. ونى ولەڭ ىشىندە شەبەر مەڭگەرگەن جاننىڭ ءان ونەرىندەگى تالعامى بيىك بولماۋى مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتى شاكارىمنىڭ مۋزىكالىق مۇراسى – بۇگىنگى ونەرتانۋشىلاردىڭ وزەكتى تاقىرىبىنىڭ ءبىرى.
1931 جىلى الەكساندر زاتاەۆيچ «قازاق حالقىنىڭ 500 ءانى مەن كۇيى» جيناعىندا «شاكارىم قۇدايبەرديننىڭ ءانى» دەگەن اتپەن العاش رەت اقىننىڭ «بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» اتتى تۋىندىسىن جارىققا شىعارادى. بۇل ەڭبەكتە زاتاەۆيچ شاكارىم اندەرىنە تۇڭعىش باعا بەرىپ, №156 انىقتاماسىندا «شاكارىم قۇدايبەردين – سەمەي ۋەزىنىڭ قارت اقىنى, قازىر ءتىرى, جاسى جەتپىستەر شاماسىندا. جيناقتا كەلتىرىلگەن ءانى ورىس اندەرى ۇلگىسىنە ەلىكتەپ شىعارسا كەرەك», دەپ جازادى. بۇل ءاندى ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان كەيىن, شاكارىم اندەرىن كەڭ تۇردە ناسيحاتتاعان مارقۇم ءانشى كەلدەنباي ولمەسەكوۆتىڭ ورىنداۋىندا بەينە تاسپاعا جازىپ الىنعان مۇراعاتتان تىڭداۋعا بولادى.
شاكارىمنىڭ مۋزىكالىق جان-جاقتى بىلىكتىلىگىن تانىتاتىن تاعى ءبىر تۋىندى – «جاڭا ويدان شىعارعان ءبىر بولەك ءان» شىعارماسى. بۇل ءان كلاسسيكالىق رومانس ستيلىندە جازىلعان. ءان كۇردەلى فورماعا نەگىزدەلگەن ءۇش بولىمنەن تۇرادى. جالپى, اقىننىڭ قازاق مۋزىكاسىنداعى باستى جاڭالىعى – رومانستىڭ ماجوردان مينورعا اۋىسىپ, ەكى تونالنوستە شىعارىلۋى. مينور – ءۇش دىبىستىلىق اككوردقا جانە ونىڭ وزىندىك مانەرىنە نەگىزدەلگەن ۇيلەسىم. ونىڭ بۇل قاسيەتى دىبىسقا مۇڭدى, قايعىلى سيپات بەرەدى. ال ماجورلىق لاد بولسا – كوتەرىڭكى كوڭىل, سەرگەكتىك ماعىنانى ۇستەيدى. قازاقتا مودۋلياتسياسى بار اندەر كەزدەسەدى. بىراق ءبىر ءبولىمى باسقا تونالنوسكە اۋىسۋى مۇلدە جوق. ءان ارقاشاندا باستاپقى تونيكادا اياقتالا-تۇعىن. ال شاكارىم ەكى لاد ماجور مەن مينوردى الما-كەزەك اۋىستىرىپ وتىرىپ, تىڭدارماننىڭ كوڭىل تولقىنىن ولاي دا بىلاي دا تەربەيدى. ءاننىڭ ساپالىق ماڭىزدىلىعىنا اقىننىڭ ءوزى بىلاي دەپ توقتالادى:
«بوس ايعاي,
قۇر ويباي
ءان دەمە, ويلا.
جاسىق اننەن قانداي پايدا بار,
بولماس وندا ءتاتتى ءنار.
ۇيقاستى,
سيپاتتى
ىشكى سىرلى جىرىڭدى انگە قوس.
ءسوزى جان,
ءانى ءتان جاراسىمدى كەلسە
تىڭدار ونى دوس».
وكىنىشكە قاراي, قازىر جالپى حالىققا اقىننىڭ ەكى-ءۇش اندەرى عانا تانىس. ال ونىڭ 15 ءانى, ەكى كۇيى ءالى ناسيحاتتالىپ جاتقان جوق. اقىننىڭ مۋزىكالىق مۇراسىن مۇراعاتتان اقتارىپ, حالىققا تانىتقان شاكىر ابەنوۆ, كەلدەنباي ولمەسەكوۆ, جانىبەك كارمەنوۆ سەكىلدى زەرتتەۋشىلەر مەن انشىلەر كەرەك-اق. اقىن زامانىندا «...ەسىڭە الىپ كەلگەندە قابىرىمە, شاتتىقپەن شالقىتىپ, انىمە سالارسىڭ» دەپ ۇرپاعىنا امانات قالدىرادى. سول سەبەپتى شاكارىمنىڭ مۋزىكالىق مۇراسى زەرتتەلىپ, زەردەلەنە ءتۇسىپ, قازاقپەن بىرگە جاساي بەرەدى دەپ سەنەمىز.