الماتىنىڭ ماڭىندا ءىرى مەگاپوليس قالىپتاسۋعا ءتيىس

جىل سوڭىنا دەيىن 3 مىڭ شارشى مەتر الاڭدا ورنالاسقان جاڭا ءبىلىم بەرۋ نىسانىن پايدالانۋعا بەرۋ جوس­پارلانىپ وتىر. بۇگىندە نىساننىڭ ىرگەتاسى مەن ءمونوليتتى قاڭقاسىن ورناتۋ جۇمىستارى اياقتالعان. مەكتەپ قاجەتتى ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلىپ, قۇرىلىس جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى سونى تەحنولوگيا­لارمەن جابدىقتالادى. ۇكىمەت باسشىسى قۇرىلىس جۇمىستارىن بەلگىلەن­گەن مەرزىمدە ساپالى جۇرگىزۋدىڭ ماڭىز­دىلىعىن باسا ايتتى.

ەلىمىزدە 2024-2025 جىلدار ارالى­عىندا ۇلتتىق جوبا بويىنشا بارلىعى 369 مەكتەپ اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, الماتى وبلىسىندا 2024-2025 جىلدارى 53 جايلى مەكتەپ سا­لى­نادى. بيىل 600-دەن 1 500 ورىن­عا د­ە­­يىن­­گى سىيىمدىلىعى ءارتۇرلى 26 جاي­­لى مەك­­­تەپتى پايدالانۋعا بەرۋ جوس­پارلانعان.

ۇلتتىق جوبانىڭ شارتتارىنا سايكەس, بارلىق جايلى مەكتەپتەر وقۋشىلار مەن پەداگوگتەر ءۇشىن جوعارى قاۋىپسىزدىك شارالارىن, ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى جانە قولايلى جاعدايدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بىرىڭعاي ستاندارتقا ساي سالىندى.

پرەمەر-مينيستر جاڭا جوبالار ازىرلەۋدى جانە مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكىزۋدى جەدەلدەتۋدى جانە سالىنىپ جاتقان عيماراتتاردى پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمدەرىنىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.

«بۇل – پرەزيدەنتتىڭ مەگاجوباسى. ونىڭ ساپالى ءارى ۋاقىتىندا ىسكە اسىرىلۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ قاجەت. جايلى مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسى بالا­لارى­مىزدىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. ۇكىمەت الدىندا 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 740 مىڭ جاڭا وقۋشى ورنىمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇر. قۇرىلىس جۇمىستارىن جوعارى قارقىنمەن جۇرگىزۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر قوناەۆ قالاسىن دامىتۋ جونىندەگى ۇزاق­مەرزىمدى جوسپارمەن تانىستى. ۇكىمەت باسشىسى سونداي-اق ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اۋماعىندا ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسى بويىنشا الاتاۋ قالاسى اكىمىنىڭ بايانداماسىن تىڭدادى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, قوناەۆتىڭ دامۋى جوعارى ەكولوگيالىق, «اقىلدى» قالا تۇجىرىمداماسىنا سايكەس كەلۋگە ءتيىس. ۇكىمەت بەكىتكەن كەشەندى دامۋ جوسپارىندا 2023-2027 جىلدار ارالىعىندا 187 ءىس-شارانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلگەن. قالانى اباتتاندىرۋ, كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ, الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ جونىندەگى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن دە, جەكە سەكتور تاراپىنان دا ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىلەدى. 

الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇل­تانعازيەۆ بايانداعانداي, قوناەۆ قالاسىندا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى بەل­­سەندى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. 2023 جىل­دىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا 106 كم ين­جەنەرلىك ينفراقۇرىلىم, ونىڭ ىشىندە 19 كم اۆتوجول, 61 كم ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرى, 26 كم سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلى­لەرى جوندەلدى. تۇرعىن ءۇي ورامدارى قارقىندى دامىپ كەلەدى – 610 پاتەرلىك 10 ءۇي سالىندى, 2023 جىلى 15 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالدى, 2024 جىلى 32 ءۇي باستالادى دەپ جوسپارلانىپ جاتىر. بارلىعى – 1 400 پاتەرلىك 47 ءۇي. قازىرگى ۋاقىتتا 13 ينۆەس­تيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرى­لماق. جالپى پۋل جوباسىندا 5 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋمەن, كاپيتال سالىم­دارىنىڭ بارلىق كولەمى 470 ملرد تەڭگە بولاتىن 23 پەرسپەكتيۆالىق ۇسىنىس بار.

بيىل حالىقتىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان قا­جەت­­تىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اباتتان­دى­رۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جوسپار­لانعان. ولاردىڭ ىشىندە «الماتى-وسكەمەن» تاسجولى قۇرىلىسىنىڭ تەح­ني­كا­لىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە­سىن ازىرلەۋ, «جاڭا ىلە» شاعىن اۋدانىندا كوشە جولدارى جەلىسىن تارتۋ, جاڭا تۇرعىن الاپتارعا كوممۋنيكاتسيالار جۇرگىزۋ جۇمىستارى بار. الداعى 5 جىلدا قالادا وقۋشى ورىندارىنىڭ, زاما­ناۋي مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ, مادەني جانە سپورت نىساندارىنىڭ تاپشىلىعى پروب­لەمالارىن شەشۋ كوزدەلگەن. ماسە­لەن, قوناەۆتا كىتاپحاناسى بار 600 ورىن­عا ارنالعان وقۋشىلار سارايى, سپورت سارايى, دراما تەاترى سالىنادى. ونكو­لوگيا­لىق جانە پەريناتالدىق بلوكتەرى بار كوپسالالى اۋرۋحانا, اۋىسىمدا 500 ادام قابىلدايتىن ەمحانا, 200 توسەك-ورىندى ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا پايدالانۋعا بەرىلەدى. Freedom finance تۋريستىك سالانى دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستور رەتىندە ارەكەت ەتتى: بانك جاڭا ورنالاستىرۋ وبەكتىلەرىن, قوناقۇي كەشەندەرىن سالۋ بويىنشا 6 ين­ۆەس­تيتسيالىق جوبانى جۇرگىزەدى. جالپى, كەشەندى جوسپار جوعارى ساپا ستاندارتتارىنا سايكەس جاڭا وبلىس ورتالىعىن دامىتۋدى جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ۇكىمەت باسشىسى الاتاۋ قالاسى­نىڭ جوباسىمەن تانىسىپ, اكىم اركەن وتەنوۆ­تىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتى دامىتۋ كەلەشەگى تۋرالى بايانداماسىن تىڭدادى. اەا اۋماعىندا 96,6 مىڭ گەكتاردا جالپى سوماسى 383 ملرد تەڭگەگە 11 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا, بۇل 7 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ولجاس بەكتەنوۆ قالا اكىمشىلىگىنە الەۋمەتتىك, ينجەنەرلىك جانە تۇرعىن ءۇي جوبالارىن ساپالى ىسكە اسىرۋدا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ سالماعى اۋىر بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن الاتاۋ قالاسىنىڭ باس جوسپارى بەكىتىلدى, وعان سايكەس جوبالاۋ شەڭبەرىندە قۇرىلىستىڭ بيىكتىگى – قالانىڭ ورتالىق بولىگىنەن ونىڭ شەكاراسىنا قاراي تومەندەتۋ جولىمەن قالىپتاستىرۋ قاعيداتى كوزدەلگەن.

«ناتيجەسىندە, ءبىز الماتىنىڭ ماڭىن­دا تۋريستىك الەۋەتتى بەلسەندى ارتتىرا وتىرىپ, ونەركاسىپتىك, ءبىلىم بەرۋ جانە لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالاتىن ءىرى مەگاپوليس قۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. باس جوسپاردىڭ ءاربىر تارماعىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋدا ۇستاۋ, سونداي-اق ءبىرىنشى كەزەكتەگى ءىرى جوبالاردى رۇقسات قۇجاتتاماسىمەن قامتاماسىز ەتۋگە قالا اۋماقتارىنىڭ ەگجەي-تەگجەيلى جوس­پارلاۋ جوبالارىن ازىرلەۋدى جەدەلدەتۋ قاجەت», اتاپ كورسەتتى و.بەكتەنوۆ.