راديوبيولوگياداعى ىزدەنىستەر

«قازاقستاننىڭ ۋران جانە مۇناي وندىرەتىن وڭىرلەرىندەگى مەديتسينالىق-بيولوگيالىق جانە ەكولوگيالىق ماسەلە­لەرى» اتتى X رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇر­قان سادۋاقاسوۆ ورتالىقتىڭ وتان­دىق عىلىمدى دامىتۋدا ماڭى­زى ايرىقشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– راديوبيولوگيا جانە رادياتسيالىق قورعاۋ عىلى­مي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇكى­مەت العا قويعان ماڭىزدى مىن­دەتتەردى ورىنداۋعا كو­مەك­تەسىپ كەلەدى. ايتالىق, ينس­تيتۋتتىڭ عىلىمعا قاجەت­تى كادرلاردى دايارلاۋدا سەپتىگى مول. حالىقارالىق قىزمەت باعىتىندا دا ەلەۋلى جەتىستىكتەرى بار. ماسەلەن, اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىگىمەن قوسا جاپونيانىڭ جانە رە­سەيدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن بىرنەشە كەلىسىم جاسالدى. مۇنى, اري­نە, ءساتتى قادام دەپ ايتۋعا بولادى, – دەدى ن.سادۋاقاسوۆ.

استانا مەديتسينا ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ رەكتورى كامالجان نادىروۆتىڭ ايتۋىنشا, وقۋ ورنىنداعى بىرەگەي ورتا­لىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس­تارى­نا بەلسەندى ارالادى.

– قازىر بەيبىت اتومدى مە­­دي­تسينا مەن ونەركاسىپتە قول­دانۋدا ەكولوگيالىق جاع­دايدى, ادامنىڭ قاۋىپسىز­دىگىن ەسكە­رۋ قاجەت. بۇل – بۇ­گىنگىنىڭ باستى تالابى. وسى باعىتتا استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ راديو­بيولوگيا جانە راديا­تسيا­لىق قورعاۋ عىلىمي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتى ناتيجەلى جۇ­مىس ىستەپ كەلەدى. 20 جىل بۇ­رىن قۇرىلعان ينستيتۋت مەديتسينا عىلىمىنا ۇلەس قوسىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرامىندا جوعارى بىلىكتى مامان دا­يىندايتىن ەلىمىزدەگى ىرگەلى زەرتتەۋ ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. ءبىز بۇل ينستيتۋتتىڭ جۇمىسىن عىلىمي-ادىستەمەلىك كوورديناتسيالىق ورتالىق رەتىندە جوعارى باعالايمىز, – دەدى ك.نادىروۆ.

كونفەرەنتسيادا يونداۋ­شى ساۋلەلەنۋدىڭ شا­عىن دو­زا­لارىنىڭ راديو­بيو­لو­گيا­لىق اسەرى, راديوەكو­لو­گيا­لىق احۋالعا قاتىستى تىڭ دە­رەك­­تەر ۇسىنىلدى. سون­داي-اق قىزمەتكەرلەردى راديا­تسيا­­لىق قاۋىپتەن قور­عاۋ, را­ديا­تسيالىق قاۋىپتى نىسان­داردىڭ ايماعىندا تۇراتىن حالىقتىڭ دەنساۋلىعى تۋرا­سىن­دا وزەكتى ماسەلەلەر تالقى­لاندى. بۇعان قوسا, يونداۋ­شى ساۋلەلەنۋدىڭ تومەن دەڭگەيى­نىڭ بيولوگيالىق اسەرى, كاسى­بي ساۋلەلەنۋگە ۇشىراعان ادام­د­اردىڭ جانە تەحنوگەندى وزگەرگەن رادياتسيالىق فونى بار اۋماقتاردا تۇراتىن حا­لىقتىڭ ساۋلىعىن باعالاۋ, ۋران جانە مۇناي وندىرەتىن وڭىر­لەردەگى رادون قاۋىپسىزدىگى تۋرا­سىندا ءتۇيىندى دەرەك پەن دايەك ايتىلدى. ماماندار قور­دالانعان ماسەلەلەردى اشىپ كورسەتۋمەن شەكتەلمەي, شە­­شىمىن دە قاراستىردى.

اقپارات ءۇشىن ايتار بول­ساق, اتالعان ينستيتۋت 2004 جى­لى راديوبيولوگيالىق عىلى­مي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ نەگى­زىندە پروفەسسور پولات قا­زىم­بەت ۇلىنىڭ باستاماسى­مەن قۇرىلعان. 2010 جىلى اتاۋى راديوبيولوگيالىق زەرت­تەۋلەر ينستيتۋتى بولىپ بەكىسە, 2014 جىلى راديوبيو­لوگيا جانە رادياتسيادان قور­عاۋ ينستيتۋتى رەتىندە ترانسفورماتسيادان وتكەن.