• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الماتى 30 ءساۋىر, 2024

زەينوللا سانىك اتىنداعى باسپاگەرلىك ورتالىق

172 رەت
كورسەتىلدى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلت­­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ­جۋر­­­ناليستيكا فاكۋلتەتىن­دە ­«قا­زاق­ستانداعى باسپا ءىسى جانە ­زەي­نوللا سانىكتىڭ باسپا­گەرلىك, رە­داك­­تورلىق قىرى» تا­قى­رىبىندا رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا «زەي­نول­لا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ» دەمەۋشىلىگىمەن ز.سانىك اتىن­داعى باسپاگەرلىك-رەداك­تور­لىق ورتالىق اشىلدى.

جازۋشى, فولكلورشى, باسپاگەر, ەتنوگراف, اۋدارماشى تۇلعانىڭ شىعارماشىلىق مۇراسىن زەرتتەۋ مەن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان القالى جيىندى فاكۋلتەت دەكانى تەمىرعالي كوپباەۆ جۇرگىزدى.

ۇشان-تەڭىز مۇراسى وقىرمانعا جول تاپقان قالامگەردىڭ ءومىرى مەن شىعار­ماشىلىعى حاقىندا وي تولعاعان رەك­توردىڭ عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جۇمىستار جونىندەگى پرورەكتورى­ ءجاميلا ايتجا­نوۆا «زەينوللا سانىك – قازاقتى ءسۇيۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتكەن تۇلعا. بۇگىندە جازۋشى ەڭبەكتەرىنىڭ عىلىمي اينالىمعا ەنۋى ستۋدەنتتەر مەن زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن كوپتەگەن دەرەكتەردى اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.  قارا شاڭىراقتا جازۋشى اتىنداعى قوردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن ورتالىقتىڭ اشىلۋى ستۋدەنتتەردىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالاردى, باسپا ىسىندەگى جاڭا ادىستەردى يگەرۋىنە  ىقپال ەتەتىن بولادى» دەپ اتاپ ءوتتى.

جيىن بارىسىندا زاماناۋي جابدىق­تالعان ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا قولداۋ كورسەتكەن وتباسىنا – جازۋشىنىڭ جۇ­بايى ءشامشىبانۋ حامزاقىزىنا, ۇلى قانات زەينولا ۇلىنا ۋنيۆەرسيتەت باس­شىلىعى العىس ايتىپ,  قۇرمەت كورسەتتى.

«عۇلاما جازۋشى زەينوللا سانىكتىڭ قىتاي ەلىنەن اكەلگەن ەتنوگرافيالىق دۇنيەلەرى, ءاپسانالارى, ويلارى, اۋدار­عان شىعارمالارى, ءتول ەڭبەكتەرى قازاق رۋحانياتىنىڭ بايلىعىنا اينالدى. قازاقتىڭ ماڭدايالدى قابدەش ءجۇ­ما­دىلوۆ, جاعدا بابالىق ۇلى, دانەش راقىشەۆتاي تۇلعالارى الپاۋىت ەل­دىڭ جەتەگىندە كەتپەي, جيناقتاپ ەلگە الىپ كەلگەن باي مۇراسىن قازاقتىڭ يگلىگىنە پايدالانۋعا تابىس ەتتى. مۇ­را­عا قالدىردى. قالامگەردىڭ شىعار­ماشىلىق قورىنداعى قۇندى ەڭبەك­تەرى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇلتتىق مۇرا­لارى­مىزعا قانىعىپ وسۋىنە ىقپال ەتىپ, ور­كەنيەتىمىزگە ءالى دە تالاي جىلدار ازىق بولاتىنى انىق», دەدى قازاقستان جازۋ­شى­لار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ.

القالى جيىن ءارى قاراي اقىن ۇلىق­بەك ەسداۋلەت, «اتامۇرا» كورپو­را­تسياسىنىڭ پرەزيدەنتى راقىمعالي ابرار ۇلى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادە­بيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆ, تاعى دا باسقا زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ وزەكجاردى پىكىرلەرىمەن جالعاسىن تاۋىپ, جازۋشىنىڭ  شىعارمالارىنداعى كور­كەمدىك ىزدەنىستەر تۋرالى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەس­سور گۇلجاھان وردا, فيلولوگيا عى­لىم­دارىنىڭ كانديداتى دۇيسەنگۇل جاحان بايانداما جاسادى.  جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىق  مۇراسى, باسپاگەرلىك قىرى, رەداكتورلىق شەبەرلىگى تۋرالى وي بولىسە كەلىپ,  جيىنعا قاتىسۋشىلار ۇلتتىق باسپا ءىسىنىڭ دامۋى, ەلەكتروندىق كىتاپ نارىعىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى دە ورتاعا سالدى.

