ەلىمىزدە العاش رەت اتاقتى لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ «ادەمى حانشايىم» كارتيناسى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. جاھاننىڭ جاۋھار مۇراسى استاناعا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى, يتاليانىڭ استاناداعى ەلشىلىگى, الماتى قالاسىنداعى يتاليا مادەنيەت ينستيتۋتى, «ForteBank», «Mastercard» جانە «Scripta Maneant» باسپاسىنىڭ ىجداعاتىمەن اكەلىندى. ونى ۇلتتىق مۋزەيدىڭ يممەرسيۆتى زالىنا ورنالاستىردى. ەندەشە, كوزبەن كورىپ, كوڭىلمەن تۇيگەنىمىزدى بايىپپەن باياندايىق.
ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى باستالدى. مۋزەيدىڭ ءماجىلىس زالىنا قالا جۇرتشىلىعى, ادەبيەت جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, تىلشىلەر جانە الىس-جاقىن ەلدەردەن كەلگەن مەيماندار جينالدى. ەڭ اۋەلى دانىشپان دا ۆينچي جانە ونىڭ كارتيناسى حاقىندا تانىستىرۋ سوزدەرى ايتىلدى.
ءيا, ول – رەنەسسانس ءداۋىرىنىڭ جارىق جۇلدىزى. ەۋروپا وركەنيەتىنىڭ ەڭ باسىندا تۇرعان تۇعىرلى تۇلعا. سۋرەتشى, ينجەنەر, ۇستا, مۋزىكانت, ماتەماتيك, ونەرتاپقىش – بۇل لەوناردو تالانتتارىنىڭ ءبىر بولىگى عانا. ال ونىڭ ارحەولوگيا, استرونوميا, ارحيتەكتۋرا سالاسىنداعى ۇشان-تەڭىز ەڭبەگىن وقىماق تۇگىلى, ساناپ تاۋىسۋ قيىنعا سوعادى. مۇنىڭ بارلىعى – ءبىر-اق ادامنىڭ بويىنداعى قابىلەت. زامانىندا ونى جاقسى دەگەندەر دە, باقسى دەگەندەر دە جەتىپ ارتىلدى.
ءبىرى ازازىلگە قول تاپسىرعان اۋمەسەر, يتاليالىق فاۋست دەسە, ءبىرى اۋليەگە بالاپ, ونى قاسيەتتى رۋح يەسى دەپ سانادى. بىراق ونىڭ داۋسىز دارىن, تالاسسىز تالانت ەكەنىنە ەشبىر ادام شەك كەلتىرە المايدى. لەوناردونىڭ ءبىر عانا «مونو ليزاسى» نەگە تۇرادى؟ ول ونەر تاريحىنداعى ەڭ تانىمال كارتينالاردىڭ ءبىرى. ءالى كۇنگە دەيىن لۋۆرداعى وسى ءبىر عاجاپ ءارى تىلسىم تۋىندىنى كورۋ ءۇشىن جۇرتشىلىق جەر شارىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اعىلىپ كەلەدى. ولار دجاكوندانىڭ جانارىنان جاراتقاننىڭ جامالىن تانۋعا بولاتىن قۇدىرەتكە يمانداي سەنەدى. مۇنىڭ ءوزى سۇلەي سۋرەتكەردىڭ مىڭ جىلدا ءبىر تۋاتىن بىرەگەيلىگىن انىقتاپ تۇرعان جايت ەمەس پە؟ ال «جاسىرىن كەشكىلىك» كارتيناسى شە؟ عايسا پايعامبار مەن ون ەكى ايداي اپوستولدارىنىڭ كەسكىنى تاڭىرقاتپاي قويمايدى. مۇندا سىزگە ەستەتيكالىق ءلاززات سىيلاپ وتىرعان نارسە – وقيعاداعى داۋىل الدىنداعى تىنىشتىق. قانىن ىشىنە تارتىپ سۇرلانا قالعان ساتقىن يۋدا يسكاريوتتىڭ تولىق بەت-ءجۇزىن لەوناردوعا دەيىن ەشكىم كەنەپكە تۇسىرمەگەن ەدى. نارىقتا بۇل تۋىندى 50 ملن دوللارعا باعالانادى. ال ءسىز بەن ءبىز كورۋگە مۇمكىندىك الىپ وتىرعان «ادەمى حانشايىم» كارتيناسىنىڭ بوگەنايى ءتىپتى بولەك.
بۇل كارتينا «جاس قالىڭدىق» نەمەسە «پروفيلدەگى ايەل پورترەتى» دەپ تە اتالادى. مۇندا ءبىز قىزىل, قارا جانە اق بورمەن پەرگامەنت پاراعىندا جازىلعان رەنەسسانس كوستيۋمىندەگى قىزدى كورەمىز. وكسفورد پروفەسسورى مارتين كەمپتىڭ ايتۋىنشا, بۇل پورترەت ميلان بيلەۋشىسى لودوۆيكو مورونىڭ زاڭداستىرىلعان قىزى بيانكا سفورزا بەينەلەنگەن لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ جۇمىسى. سونىمەن كونفەرەنتسياعا قايتا ورالايىق.
يتاليا مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەدواردو كريزافۋللي «ادەمى حانشايىمدى» قازاقستانعا اكەلۋ وڭايعا سوقپاعانىن اتاپ ءوتتى. «شۆەيتساريادان ارنايى اكەلىنگەن كارتينا جوعارى ساپاداعى كۇتىمدى قاجەت ەتەدى. وسى تۇرعىدا قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق جوعارى بىلىكتىلىگى بىزگە وڭ اسەرىن تيگىزدى. استاناداعى ۇلتتىق مۋزەي – الەمدەگى ەڭ وزىق مۋزەيلەردىڭ ءبىرى ەكەنىنە كوزىم جەتتى. سوندىقتان بۇل ەل «ادەمى حانشايىمعا» بەسىكتەي جايلى بولاتىنىنا ەش كۇمان كەلتىرمەيمىن», دەپ اعىنان جارىلدى.
ال «Scripta Maneant» باسپاسىنىڭ باس ديرەكتورى جانە نەگىزىن قالاۋشى دجوردجيو ارمارولي ارىپتەسىنىڭ ءسوزىن قۋاتتاپ, يتاليا مەن قازاقستان اراسىنداعى مادەني بايلانىستى نىعايتا بەرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. رەسمي باياندامادان كەيىن انتەك ازىلدەگىسى كەلدى مە, ء«بىزدىڭ حانشايىمدى كورسە «التىن ادام» ءسوزسىز عاشىق بولىپ قالار ەدى» دەپ ايتىپ قالدى. دوستىق راۋىشتە ايتىلعان ءسوز ەكەنىن بىردەن ۇقتىق. ايتسە دە تىڭداپ وتىرعان حالىق مونو ليزانىڭ جىميىسى سەكىلدى نە ك ۇلىمسىرەرىن, نە تىكسىنەرىن بىلمەي قالدى. قوش, سونىمەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى اياقتالىپ, كورمەنىڭ تۇساۋكەسەرىنە دە جەتتىك.
سالتاناتتى ءىس-شارا مۋزەي اتريۋمىندا ءوتتى. قىزىل لەنتانى قيۋ راسىمىنە مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى كۇمىس سەيىتوۆا, يتاليانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى ماركو البەرتي, كورمە دەمەۋشىسىنىڭ ءبىرى «Forte bank» اتقارۋشى ديرەكتورى ءاليا ەسجان, قازاقستان جانە ورتالىق ازياداعى «Mastercard» ديرەكتورى سانجار جامالوۆ, يتاليا مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەدواردو كريزافۋللي جانە «Scripta Maneant» باسپاسىنىڭ باس ديرەكتورى جانە نەگىزىن قالاۋشى دجوردجيو ارمارولي قاتىستى.
سونىمەن شالكيىز جىراۋدىڭ بي تەمىرگە «بارماي تاپقان قاعبامسىڭ» دەگەنىندەي, قازاقستانعا دا ءۆينچيدىڭ تۋىندىسى ءوز اياعىمەن كەلدى. البەتتە, بۇل – ونەر جاناشىرلارى ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىك.
ۇلتتىق مۋزەيدىڭ 10 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان تانىمال تۋىندىنىڭ كورمەسى مۋزەيدىڭ ءتورتىنشى قاباتىنداعى مۋلتيمەديا زالىندا 7 ماۋسىمنان 4 تامىزعا دەيىن جالعاسادى.