توعىز جىل بۇرىن ءتۇسىرىلىپ, جارىققا شىعا سالا «جىلدىڭ ۇزدىك ءفيلمى» اتانىپ, وسكاردى يەلەنىپ, شارتاراپتاعى كينوسۇيەر قاۋىمدى ءالى كۇنگە تامساندىرىپ كەلە جاتقان «ويجۇمباق» انيماتسيالىق تۋىندىسىنىڭ جالعاسى بولاتىنى جاريالانعاندا, الەم كورەرمەنى ونى اسىعا كۇتتى. اتاعى دۇركىرەگەن ءفيلمنىڭ ءبىرىنشى ءبولىمىن الەمنىڭ كوپتەگەن ەلى جالما-جان ءوز تىلىنە اۋدارىپ الىپ, ۇرپاعىنىڭ دۇرىس دامۋىنا كادەگە جارايتىن كومەكشى قۇرال ەسەبىندە ۇسىنىپ جاتتى. الەمدىك كينەماتوگرافيانىڭ تابىستى تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن «ويجۇمباق 2» ءفيلمىنىڭ قازاق تىلىنە ءتارجىمالانىپ, قازاقتىلدى اۋديتورياعا جول تارتۋى – رۋحانياتىمىزداعى ەلەۋلى وقيعا. كينو الەمىنە ناعىز جاڭالىق بولىپ ەنگەن ءفيلمدى قازاقتىلدى كورەرمەنگە جەتكىزۋ ءۇشىن Disney ستۋدياسى دۋبلياجدى العاش رەت ءوز ەسەبىنەن قارجىلاندىرىپ وتىر.
فيلمدەردى ءتۇرلى ەلدەرگە بەيىمدەپ, دۋبلياجداۋ – Disney كومپانياسىندا بۇرىننان قالىپتاسقان ءۇردىس. Disney جىل سايىن ءار ءفيلمنىڭ ءتۇرلى تىلدەردەگى 30-عا جۋىق نۇسقاسىن دايىندايدى. قازاق ءتىلىنىڭ وسىنداي ءىرى تىلدەر قاتارىنا قوسىلۋى, سۇيىكتى فيلمدەردەگى وزىمىزگە جاقسى تانىس كەيىپكەرلەردىڭ بىزبەن بىرگە ءبىر تىلدە سويلەۋى – وتە ماڭىزدى قادام. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى Disney ستۋدياسىنىڭ بۇل باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى جانە ونى باسقا دا كونتەنت جاساۋشىلارعا ۇلگى بولاتىن وتە جاقسى باستاما دەپ تانيدى.
«فيلمدەردى ءارتۇرلى ەلدەرگە بەيىمدەپ, دۋبلياجداۋ – Disney كومپانياسىنداعى كونتەنت ازىرلەۋ جۇمىسىنىڭ اجىراماس بولىگى ءارى بۇرىننان قالىپتاسقان ءۇردىسى. سول سەبەپتى Disney Character Voices International ۇجىمى ءار ءفيلمنىڭ ءتۇرلى تىلدەرگە اۋدارىلعان 30-عا جۋىق نۇسقاسىن ازىرلەيدى. وسى نۇسقالاردىڭ ارقايسىسىنداعى كەيىپكەرلەردىڭ بىرەگەي بەينەسىن ساقتاي وتىرىپ, ونى كورەرمەندەرگە «جاقىن» ءارى تۇسىنىكتى ەتىپ اۋداراتىن, دۋبلياجدايتىن دارىندى شىعارماشىلىق كەڭەسشىلەر مەن تەحنيكالىق ماماندار توبى جۇمىلدىرىلادى», دەيدى ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپا, تمد ەلدەرى, گرۋزيا جانە موڭعولياداعى Disney كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى كاحابەر اباشيدزە.
Disney مەن Pixar ستۋديالارىنىڭ «ويجۇمباق 2» انيماتسيالىق ءفيلمى ءجاسوسپىرىم شاققا اياق باسقان ءرايليدىڭ وزگەرىسكە ءتۇسىپ, قالىپتاسا باستاعان مىنەزىن شىتىرمان وقيعا جەلىسىمەن باياندايدى. ءجاسوسپىرىم بولۋ وڭاي ەمەس. ءوز بولمىسىنا ءۇڭىلۋ, الەۋمەتتىك ورتانى تانۋ, ۇلكەندەرمەن تۇسىنىسە الماۋ – كەرەعار سەزىمدەردىڭ قايشىلىعىندا ءجۇرىپ, وزىنە بەيمالىم الەمنىڭ جەتەگىنە ەرگەن جاس قىزدىڭ جان ارپالىسى ءار ادامعا تانىس. بالالىق شاق پەن ەرەسەك ءومىردىڭ ءولارا كەزەڭىندە تۇلعالىق تۇرپاتى جاڭا قاسيەتتەرمەن تولىعا باستاعاندا, جاسوسپىرىمدەر وزىنە ۇقساماي, اتا-اناسىنىڭ كوز الدىندا باسقا ادامعا اينالادى. بويجەتىپ كەلە جاتقان قىز وزىنە بەيتانىس ەموتسيالاردى قابىلداي الماي, سانا قاۋاشاعىندا كۇن سايىن قارسىلاسىپ, ارپالىسقا تۇسەدى. ءفيلمنىڭ ءبىرىنشى بولىمىندە جاسى 11-دە بولعان ادەمى رايلي 13-كە قادام باسقان شاقتا بەتىندە سۇيكىمسىز بورتكەن بەزەۋ پايدا بولىپ, قيسىق تىستەرى برەكەتكە بايلانىپ, جاڭا كوڭىل كۇي رەڭكتەرىن قابىلداۋعا دايىن بولماي, ىشكى داعدارىسىن سىرتقا كورسەتكىسى كەلمەي تىرىسىپ باعادى-اق. بۇعان دەيىن رايلي كورەرمەنگە قۋانىش, مۇڭ, اشۋ, قورقىنىش سەزىمدەرىنىڭ ارپالىسىندا كورىنسە, «ويجۇمباق 2»-دە ويى دا, بويى دا ءوسىپ كەلە جاتقان ونىڭ مىنەزىنە مازاسىزدىق, قىزعانىش, ۇرەي, ۇيات, ەنجارلىق, جيىركەنىش كەلىپ قوسىلىپ, ميداعى «شتاب-پاتەردە» شيەلەنىس, بۇلىك باستالىپ, ءتۇرلى ەموتسيالاردىڭ قۇرساۋىندا قالعان ءجاسوسپىرىم قىزعا مىنەزىن باسقارۋ قيىنعا سوعادى. ويى مەن ارەكەتىنىڭ اراسىندا دۇرىس تاڭداۋ جاساي الماي قينالىپ جۇرگەندە, باسقالاردىڭ الدىن وراپ كوشباسشىلىق مىندەتتى ءوز قولىنا العان ۇرەي قىزدى ءبىرجولا بيلەپ الادى. بۇرىنعى تانىس ەموتسيانىڭ ءبارىن تىقسىرىپ, ءرايليدىڭ سەنىمىن تاس-تالقان ەتىپ, «قولىمنان ەشنارسە كەلمەيدى», «مەن ادامنىڭ قورىمىن, سورىمىن» دەگەن كەرتارتپا ويمەن وزىنە تاۋەلدى ەتىپ تۇقىرتىپ الماق. ۇرەي ءرايليدى جاقسى كورگەندىكتەن, كۇللى جاماندىقتان قورعاپ تۇرمىن دەپ ويلايدى. بالا قيىندىققا كەزىگىپ كۇيزەلگەندە, وسىلاي ويلاۋى زاڭدى دا, بىراق ۇرەي ءتىپتى دە جامان سەزىم ەمەس. ۇرەيلەندىرىپ ءجۇرىپ بەيسانالى تۇردە ادامنىڭ بويىنداعى جىگەر مەن باتىلدىقتى قالاي وياتاتىنىن ءوزى دە بىلمەيدى ول. بۇل مىنەز جالعىز رايليگە عانا ەمەس, قاسىنداعى سىنىپتاس قۇربىلارىنا دا ءتان. ءبىرىنشى بولىمدەگى تاقىرىپتى تەرەڭدەتە كەلىپ, رەجيسسەر كەلسي مانن ەسەيۋ جولىنداعى ەكىنشى ءبولىمدى سيۋجەت جاعىنان دا, يدەيا جاعىنان دا بايىتىپ, ادامنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى جۇمباقتىڭ سىرىن اسەرلى باياندايدى.
ءار ەموتسيانىڭ سىرتقى بەينەسىن كەيىپتەۋ ءۇشىن رەجيسسەر تىڭ تاسىلدەر تاۋىپ, ۆيزۋالدى وبرازدار جاساعان. مىسالى, اشۋ كۇيدىرىلگەن كىرپىش سياقتى قىپ-قىزىل, جيىركەنىش وزىنە ءتان ءيسى بار وڭەزدەنگەن بروككوليگە ۇقساس جاسىل ءتۇستى, كوزىنەن جاس ارىلمايتىن مۇڭ تەڭىزدىڭ ىشىنەن تەربەلىپ شىققانداي كوكپەڭبەك, ەكى يىعى سالبىراپ, ەڭسەسى ءتۇسىپ, كەسكەن تەرەكتەي تورىعىپ توسەكتە ۇزىننان ءتۇسىپ جاتقاننىڭ ەنجارلىق ەكەنىن بىردەن تانۋعا بولادى, ال قۋانىش – اسپان كوگىندە جارقىراپ جول كورسەتىپ تۇرعان جۇلدىزدىڭ ءوزى دەرسىڭ.
بۇل ءفيلمدى ءجاسوسپىرىم شاقتا قيىندىقپەن بەتپە-بەت كەلەتىن ءار وقۋشىنىڭ كورگەنى ماڭىزدى. اتا-اناسى جانىنان تابىلىپ, وتباسى بىرگە وتىرىپ تاماشالاسا, ءتىپتى جاقسى. مىنەزى وزگەرىپ, جان دۇنيەسىندە قۇيىن سوعىپ, الاي-دۇلەي الاپات سەزىمدەرمەن جالعىز ءوزى الىسىپ, كەي شاقتاردا دارمەنسىزدىك تانىتىپ, تۇيىقتالىپ قالاتىن بالالاردىڭ تۇلعالىق قاسيەتىن ۇشتاپ, ۇلكەندەرمەن قارىم-قاتىناس جاساۋدىڭ ادەبىن مەڭگەرۋگە, كۇردەلى كەزەڭنىڭ قيىندىعىن جاقىندارىمەن بىرگە ەڭسەرۋگە Disney-ءدىڭ جاڭا تۋىندىسى ءسوزسىز جاردەمگە كەلەدى. انيماتسيا اۆتورلارىنىڭ ەموتسيالار تايتالاسىنداعى شىندىقتى تابىستى جەتكىزگەنى – ءفيلمنىڭ باستى جەتىستىگى.
باستى ماسەلە – Disney ءوزى قولداۋ تانىتىپ, قازاقشا سويلەتكەن تۋىندىلار تاعى دا جالعاسىن تابۋى ءۇشىن قازاقتىلدى كورەرمەننەن قارىمتا جاۋاپ بولۋى كەرەك. بۇل ىرگەلى باستامانىڭ الداعى ۋاقىتتا جالعاسى بولۋ-بولماۋ مۇمكىندىگىن, «ويجۇمباقتىڭ» ورىس تىلىندەگى «گولوۆولومكامەن» باسەكەگە تۇسە الاتىن قابىلەتىن تاپ وسى قازاقتىلدى ورتانىڭ بەلسەندىلىگى انىقتايتىن بولادى. Disney قويىپ وتىرعان تالاپقا قازاق كورەرمەنىنىڭ سۇرانىسى ساي كەلىپ, كينوتەاترلاردىڭ زالدارىنان ينە شانشار بوس ورىن قالدىرماي, لىق تولتىرىپ تاستاسا, ايگىلى كومپانيا ءوز ونىمدەرىن اۋداراتىن تىلدەردىڭ قاتارىنا قازاق ءتىلىن دە ەنگىزەتىن كورىنەدى. بۇل امەريكالىق كينوكومانيانىڭ تابىسىن قامتاماسىز ەتۋدەن بۇرىن قازاق ءتىلىن قولداۋعا باعىتتالعان يگى باستاما ەكەنىن تۇسىنگەن ابزال. تىلگە كەلگەندە قاشاندا قىل ۇستىندە تۇراتىن باستامانىڭ الداعى تاعدىرى – ءار نامىستى قازاقتىڭ ءوز قولىندا!
«قازاقستاندىق كورەرمەن مەملەكەتتىك تىلدە كورسەتىلەتىن Disney پرەمەرالارىن قاشاندا ەرەكشە ىقىلاسپەن قارسى الادى. ۇلكەن ەكرانداردان قازاق تىلىندە كورسەتىلگەن «موانا», «كولىكتەر 3», «كوكونىڭ قۇپياسى» جانە «ارىستان پاتشا» (2019) فيلمدەرىنىڭ قاتارى جاڭا تۋىندىلارمەن تولىقپاق. بۇل ءداستۇر 2024 جىلى دا جالعاسىن تاپپاق. قازاق تىلىندە ەركىن سويلەيتىندەر دە, ءتىلدى ەندى ۇيرەنىپ جۇرگەندەر دە ساپالى دۋبلياجدالعان فيلمدەردى تاماشالاۋدان ءلاززات الارى ءcوزسىز», دەپ پىكىر ءبىلدىردى قازاقستان اۋماعىنداعى Disney فيلمدەرىنىڭ رەسمي ديستريبيۋتورى, «مەلومان» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ۆاديم گولەنكو.
– حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ نەگىزگى باعىتى Disney كومپانياسىنىڭ ۇستانىمىمەن ۇندەس كەلەدى. «قازاق ءتىلى» قوعامى مەملەكەتتىك تىلدەگى كونتەنت قورىن, اتاپ ايتقاندا, بالا ءتىلىن قازاقشا شىعارۋعا قاجەت قۇرالداردان باستاپ, ءار ادامنىڭ قازاق ءتىلى اياسىندا تۇلعا ءارى مامان بولىپ قالىپتاسۋىنا كەرەك مازمۇن قورىن ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرەدى. الەمدىك انيماتسيا جاۋھارلارى, قازاق تىلىندەگى كينوپروكات باعىتىنداعى كونتەنتتى قازاق تىلىنە اۋدارۋ باستاماسىن بارىنشا قولدايمىز. Disney كومپانياسىنىڭ بۇل باستاماسى وزگە دە كونتەنت وندىرۋشىلەرگە وتە جاقسى ۇلگى دەپ سانايمىز, – دەيدى حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى راۋان كەنجەحان ۇلى.
«ويجۇمباق 2» انيماتسيالىق ءفيلمىنىڭ باستى كەيىپكەرى ءرايليدى بلوگەر اقەركە ەستايقىزى, قۋانىشتى ءانشى ءارى اكتريسا گۇلنار تىلەبالدى, مۇڭدى – كينو, تەاتر جانە دۋبلياج اكتريساسى الما قىلمۇقان, قورقىنىشتى – كينو مەن تەاتر اكتەرى, رەجيسسەر رۇستەم جانىامانوۆ دىبىستاعان. Ninety One بوي-بەندىنىڭ سوليستەرى – ازامات اشماقىن مەن باتىرحان مالىكوۆ, دۋبلياجدىڭ رەجيسسەرى شاح-مۇرات ورداباەۆ تا جوباعا ءوز ۇلەسىن قوستى.
الماتى