وسى ورايدا ەلىمىزدەگى باسپا ءىسى, رەداكتورلىقتى شەبەر مەڭگەرگەن قالامگەردىڭ رۋحاني مۇراسىن ناسيحاتتاۋدا اتقارىلىپ جاتقان يگى ىستەرمەن بولىسكەن «زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ»  توراعاسى, اقىن سەرىك قاليەۆ: «جازۋشى, باسپاگەر زەينوللا سانىك قىرىق جىلدان استام ۋاقىتىن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاپ, ەل ىشىندەگى فولكلوردى جيناپ, ونى باسپادان كىتاپ ەتىپ شىعارۋعا ارنادى. شەتەلدەگى قانداستىرىمىز اراسىندا اقىن-جازۋشىلار كوپ بولعانىمەن, رەداكتور-باسپاگەر بولعان تۇلعالار نەكەن-ساياق. سوندىقتان دا قالامگەردىڭ قاشاندا باسپاگەرلىك, رەداكتورلىق قىرى ايشىقتالىپ, تۇلعاسىن بيىكتەتىپ تۇراتىن. شەتەلدەگى قازاق باسپا ءىسىنىڭ دامۋىنا, دەر كەزىندە قۇندى دۇنيەلەردىڭ كىتاپ بولىپ جارىققا شىعۋىنا ۇشان-تەڭىز سىڭىرگەن ەڭبەگى سونىڭ ايعاعى» دەپ اتاپ ءوتتى.

تاريحي وتانىنا 2000 جىلدارى ورال­عان جازۋشى زەينوللا سانىك ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قالامگەرلىكتى قارۋ ەتىپ, زەرتتەۋلەرمەن, باسپاگەرلىك ىسپەن اينالىستى.

1935 جىلى  تارباعاتاي ايماعىنا قاراستى شاعانتوعاي اۋدانىندا دۇنيە­گە كەلگەن قالامگەر ورتا مەكتەپتى بىتىر­گەننەن كەيىن 1953-1958 جىلدارى بەيجىڭ­دە كوممۋنيستىك جاستار وداعى ورتالىق كوميتەتىنىڭ مەكتەبىندە ءتالىم الىپ, جاس­تار وداعىندا ەڭبەك ەتتى. ءومىرىنىڭ سەگىز جىلىن  «حالىق جاۋى» قامىتىن ارقالاي ءجۇرىپ وتكىزگەن جازۋشى ۇرىمجىدەگى «جاستار باسپاسىندا», «حالىق باسپاسىندا», «شىڭجاڭ جاستار ورەندەر» باسپالارىندا رەداكتورلىق, اعا رەداكتورلىق قىزمەتتەرىن رۋحا­نيات­قا, جاستار بويىندا­ قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە باعىتتا­­دى. قازاقتار كوپ قونىستانعان اۋداندارعا شىعىپ, داس­تاندار, شەجىرەلەر, باتىرلار تۋرالى اڭىزداردى, جىراۋلاردىڭ شىعارمالارىن جيناپ, جازىپ الىپ,  اۋدارعان ەڭبەكتەرى قىتايداعى تالاي قازاق بالاسىنىڭ رۋحاني ازىعىنا اينالدى.  1978 جىلى اقتالعاننان كەيىن باسپا ءىسىن قاتار الا ءجۇرىپ, ەكى تومدىق «قازاق بالالار» ەرتەگىسىن جازدى. بۇگىندە قالامگەر قالامىنان شىققان «تاۋ جۇلدىزى», «قاراكەرەي قابانباي», «قازاق ەتنوگرافياسى», «قا­زاقتىڭ تۇرمىس-سالت بىلىمدەرى», «دالا مادەنيەتى تۋرالى تولعانىستار», «تابيعات ءتالىمى», «حان باتىر قابانباي», «قايراقباي», «باسباي», «سەرگەلدەڭ», ء«ىز», «تۇعىرىل حان – دەمەجان باتىر», «سۇ­لەيمەن بي», سونداي-اق 15 تومدىق شى­عارمالار جيناعى ۇلتتىق ادەبيەت قو­رى­نىڭ مازمۇنىن بايىتىپ تۇرعانى انىق.

ءىس-شارا اياسىندا ستۋدەنتتەر اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان بايقاۋ قورىتىن­دىسى جاريالانىپ, «ۇزدىك ءباسپاسوز جاريا­لانىمى», «ۇزدىك عىلىمي جۇمىس», «ديزاين ونەرىنىڭ ۇزدىك تۋىندىسى» اتالىمى بويىنشا 20-دان استام ستۋدەنت زەينوللا سانىك اتىنداعى ارنايى شاكىرتاقىنىڭ يەگەرى اتاندى.

جيىن سوڭىندا جازۋشىنىڭ شىعار­ما­شى­لىعىنا ارنالعان  «ومىرىنەن ۇزىك سىر­ل­ار» كىتاپ جانە فوتوسۋرەت كورمەسى ءوتتى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار