جازدىڭ شىعۋىمەن جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن بۇزۋ دا ارتا تۇسەدى. قىستىگۇنى نەمەسە كۇزگى, كوكتەمگى قاتقاقتا كولىگىن قاتتى جۇرگىزە المايتىن كەيبىر ەسەرلەر تاقىر جەردە كولىگىنىڭ تاقىمىن جازۋعا تىرىسادى. اسىرەسە ىشىمدىك تاتىپ العاندار كولىك تىزگىنىن ەركىنە جىبەرەدى. جۋىردا سونداي ءبىر جۇرگىزۋشى «چەليابى – ءنوۆوسىبىر» تاسجولىنىڭ سولتۇستىك قازاقستان اۋماعىنداعى ۋچاسكەسىندە پوليتسيانىڭ «توقتا» دەگەن بەلگىسىنەن قاشىپ, قۇتتى كينوداعىداي قۋعىن تۋدىردى.
پوليتسەيلەر دە كەز كەلگەن كولىكتى توقتاتا بەرمەيدى عوي, مىنانىڭ جولدىڭ بويىندا قاتتى جىلدامدىقپەن بۇرالاڭداپ كەلە جاتقانىن كورگەن سوڭ, توقتاتپاق بولعان. ەسەر جۇرگىزۋشى توقتاۋدىڭ ورنىنا جىلدامدىعىن ودان ءارى ۇدەتىپ, قالاعا قاراي زىمىراي بەرەدى. پاترۋلدىك ەكيپاجداعىلار ونىڭ قىلىعىن قالا ماڭىنداعى ارىپتەستەرىنە حابارلاپ, قۋعىنعا بىرنەشە ماشينانىڭ قاتىسۋىنا تۋرا كەلەدى. قالاعا كىرىپ العان سوڭ, قاشقىن جىلدامدىعىن ىرىكپەي, بۇرىلىستاردىڭ بىرىنە كىرىپ, جاسىرىنىپ قالۋعا تىرىسقان. الايدا دابىلدارىن سارناتقان پوليتسەيلەر ونى پارتيزان مەن جۇماباەۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا ەكى جاقتان كەلىپ توقتاتىپ, بىرەۋدى سوعىپ نەمەسە ءوزىنىڭ ارانداپ قالۋىنان قۇتقاردى. كۇتكەندەگىدەي ول ىشىمدىك تاتىپ العان بولىپ شىقتى. ەندى ول جىلدامدىقتى اسىرعانىنا جانە ىشىمدىك تاتىپ العانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
«وسىندايلاردىڭ كەسىرىنەن وسى جىلدىڭ 4 ايىندا ەكى رەت جول-كولىك وقيعاسى ورىن الدى. سونىڭ سالدارىنان 8 ادام زارداپ شەكتى», دەيدى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى الەكساندر روزباح.
جاس ەمەس, جاسامىس ادامداردىڭ ءوزى دە ماس بولىپ, وزىنە دە, وزگەگە دە قاۋىپتى ەكەنىن بىلە تۇرا رولگە وتىراتىن فاكتىلەر دە كەزدەسەدى. مىسالى, قىزىلجار اۋدانىنىڭ 62 جاستاعى تۇرعىنى ءوزىنىڭ «ۆاز-2106» اۆتوكولىگىمەن «چەليابى – ءنوۆوسىبىر» تاسجولىنىڭ بويىندا كەلە جاتقاندا جول ءتارتىبى ساقشىلارىنىڭ كوزىنە تۇسەدى. «توقتا» دەگەن بەلگىنى بۇل دا ەلەمەي, جىلدامدىعىن ۇدەتىپ, العا تارتا بەرەدى. سوڭىنا تۇسكەن پاترۋلدىك ەكيپاجدى اداستىرماق بولىپ, ءبىر كەزدە تراسساعا قوسىلاتىن جاي جولعا بۇرىلىپ كەتەدى. ول جولدىڭ بويىن جۋىردا سۋ جىرىپ, ارىق بولىپ قالعان ەكەن. الايدا جۇرگىزۋشى تاقتاي تاستالعان تار جولاقتان امان ءوتىپ كەتەدى. جاي جولعا تۇسكەن سوڭ, مەنى قۋمايدى دەسە كەرەك, ءجۇرىسىن ءارى قاراي ۇدەتىپ, جاقىن اۋىلداردىڭ بىرىنە تارتادى. الايدا جول ساقشىلارى وعان جەتىپ الىپ, كۇشپەن توقتاتۋعا ءماجبۇر بولادى. سويتسە... جۇرگىزۋشى ۋداي ماس بولىپ شىعادى. ءتىپتى كولىكتەن دە ءوز اياعىمەن تۇسە المايدى. مۇنداي ادامنىڭ قىلمىسكەر ەكەنى ءسوزسىز: ول نە ءوزىن, نە بىرەۋدى ارانداتادى.
اۋداندىق پب باستىعى, پوليتسيا پولكوۆنيگى پەتر كليموۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر ول 20 تاۋلىككە اكىمشىلىك قاماۋعا الىنعان. ءوزى بۇرىن جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن دە ايىرىلعان ەكەن, قازىر كولىكتىڭ رۋلىنە وتىرۋعا قۇقى جوق. بىراق سوعان قاراماي داڭعىل جولدىڭ بويىندا ەمىن-ەركىن جۇرە بەرگەن.
جۇرگىزۋشى جول ەرەجەسىن بۇزباي, ەشقانداي كولىككە دە, جۇرگىنشىگە دە قاۋىپ توندىرمەي جۇرە بەرسە, وندايدى پوليتسيا ۇستامايدى. مىسالى, «Volkswagen» كولىگى بار 37 جاستاعى پەتروپاۆل تۇرعىنى بىرنەشە جىلدان بەرى جۇرگىزۋشى كۋالىگىنسىز ءجۇرىپ كەلگەن. الايدا «شولمەك كۇندە سىنبايدى, ءبىر-اق سىنادى» دەگەندەي, ول بىردە باعدارشامنىڭ قىزىل جارىعىنا ءجۇرىپ كەتكەندە توقتاتىلىپ, كۋالىگى تالاپ ەتىلگەندە, ءوزى وسىلاي ماقتانىپتى. وسىنداي دا ءپارۋايسىز جۇرگىزۋشىلەر قالا كوشەلەرىندە بولىپ تۇرادى. ونىڭ كولىگى اۆتوتۇراققا قويىلىپ, ءوزى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
بيىل 10 مامىردان باستاپ وڭىردە «قۇقىقتىق ءتارتىپ» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى ءوتىپ جاتىر. ازىرگە جىلدامدىقتى اسىرۋدىڭ 184, جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلدەرىنەن ءوتۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋدىڭ 12 فاكتىسى انىقتالدى, سونداي-اق 18 ماس جۇرگىزۋشى ۇستالدى. بۇدان بولەك, ەلەكترلى ساموكاتتاردى جۇرگىزۋشىلەر دە باستى نازاردا. ولار جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلدەرىنەن وتەردە ساموكاتتان تۇسپەيدى, ارتىنا بىرەۋدى مىنگىزىپ تە الادى. ال ءتارتىپ بويىنشا وتكەلدەردەن وتكەندە ەلەكترلى ساموكاتتاردى رۋلدەن ۇستاپ, جاياۋ ءوتۋ قاجەت, جولاۋشىلار مەن جۇكتەردى تاسىمالداۋعا بولمايدى. تروتۋارلارمەن جۇرگەندە جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە كەدەرگى كەلتىرمەي, جىلدامدىقتى ساعاتىنا 6 شاقىرىمنان اسىرماي جۇرۋگە عانا رۇقسات ەتىلەدى. بىراق وندايدى ەلەپ جاتقاندار سيرەك. جالپى, «قۇقىقتىق ءتارتىپ» ءىس-شاراسىنىڭ العاشقى كۇندەرىندە وبلىس پوليتسەيلەرى 1400-دەن اسا ءتۇرلى بۇزۋشىلىقتى انىقتادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى