كەز كەلگەن مەكەمەنىڭ باسشىسى ءوز جۇمىسىن ۇڭعىل-شۇڭعىلىنا دەيىن زەرتتەپ بىلۋگە تىرىسادى. قۇرىلتايشى نەمەسە باسقا دا لاۋازىمدى قىزمەتتەگى ازاماتتار قارجىلىق ماسەلەلەرگە باسىمدىق بەرگەن سوڭ, باسشىعا قويىلاتىن تالاپ كۇشەيدى. سول سەكىلدى زامانعا قاراي دەنساۋلىق سالاسىنىڭ باسشىلارى كاسىبي ءبىلىم-بىلىگىمەن قاتار مەنەدجمەنتتەن حابارى بولسا جاقسى.
قازاقستان دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى باستاماشى بولىپ وتكىزگەن دوڭگەلەك ۇستەلدە بىلىكتى ماماندار كادر دايارلاۋ ساياساتىنا قاتىستى بىرنەشە ماسەلەنى كۇن تارتىبىنە شىعاردى. ءىس-شارانى وتكىزۋگە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينا مەكتەبى دە مۇددەلى بولىپتى. ونلاين جانە وفلاين فورماتتا وتكەن باسقوسۋعا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, سالا ساراپشىلارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرى قاتىستى. ولار دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە قاتىستى وي-پىكىرىن قورىتا كەلە سالاعا مەنەدجەر دايارلاۋ ىسىنە قاتىستى ۇسىنىس-پىكىر ايتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى عىلىم جانە ادامي رەسۋرستار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى الماگۇل قاۋىشەۆا كاسىبي مامان دايارلاۋعا قاتىستى قولدانىستاعى تالاپتار جونىندە بايانداپ, ول ەرەجەلەردىڭ ارتىقشىلىعى مەن كەمشىن تۇستارىن قاۋزادى.
– اۋەلى ماماننىڭ بازالىق مەديتسينالىق ءبىلىمى بولۋعا ءتيىس. وسىدان كەيىن مەنەدجمەنت باعىتىندا ءبىلىمىن ارتتىرۋدى جوسپارلاعاندار نەمەسە كەلەشەكتە باسشىلىق قىزمەتتە ەڭبەك ەتۋدى ويلاعاندار دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجمەنتى بويىنشا ءپروفيلدى ماگيستراتۋراعا وقۋعا تۇسەدى. مۇنداعى ماسەلە سول مەنەدجمەنتتەگى كادرلاردى كىم دايارلاپ جاتىر دەگەن ساۋالعا كەلىپ تىرەلەدى. ماگيستراتۋرادا ءبىلىم باعدارلامالارى شىندىقتان قاشىقتاۋ ەمەس پە؟ كىم ساباق بەرەدى؟ شىن مانىندە ەمحانادا جۇمىس ىستەگەن مامان با؟ سەبەبى ەمحانادا جۇمىس ىستەمەگەن مامان ىشكى جۇيەنى بىلە بەرمەيدى عوي. سوندىقتان ارىپتەستەردى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋگە شاقىرامىن. جوو-نىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى جونىندەگى كوميتەتىنە جۇمىس بەرۋشىلەردى قوسۋ كەرەك. وسىلايشا, سالا باسشىلارىنا قانداي داعدىلار كەرەگىن بىلۋگە بولادى. بۇل – سالاعا بىلىكتى مەنەدجەر دايىنداۋدىڭ ءبىر جولى. مەنەدجمەنتتە ءبىلىم شىڭداۋدىڭ بۇدان وزگە تاعى ەكى جولى بار. ويتكەنى قازىر مەنەدجمەنتتى ماگيستراتۋرادا جاس ماماندار وقىماسا, سالادا ىسىلعان نەمەسە باسشىلىق قىزمەتتە ەڭبەك ەتەتىن ماماندارعا قيىن. كۇندەلىكتى ساباققا بارىپ قاتىسۋعا ۋاقىت تابىلا بەرمەۋى مۇمكىن. ءارى ماگيستراتۋراعا وقۋعا ءتۇسۋ دە جەڭىل ەمەس. مۇنداي جاعدايدا ماماندار كۋرستان ءوتىپ, شىڭدالسا بولادى, – دەيدى ا.قاۋىشەۆا.
قازاقستان دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى سالاعا مەنەدجەر دايارلاۋ ىسىنە قاتىسى بار تاراپتاردىڭ باسىن قوسقان سوڭ, باسشىنىڭ كاسىبي ستاندارتتارىنا قاتىستى ۇسىنىستارعا باسىمدىق بەرىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سالا مەنەدجەرلەرىنىڭ جاڭاشا ءبىلىم الىپ, قيىن-قىستاۋ كۇندەردە سالاداعى ماسەلەلەردى جەڭىل ەڭسەرەتىندەي قارىم-قابىلەتى بولعانىن قالايدى. زاماناۋي مەنەدجەرگە قارجىلىق ماسەلەگە, قۇقىقتىق ساۋاتتىلىققا كەلگەندە تەرەڭ ءبىلىم قاجەت. ونىڭ ۇستىنە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەلى تۇرعىنداردىڭ مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىنا قاتىستى تالابى جوعارىلادى. سوندىقتان اتالعان قاۋىمداستىقتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجەرلەرىنىڭ كاسىبي ستاندارتتارىن ازىرلەۋ بويىنشا ۇلكەن جوبا-جوسپارلارى بار. وندا جاڭاشىل باسشىعا قويىلاتىن تالاپتار, مىندەتتەر قامتىلادى. مەنەدجەرلەردى دايارلاۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارى باسشىلىققا الىنادى.
دوڭگەلەك ۇستەلگە ونلاين قوسىلعان سۇلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پروفەسسورى, قاۋىمداستىق مۇشەسى نۇرجان مۇقاشەۆ دەنساۋلىق سالاسىنداعى كوشباسشىلىق, مەنەدجمەنت جونىندە باياندادى. حالىقارالىق تاجىريبەلەردى مىسال ەتتى.
– بۇگىندە قاۋىمداستىقپەن بىرگە سالادا بىلىكتى باسقارۋشىلاردىڭ كاسىبي داعدىلارىن جەتىلدىرۋدىڭ قانداي مۇمكىندىكتەرى بارىن تۇسىنۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ءوزى جىلدان-جىلعا دامىپ جاتقان سوڭ, باسقارۋشىعا قويىلاتىن تالاپ كۇشەيەدى. باسشىلاردىڭ ءبىلىم-بىلىگى سىنالادى. باسشىلار دايىن بولماسا, قارجىلىق قيىن جاعدايعا تاپ بولعان مەزگىلدە, بەتىن اۋلاق, توتەنشە جاعدايدا وڭتايلى شەشىم قابىلداۋ قيىن بولادى. حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە ۇڭىلسەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا قارجىنى شىنداپ ءتيىمدى پايدالانۋ, پاتسيەنتتەردىڭ احۋالى جاقسارۋى سىندى ماسەلەلەر باسشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىنە, تاجىريبەسىنە, باسقارۋشىلىق قابىلەتىنە بايلانىستى قۇبىلاتىنىن بايقاۋعا بولادى, – دەيدى ن.مۇقاشەۆ.
نەگىزى قازاقستان دەنساۋلىق ساقتاۋ مەنەدجەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى 2017 جىلى قۇرىلعان. 2021 جىلعى 26 قاڭتاردا ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى ازامات امىرعاليەۆتىڭ شەشىمىمەن رەسپۋبليكالىق ۇيىم مارتەبەسىن العان. قاۋىمداستىق اۋەلدەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ باسشىلارى ءۇشىن كوشباسشىلىق پەن يننوۆاتسيانىڭ كوزى بولۋعا تىرىسىپ كەلەدى. سونداي-اق قاۋىمداستىق كاسىبي مامانداردى مەملەكەتتىك نەمەسە جەكە سەكتوردا ەڭبەك ەتەدى ەكەن دەپ بولە-جارماي, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارىنا قولداۋ كورسەتۋگە نيەتتى ەكەنىن بايقاتىپ وتىر.
جيىندا سالانىڭ بىلگىر ماماندارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كاسىبي بىلىكتى, كوشباسشى ءارى مەنەدجەر مامان قانداي بولۋى كەرەك دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋگە تىرىستى. سەبەبى مەديتسينا مەنەدجەرلەرىنىڭ كاسىبي ستاندارتتارىنا قاتىستى ەرەجە-تالاپتا وسى ەسكەرتۋلەر نازاردان تىس قالمايدى.