تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى جانىنان جاساندى ينتەللەكت جانە يننوۆاتسيانى دامىتۋ كوميتەتى قۇرىلدى. بۇل مەكەمە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن دامىتۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق رەتتەۋدى ازىرلەۋگە جاۋاپ بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Digital Bridge» حالىقارالىق فورۋمىندا جاساندى ينتەللەكتىنى نورماتيۆتىك تۇرعىدا رەتتەۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن. قازىرگى كەزدە ءجۇز جيىرمادان استام ەل بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ءارتۇرلى زاڭنامالىق اكتى قابىلداعان. ء«بىز وزىق الەمدىك تاجىريبەگە ساي كەلەتىن, نارىقتىڭ قاجەتتىلىگى مەن ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن ەسكەرەتىن, قۇقىقتىق تۇرعىدان رەتتەيتىن زاماناۋي بازا ازىرلەۋ ءىسىن جەدەلدەتۋىمىز كەرەك. قۇقىقتىق شارتتار حالىقارالىق كومپانيالاردىڭ ءبىزدىڭ نارىققا كەلۋىن ىنتالاندىرۋى قاجەت. جالپى, جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە كىرىكتىرۋ وڭاي مىندەت ەمەس. بۇل رەتتە ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى بۇزىلماۋى ءتيىس», – دەدى پرەزيدەنت. بۇگىندە جاساندى زەردەنىڭ دامۋ قارقىنى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ, اۋقىمى دا كەڭەيىپ, بىرنەشە سالاعا دەندەپ ەنىپ جاتىر. الايدا يگىلىك ءۇشىن جاسالعان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قيعىلىق ءىسى دە بارشىلىق. اسىرەسە اۆتورلىق قۇقىقتىڭ بۇزىلۋى, جالعان اقپاراتتاردىڭ تارالۋى سەكىلدى ماسەلەلەر كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇر. ساراپشىلار بۇل سالانى باسىنان باقىلاۋدا ۇستاماسا, كەيىن زاردابىن تارتاتىنىمىزدى ءجيى ايتىپ ءجۇر. ەۋروپالىق وداق وسى ماسەلەلەردى رەتتەۋدە كوشباسشىلىق تانىتىپ كەلەدى. وداققا مۇشە ەلدەر جەلتوقسان ايىندا ەۋروپالىق كەڭەس پەن ەۋروپالىق پارلامەنت ماقۇلداعان «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. باتىس ەلدەرى قازىر جاساندى ينتەللەكت ارقىلى جاسالاتىن شىعارمالاردىڭ اۆتورلىق قۇقىعىن قورعاۋ جونىندە جۇمىس اتقارىپ جاتىر. ماسەلەن, «New York Times» گازەتى ءوزىنىڭ 3 ميلليونداي ماقالاسىن پايدالانعانى ءۇشىن «OpenAI» مەن «Microsoft» كومپانيالارىن سوتقا بەرمەك. ودان بولەك, دىبىس جازاتىن «Universal Music Group» ءان ماتىندەرىن رۇقساتسىز پايدالانعاندىقتان «Anthropic» كومپانياسىن ايىپتاعان. سونداي-اق بەينەكورىنىستەر جيناقتالعان «Getty» سايتى ءوزىنىڭ قورىن كوشىرىپ العانى ءۇشىن «Stability» اتتى جاساندى ينتەللەكت كومپانياسىن سوتقا بەرگەن. تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – جاساندى ينتەللەكت جاساعان تۋىندىنىڭ اۆتورلىق قۇقىعى بولا ما دەگەن تاقىرىپ. وسى ۋاقىتقا دەيىن جاساندى زەردەدەن الىنعان مالىمەتتەر «يەسىز» سانالىپ كەلدى. بىراق بۇل ءۇردىس جالعاسا بەرسە, اۆتورلىق قۇقىق ماسەلەسى دە ۋشىعا بەرەتىنى انىق.
«جاساندى ينتەللەكت جاساعان كونتەنتتىڭ اۆتورلىق قۇقىعى تۋرالى ماسەلە وتە كۇردەلى. قازىردىڭ وزىندە بۇل تاقىرىپ الەمدە كوپتەگەن تالاس تۋعىزىپ جاتىر. نەگىزگى ماسەلە – جاساندى ينتەللەكت جاساعان دۇنيەلەردىڭ اۆتورلىعىن كىمگە تيەسىلى دەگەن سۇراقتا جاتىر. جاساندى ينتەللەكت پەن ونىڭ جاساعان كونتەنتىنىڭ ازىرگە رەسمي «يەسى» نەمەسە «اۆتورى» جوق دەپ قاراستىرىلادى. ويتكەنى جاساندى زەردە – بۇل قۇرال, ونىڭ وزىندىك شىعارماشىلىعى جوق. كوپتەگەن ەلدە جي جاساعان كونتەنتكە اۆتورلىق قۇقىقتى قولدانۋ مۇمكىن ەمەس دەپ ەسەپتەلەدى. سەبەبى وعان شىعارماشىلىقتىڭ ادامي ەلەمەنتى قاجەت. دەگەنمەن جي جاساعان كونتەنتتى پايدالانعاندا, ونى دامىتۋشىلار مەن پايدالانۋشىلار اراسىندا كەلىسىمشارت ارقىلى رەتتەۋ مۇمكىن. بىرقاتار ەل مەن اۋماقتاردا بۇل ماسەلە بويىنشا زاڭنامالىق تۇرعىدان بەلگىلى ءبىر جەتىلدىرۋلەر مەن تۇزەتۋلەر جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىسالى, ەۋروپالىق وداقتا جانە امەريكا قۇراما شتاتتارىندا جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرىنىڭ جاساعان جۇمىستارىن كوممەرتسيالىق تۇرعىدا پايدالانۋ ءۇشىن ليتسەنزيالاۋ جانە كەلىسىمشارتتىق شارتتار ارقىلى رەتتەۋ ۇسىنىلىپ وتىر. وسى ارقىلى جي جاساعان كونتەنتتى باقىلاۋ جانە ونىڭ پايدالانۋىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى شەشىلمەك, – دەيدى ءىت مامانى مەيىرجان اۋەلحان ۇلى.