• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 22 مامىر, 2024

ءورت قاۋىپسىزدىگىن جان-جاقتى ويلاعان ءجون

130 رەت
كورسەتىلدى

وبلىستا ورمان قورى 550 مىڭ گەكتار اۋماق پەن «كوكشەتاۋ» ۇلتتىق تابيعي پاركىنە تيەسىلى 134 مىڭ گەكتار جەردى الىپ جاتىر. بۇل – وبلىس اۋماعىنىڭ 5,5 پايىزى. ورماننىڭ 85 پايىزى – اق قايىڭ, 7 پايىزى – تەرەك, 4 پايىزى – قاراعاي, قالعانى شىرشا, تال سياقتى از ساندى اعاشتار.

ورماندى ورتتەن ساقتاۋ – ماڭىزدى مىندەت. كەيبىر قۋاڭ­شىلىق جىلدارى ورماننىڭ ورتكە قاۋىپ­تىلىگى ارتا تۇسەدى. اسىرەسە قۋراعان اعاشتارى تازالانباعان, قالىڭ نۋىنىڭ اراسى اشىلماعان ورمانداردا ءورتتىڭ تۇتانۋىنا سەبەپ كوپ. سوندىرىلمەگەن تەمەكى تۇ­قىلىنىڭ وزىنەن-اق جەل كو­تەرسە قۋراعان قالىڭ اعاش بۇرق ەتە قا­لارى ءسوزسىز. ال ءورت كۇشىنە ءبىر ءمىنىپ السا, قى­زۋى ەشكىمدى جاقىن­داتپاي, ورت­سوندىرۋشىلەرگە قيىن­دىق تۋدىرادى. ورمان ءور­تى وسىمدىك, ءشوپ-شالام, جابايى جانۋارلار مەن اڭداردىڭ ءبا­رىن كۇيدىرىپ, ميكروكليماتتى بۇ­زادى, تو­پىراقتىڭ قۇنارىن جويا­دى, اۋانىڭ ەكولوگيالىق جانە حي­ميالىق كورسەتكىشتەرىن بۇل­دىرەدى. سوندىقتان ورمان­دار­دىڭ ور­تەنۋىنە جول بەرمەۋ – ورمان­شى­لاردىڭ, ورتسون­دىرگىش­تەردىڭ عانا ەمەس, جالپى حالىقتىڭ مىندەتى.

وبلىستىق تابيعي رەسۋرس­تار جانە تابيعات پايدالانۋ­دى رەتتەۋ باسقارماسى باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى ەرلان ءتاشىموۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ورمانداردىڭ ءورت قاۋىپتىلىگى ماۋسىمى قار كەتكەن ساتتەن باستالىپ, كۇزگى جاڭ­­بىر باس­تالاتىن ۋاقىتقا دەيىن سو­زى­لادى. سوندىقتان ور­ماندى ورتتەن قورعاۋ ءىسى شارۋا­شى­لىقتاردا قار كەتپەي باستالادى. ورتكە قارسى كۇرەسەتىن ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازا نىعاي­تىلىپ, جاڭا تەحنيكالار مەن اگرە­گاتتار الىنادى. قازىر 12 ور­مان شارۋاشىلىعىندا 25 ورتسوندىرگىش ماشينا بار. سونى­مەن بىرگە ءورتتىڭ تارالۋىن شەكتەۋ ءۇشىن جەر جىرتۋعا پايدالانىلاتىن 87 تراكتور, پاترۋلدىك اۆتوموبيل, 38 سۋ ساقتايتىن سىيىمدىلىق, جەدەل حابار جەت­كىزەتىن 810 راديوستانسا بار.

ء«ورت قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىنە وتە ساق قارايمىز. بارلىق شا­رۋا­شىلىق پەن ورماندى پاي­دالانۋشىلاردىڭ ءورتتىڭ تارالۋىنا جول بەرمەيتىن مينەرالدى جولاقتاردى جۇرگىزۋىن قاتتى قاداعالايمىز. ورتكە قار­سى كۇ­رەستە جاڭادان شىققان تەحنو­لوگيالاردى ەنگىزۋدى دە ۇنەمى ەس­كەرىپ وتىرامىز. قازىر 11 شارۋا­شىلىقتا ءورتتى بەينەكورىنىس ارقىلى تابۋ مۇمكىندىگى بار 16 ينتەراكتيۆتىك كەشەن 20-22 مەتر بيىكتىكتەگى مۇنارالارعا ورنا­تىلعان. سونىمەن بىرگە ورمان قورىن باقىلايتىن 3 درون بار», دەيدى ە.ءتاشىموۆ.

بۇلاردان باسقا بيىل وب­لىس­تىق بيۋدجەتتىڭ ەسەبىنەن ور­مان شارۋاشىلىقتارىنا 300 ملن تەڭگەگە 2 ورتسوندىرگىش ماشينا, 8 دوڭگەلەكتى تراكتور جانە 12 كۆادروركوپ الىنىپ, تاراتىلىپ بەرىلگەن. قازىر شا­رۋاشىلىقتار ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋ ءنور­ماتيۆى بويىنشا 87 پايىزعا قامتىلعان.

وبلىستىق تجد باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى دميتري ءراستي­حيننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل ءورت قاۋىپتىلىگى ماۋسىمى باستال­عاننان بەرى 14 رەت قاۋ ءشوپ پەن قو­قىستار جانىپ, ءورت 3,4 گەكتار جەردى قامتىعان. الاي­دا ورمان ءورتى ءالى بولعان جوق. بىلتىر 6 رەت ور­مان ءورتى بو­لىپ, ول 28,6 گەكتار جەر­گە جايىل­عان.

بيىل تاسقىننىڭ كۇش­تىلىگىنەن كوپتەگەن ورماندا ءالى سۋ تۇر. سوندىقتان ۇتقىر توپتاردىڭ ور­مان­داردى ارالاپ, رەيدتەر جۇر­­گىزۋى دە تومەندەپ كەتكەن. بي­ىل ولار­دىڭ سانى 209 رەت بولعان, ال بىل­تىردىڭ سايكەس مەرزىمىندە جا­سالعان رەيدتەر سانى 247 ەدى. ء«ورتتىڭ جايىلۋى وتە قاۋىپتى جانە تۇرعىنداردى اسىرەسە وسىنداي ءورت الاڭداتادى. كەيىنگى ءۇش جىلدا وڭىرىمىزدە بىرنەشە ۇلكەن ءورت بولىپ, 12 تۇرعىن ءۇي مەن 200-دەي ساياجاي قۇرىلىستارىن جوق قىلدى. اسىرەسە بىلتىر مامىر ايىندا بەرەكە شاعىن اۋدانىندا بولعان ءورتتىڭ قاسىرەتى زور بولدى. بۇل ءورت 9 تۇرعىن ءۇيدى قۇرتىپ, 2 ءۇيدى جارامسىز ەتىپ كەتتى. سوندىقتان ءورت قاۋىپسىزدىگىنە جالپى حالىق بولىپ ساقتىق جاساۋىمىز كەرەك», دەدى د.راستيحين.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار