ۇبت: شەشۋشى سىناق باستالدى

ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالى­عىنىڭ تا­رات­قان سوڭعى اقپاراتىنا سۇيەنسەك, تەستىلەۋ باستالعاننان بەرگى 2 اپتادان اسا ۋاقىتتا نەگىزگى ۇبت-نى 71 مىڭعا جۋىق ادام تاپ­سىردى. ونىڭ ىشىندە تالاپكەرلەردىڭ 71%-ى­­ قازاق تىلىندە, 29%-ى ورىس تىلىندە, 84 ادام اعىلشىن تىلىندە تەستىلەۋدەن ءوتتى. ۇبت باس­­تال­­عالى شەكتى ۇپايدى 74%-عا جۋىق تالاپ­كەر جينادى. ورتاشا ۇپاي 67-ءنى قۇرادى. وتكەن 2 اپتا ىشىندە تاپسىرعانداردىڭ ەڭ جو­عا­رى ۇپايى 137 بولدى, ونى وسى اپتادا ءۇش تا­لاپ­كەر جي­ناي الدى. وسى ەكى اپتادا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قا­جەت­تىلىگى بار 266 تالاپكەر نەگىزگى ۇبت-عا قاتىستى.

كۇن سايىن ۇبت ەكى لەكتە وتكى­زى­لەدى. ستاتيس­تيكا كورسەت­كەن­دەي, تاڭ­عى لەكتە ۇبت تاپ­سىرۋ­شى­لار­دىڭ ورتاشا ۇپايى تۇستەن كەيىنگى لەك­تە تاپسىراتىن تالاپكەر­لەر­دەن جوعارى. قا­زىرگى ۋاقىتتا ايىرماشىلىق 5 ۇپايدى كور­سەتىپ تۇر, ياعني تۇس­كە دەيىن تاپ­سىرعانداردىڭ ورتا­شا­ ۇپايى – 69, ال تۇستەن كەيىن تاپ­سىر­عان­داردىڭ ورتاشا ۇپايى – 64.

ەكى اپتانىڭ قورىتىندىسىندا 126 ەرەجە بۇزۋشىلىق انىقتال­دى. ونىڭ ىشىندە 94 تالاپكەر سمارتفون, شپارگالكا, باسقا دا تىيىم سالىنعان زاتتاردى الىپ ءوتۋ ارەكەتى سالدارىنان تەست تاپسىرۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. تەستىلەۋ كەزىندە ەرەجە بۇزعانى ءۇشىن اۋديتوريا­دان 27 ادام شىعارىلىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرى ­جو­يىل­دى. بەينەجازبالاردى تەكسەرۋدەن سوڭ, ەرەجە بۇزعان تاعى 5 ادامنىڭ ناتيجەسى جو­يىلدى. ال تەستىلەۋگە كىرۋگە تالپىنعان, كىرگەن بوگدە ادامدار انىقتالعان جوق. ايتا كەتسەك, بيىل ۇبت اياقتالعاننان كەيىن 31 قازانعا دەيىن تەستىلەۋدىڭ بەينەجازبالارىنا تالداۋ جۇر­گى­زىلەدى. تىيىم سالىنعان زاتتاردى پايدالانۋ نەمەسە ەرەجە بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالعان جاعدايدا تالاپكەردىڭ ۇبت ناتيجەلەرى جويى­لادى.

وسىعان دەيىن نەگىزگى ۇبت وتكىزىلىپ جاتقان استانا قالا­سىندا قازاق تەحنولوگيا جانە بيز­نەس ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىنداعى پۋنكتىگە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ارنايى بارىپ قاتىسقان ەدى. مينيستر تالاپكەرلەردى اۋديتو­رياعا كىرگىزۋ بارىسىن باقى­­­لاپ, تالاپ­كەرلەردىڭ كوڭىل كۇيىن سۇ­راپ, ەمتيحاندى ءساتتى تاپ­سىرۋ­لارىنا تىلەك ءبىلدىر­دى. تالاپكەرلەرمەن سول كەز­دە­سۋىندە س.نۇربەك: «تەستىلەۋدە بار­لىق تالاپكەر نەگىزگى ۇبت-نى ەكى رەت تاپسىرىپ, ەڭ ۇزدىك ناتي­جەمەن گرانت كونكۋرسىنا قاتىسا الادى. جالپى سانى 120 سۇراقتى قۇراي­تىن تەستىلەۋدە جوعارى 140 ۇپاي­دى الۋ مۇمكىندىگى بار­شا تا­لاپكەردىڭ ەنشىسىندە بول­ماق. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان تالاپ­كەرلەرىمىزدىڭ تەستىلەۋ كەزىن­دە جايلى سەزىنۋى ءۇشىن بار جاع­داي­دى جاسايمىز», دەپ اتاپ ءوتتى.

بيىلدان باستاپ تالاپكەر: «قۇقىق» جانە «پەداگوگيكالىق عىلىمدار» ءبىلىم بەرۋ­ سالا­لا­­رى ءۇشىن كەمىندە 75, «دەنساۋ­لىق ساق­تاۋ جانە الەۋمەتتىك قام­تا­ماسىز ەتۋ (مەديتسي­نا)» كە­مىندە 70, «اۋىل شارۋاشىلىعى جانە بيو­رە­سۋرستار», «ۆەتەريناريا» كەمىندە 60 (ۇلت­تىق جو­عارى وقۋ ورنى ءۇشىن), ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىن­دارىنا ءتۇسۋ ءۇشىن كەمىندە 65, باسقا جو­عا­رى وقۋ ورىندارىنا كەمىندە 50 ۇپاي جي­ناۋ كەرەك.

ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ حابار­لا­ۋىنشا, 186 مىڭعا جۋىق تالاپكەر تەستىلەۋگە قاتىسۋعا ەكى مۇمكىندىكتى ەسەپكە العاندا 342 مىڭ ءوتىنىش بەرگەن. ءوتىنىش بەرگەن تالاپكەرلەردىڭ 291 251-ءى – بيىل­عى مەكتەپ تۇلەكتەرى. وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا تۇلەكتەر سانى 9 مىڭعا كوپ. تەست تاپسىرۋشىلاردىڭ 75%-ى قازاق تىلىندە, 24,9%-ى ورىس تىلىندە, 229 ادام اعىلشىن تىلىندە تەستى­لەۋ­دەن وتۋگە ءوتىنىش ءبىلدىردى.

ايتا كەتەتىن ماڭىزدى ماسە­لە, تالاپكەرلەر تەستىلەۋ كۇنىن, ۋاقىتىن جانە تاپسىراتىن ورنىن وزدەرى تاڭدايدى. بۇل رەتتە ولار ەكى مۇمكىندىك ءۇشىن بەيىن­دى پاندەردىڭ ءبىر عانا كومبينا­تسياسىن بەلگىلەۋگە مىندەتتى. كوم­بي­ناتسيالارعا كەلسەك, قازىرگى تاڭدا تالاپ­كەرلەردىڭ 16%-ى «ما­­تە­­­ماتيكا-فيزيكا», 16%-ى­ «بيو­لوگيا-حيميا», 13%-ى «شى­عار­­ماشىلىق», 11%-ى «ماتە­ماتيكا-ينفور­ما­تيكا» پاندەرىن تاڭدادى. ال تەستىلەۋ فورماتىندا وزگەرىستەر جوق. 2024 جىلعى تالاپكەرلەر ءۇش مىندەتتى جانە تاڭداۋ بويىنشا ەكى پاننەن تەست تاپسىرادى. «وقۋ ساۋاتتىلىعى» مەن «ماتەماتيكالىق ساۋات­تى­لىق» مىندەتتى پاندەرىنەن تاپسىرمالار سانى 5 سۇراققا قىسقاردى. بۇل بەيىندى پاندەردەن سۇراقتار سانىن 40-قا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار بەيىندى پاندەردە بەرىلگەن تىزىمنەن سايكەستىكتى انىقتاۋعا ارنالعان 5 تاپسىرما قوسىلدى. وسىلايشا, ۇبت تاپسىرمالار سانى وزگەرىسسىز قالادى, جالپى 120 سۇراق, ال جوعارى ۇپاي – 140, ياعني بۇل دا وزگەرىسسىز قالدى. ونىڭ ىشىندە «قازاقستان تاريحىنان» 20 تاپسىرما, «وقۋ ساۋاتتىلىعىنان» 10 تاپسىرما, «ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىقتان» 10 تاپسىرما جانە ەكى بەيىندىك پاننەن 40 تاپسىرما بەرىلگەن. تەستىلەۋدىڭ جالپى ۋاقىتى 4 ساعاتتى (240 مينۋت) قۇرايدى. ال ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالارعا قوسىمشا 40 مينۋت ۋاقىت بەرى­لەدى, كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان بالالاردىڭ ىڭعايى ءۇشىن سىزبا جانە دياگراممالارسىز سۇراقتار ازىر­لەندى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن دۇنيە, اكا­دەميالىق ادالدىقتى قامتا­ما­سىز ەتۋ ماق­ساتىندا تەست نۇسقا­لا­رى تاڭ­با­لانعان. بۇل ۇبت-عا قاتىسۋ­شى­لار­دىڭ ارقايسىسىنىڭ جەكە تەست نۇسقاسى بولاتىنىن بىل­دىرە­دى. سونىمەن قاتار كالكۋليا­تور, حيميالىق ەلەمەنتتەردىڭ پەريود­­تىق جۇيەسى مەن تۇزدار­دىڭ ەرى­گىشتىك كەستەسى كومپيۋتەر ەكرا­­نىندا قولجەتىمدى بولادى. تالاپ­­­كەرلەردىڭ پىكىرى مەن قا­لاۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ولار­عا كەس­تە­­­لەر­دىڭ قاعاز نۇسقاسى بەرىلەدى.

ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالى­عى­نىڭ ديرەكتورى بولاتبەك ءابدى­راسىلوۆ نەگىزگى ۇتب تۋرالى ءباسپاسوز جيىنىندا بايان­داعانداي, قاتى­سۋ­شىلار تەستى­لەۋ قورىتىندىسىمەن كەلىس­پەگەن جاعدايدا بىردەن اپەل­لياتسياعا بەرە الادى. تالاپ­­كەرلەر تەست ناتيجەلەرىنە سۇراق­تاردىڭ مازمۇنى, تەحنيكالىق سەبەپتەر بويىنشا دا اپەل­لياتسياعا بەرە الادى. سۇراقتاردىڭ ماز­مۇنىنان اپەللياتسيا تەستى­لەۋ اياقتال­عان­نان كەيىنگى العاشقى 30 مينۋتتا بەرىلەدى, بۇنى دالەلدى تۇسىنىكتەمەمەن نەگىزدەۋ كەرەك. ەگەر تەستىلەنۋشى دۇرىس جاۋاپتى تابۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن تاپسىرما شارتتارىندا فراگمەنتتىڭ ء(ماتىن, سحەما, سىزبالار, كەس­تەلەر) جوقتىعىن انىقتاسا, تەحنيكالىق سەبەپتەر بويىنشا اپەللياتسياعا بەرۋگە قۇقىلى. اپەللياتسياعا بەرىلەتىن وتىنىشتەردى رەسپۋب­لي­كالىق اپەللياتسيالىق كوميسسيا 30 جۇمىس كۇنى ىشىندە قارايدى. بيىلدان باستاپ كوميسسيا وتىرىسى باستالعانعا دەيىن اپەللياتسيانى جەكە كابينەت ارقىلى قايتارىپ الۋعا بولادى.