ساراپشىلار ورتالىق ازيا حالىقارالىق ستارتاپتاردىڭ ورتالىعى بولۋى مۇمكىن دەگەن پىكىردى ءجيى ايتىپ ءجۇر. بىراق يننوۆاتسيالىق الەۋەتىنە قاراماستان, ستارتاپتار ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋ كوزدەرىنە تۇراقتى قول جەتكىزە بەرمەيدى. بۇگىندە يننوۆاتسياسى دامىعان ەلدەر تاجىريبەسىندە ۆەنچۋرلىق بيزنەستىڭ ىقپالى ايقىن كورىنىس بەرىپ وتىر. سوندىقتان رەسپۋبليكادا شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردى دامىتۋدا تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ, تاۋەكەلدى سالالاردى قولداۋدا ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ اۋاداي قاجەت.
جاس عالىم, «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىندەگى كوممەرتسيالاندىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەربولات ورازبەك ۇلى تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاندىرۋ, يننوۆاتسيالىق جوبالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتەر جانىنداعى بيزنەس-ينكۋباتورلار مەن ۆەنچۋرلىق قورلار جۇمىسىن جەتىلدىرۋ كەرەك دەيدى.
«مەملەكەت تاراپىنان ۆەنچۋرلىق قورلاردى دامىتۋ ىسىنە ەندى-ەندى كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. ەلدىڭ تەحنولوگيالىق تارتىمدىلىعىنىڭ ەڭ ماڭىزدى جانە امبەباپ ولشەمى – ۆەنچۋرلىق كاپيتالدىڭ مولشەرى. ۆەنچۋرلىق قورلارعا كەڭ تىنىستى جوبالار كەرەگىن نازارعا الاتىن بولساق, كوپ جاعدايدا ستارتاپتار قور تالاپتارىنا سايكەس كەلە بەرمەيدى. كەيبىر ستارتاپ يەلەرى بيۋروكراتيالىق قادامداردان يمەنۋمەن قاتار جوبانىڭ جاڭاشىلدىعىن ينۆەستورعا جەتكىزۋ پاكەتتەرىن جەتكىلىكتى مەڭگەرمەگەن بولىپ شىعادى. بۇگىندە ەلىمىزدە «MOST» ۆەنچۋرلىق كومپانياسى, «تەرريكونوۆايا دولينا» IT-Hub, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە بيزنەس-ينكۋباتور جۇمىسى جاقسى جولعا قويىلعان. يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەنى دامىتۋ ماقساتىندا ۆەنچۋرلىق قور ترەنينگتەرىنە ءجيى قاتىسۋعا تۋرا كەلەدى. الايدا تاجىريبە كورسەتكەندەي, ۆەنچۋرلىق قورلاردا قارجىلاندىرۋ كريتەريلەرىنە سايكەس كەلەتىن جاڭا ستارتاپتار جەتكىلىكسىز ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. وسىعان وراي بيىل اقپان ايىندا ءبىز قارجىلاندىرۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە تاۋەكەلى جوعارى ستارتاپتارمەن جۇمىس ىستەيتىن جەكە ۆەنچۋرلىق قورىمىزدى قۇرىپ, وسى سالانى تەرەڭ زەرتتەي باستادىق», دەيدى ەربولات ورازبەك ۇلى.
ايتۋىنشا, كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورنى جانىنداعى بيزنەس-ينكۋباتورلار كەڭسەلىك قىزمەتتەن ارىعا بارا الماي وتىر.
«وكىنىشكە قاراي, عالىمداردىڭ كوبى عىلىمدى بيزنەسكە اينالدىرۋعا ماشىقتانباعان. مىنە, وسى باعىتتا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بيزنەس-ينكۋباتورلارى مەن اكسەلەراتورلارىنىڭ قاۋىمداستىعى رەتىندە يننوۆاتسيالىق ستارتاپتارعا قولداۋ كورسەتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك. بيزنەس-ينكۋباتورلاردى بىرىكتىرە وتىرىپ, مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارمەن بايلانىستى جولعا قويدىق. ماقساتىمىز – بارلىق ۋنيۆەرسيتەتتە بيزنەس-ينكۋباتور قۇرىپ, جاس مامانداردى تەحنولوگيانى كوممەرتسيالاندىرۋعا, قارجى تابۋدىڭ جولىنا باۋلۋ. تالانتتى جاس عالىمدار وتە كوپ. اسىرەسە ۋنيۆەرسيتەتتەردە ازىرلەگەن ستارتاپتار جاڭاشىلدىعىمەن ەرەكشەلەندى. بىراق عالىمدار ءوز جوبالارىن ءارى قاراي كوممەرتسيالاندىرۋدى بىلمەگەندىكتەن, كوپتەگەن ستارتاپ ىسكە اسپاي قالىپ جاتىر», دەپ اتاپ ءوتتى.
2022 جىلى «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتى جانىنان اشىلعان «جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بيزنەس-ينكۋباتورلارى مەن اكسەلەراتورلارىنىڭ قاۋىمداستىعى» مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندىلىگىنىڭ ءارى «QazInnovations» يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق اگەنتتىگىمەن جۇيەلى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە بيزنەس-ينكۋباتورلاردى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى بويىنشا زاڭ جوباسىنا تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. ناتيجەسىندە, ايماقتارداعى بيزنەس ينكۋباتورلارعا 2022 جىلى 11 ملن تەڭگە, 2023 جىلى 35 ملن تەڭگەگە دەيىن قارجى ءبولىنىپ, 21 بيزنەس-ينكۋباتورعا قولداۋ كورسەتىلدى.
الماتى