• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ۋنيۆەرسيتەت 26 ءساۋىر, 2024

زەينوللا سانىك اتىندا باسپاگەرلىك ورتالىق اشىلدى

230 رەت
كورسەتىلدى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە «قازاقستانداعى باسپا ءىسى جانە زەينوللا سانىكتىڭ باسپاگەرلىك, رەداكتورلىق قىرى» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا «زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ» دەمەۋشىلىگىمەن زەينوللا سانىك اتىنداعى باسپاگەرلىك-رەداكتورلىق ورتالىق اشىلدى.

جازۋشى, فولكلورشى, باسپاگەر, ەتنوگراف, اۋدارماشى زەينوللا سانىكتىڭ شىعارماشىلىق مۇراسىن زەرتتەۋ مەن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان القالى جيىندى فاكۋلتەت دەكانى تەمىرعالي كوپباەۆ جۇرگىزدى.

ۇشان-تەڭىز مۇراسى وقىرمانعا جول تاپقان قالامگەردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى حاقىندا وي تولعاعان رەكتوردىڭ عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جونىندەگى پرورەكتورى جاميلا ايتجانوۆا: «زەينوللا سانىك – قازاقتى ءسۇيۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتكەن تۇلعا. بۇگىندە جازۋشى ەڭبەكتەرىنىڭ عىلىمي اينالىمعا ەنۋى ستۋدەنتتەر مەن زەرتتەۋشىلەر ءۇشىن كوپتەگەن دەرەكتەردى اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.  قارا شاڭىراقتا جازۋشى اتىنداعى قوردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن ورتالىقتىڭ اشىلۋى ستۋدەنتتەردىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالاردى, باسپا ىسىندەگى جاڭا ادىستەردى يگەرۋگە  ىقپال ەتەتىن بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى.

جيىن بارىسىندا زامانۋي جابدىقتالعان ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا قولداۋ كورسەتكەن وتباسىنا – جازۋشىنىڭ جۇبايى ءشامشىبانۋ حامزاقىزىنا, ۇلى قانات زەينولا ۇلىنا ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى العىس ايتىپ,  قۇرمەت كورسەتتى.

«عۇلاما جازۋشى زەينوللا سانىكتىڭ قىتاي ەلىنەن اكەلگەن ەتنوگرافيالىق دۇنيەلەرى, ءاپسانالارى, ويلارى, اۋدارعان شىعارمالارى, ءتول ەڭبەكتەرى قازاق رۋحانياتىنىڭ بايلىعىنا اينالدى. قازاقتىڭ ماڭدايالدى قابدەش ءجۇمادىلوۆ, جاعدا بابالىق ۇلى, دانەش راقىشەۆتاي تۇلعالارى الپاۋىت ەلدىڭ جەتەگىندە كەتپەي, جيناقتاپ ەلگە الىپ كەلگەن باي مۇراسىن قازاقتىڭ يگلىگىنە پايدالانۋعا تابىس ەتتى. مۇراعا قالدىردى. قالامگەردىڭ شىعارماشىلىق قورىنداعى قۇندى ەڭبەكتەرى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇلتتىق مۇرالارىمىزعا قانىعىپ وسۋىنە ىقپال ەتىپ, وركەنيەتىمىزگە ءالى دە تالاي جىلدار ازىق بولاتىنى انىق», دەدى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ.

القالى جيىن ارى قاراي اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت, «اتامۇرا» كورپوراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى راقىمعالي ابرار ۇلى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆ, تاعى دا باسقا زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ وزەكجاردى پىكىرلەرىمەن جالعاسىن تاۋىپ, جازۋشىنىڭ  شىعارمالارىنداعى كوركەمدىك ىزدەنىستەر تۋرالى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور گۇلجاھان وردا, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دۇيسەنگۇل جاحان بايانداما جاسادى.  جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىق  مۇراسى, باسپاگەرلىك قىرى, رەداكتورلىق شەبەرلىگى تۋرالى وي بولىسە كەلىپ,  جيىنعا قاتىسۋشىلار ۇلتتىق باسپا ءىسىنىڭ دامۋى, ەلەكتروندى كىتاپ نارىعىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى دە ورتاعا سالدى.

وسى ورايدا ەلىمىزدەگى باسپا ءىسى, رەداكتورلىقتى شەبەر مەڭگەرگەن قالامگەردىڭ رۋحاني مۇراسىن ناسيحاتتاۋدا اتقارىلىپ جاتقان يگى ىستەرمەن بولىسكەن «زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ»  توراعاسى, اقىن سەرىك قاليەۆ: «جازۋشى, باسپاگەر زەينوللا سانىك قىرىق جىلدان استام ۋاقىتىن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاپ, ەل ىشىندەگى فولكلوردى جيناپ, ونى باسپادا كىتاپ ەتىپ شىعارۋعا ارنادى. شەتەلدەگى قانداستىرىمىز اراسىندا اقىن-جازۋشىلار كوپ بولعانىمەن, رەداكتور-باسپاگەر بولعان تۇلعالار نەكەن-ساياق. سوندىقتان دا قالامگەردىڭ قاشاندا باسپاگەرلىك, رەداكتورلىق قىرى ايشىقتالىپ, تۇلعاسىن بيىكتەتىپ تۇراتىن. شەتەلدەگى قازاق باسپا ءىسىنىڭ دامۋىنا, دەر كەزىندە قۇندى دۇنيەلەردىڭ كىتاپ بولىپ جارىققا شىعۋىنا ۇشان-تەڭىز سىڭىرگەن ەڭبەگى سونىڭ ايعاعى», دەپ اتاپ ءوتتى.

تاريحي وتانىنا 2000 جىلدارى ورالعان جازۋشى زەينوللا سانىك ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قالامگەرلىكتى قارۋ ەتىپ, زەرتتەۋلەرمەن, باسپاگەرلىك ىسپەن اينالىستى. زەرتتەۋشىلەر بۇگىندە تۇلعا مۇراسىن جازۋشىلىق, زەرتتەۋشىلىك تۇرعىدان قاراستىرا كەلىپ, باسپاگەرلىك, اۋدارماشىلىقتاعى ەڭبەكتەرىنىڭ عىلىمي نەگىزىنە زەر سالىپ كەلەدى.  

1935 جىلى  تارباعاتاي ايماعىنا قاراستى شاعانتوعاي اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن قالامگەر ورتا مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن 1953-1958 جىلدارى بەيجىڭدە كوممۋنيستىك جاستار وداعى ورتالىق كوميتەتىنىڭ مەكتەبىندە ءتالىم الىپ, جاستار وداعىندا ەڭبەك ەتتى. ءومىرىنىڭ سەگىز جىلىن  «حالىق جاۋى» قامىتىن ارقالاي ءجۇرىپ وتكىزگەن جازۋشى ۇرىمجىدەگى «جاستار باسپاسىندا», «حالىق باسپاسىندا», «شىڭجاڭ جاستار ورەندەر» باسپالارىندا رەداكتورلىق, اعا رەداكتورلىق قىزمەتتەرىن رۋحانياتقا, جاستار بويىندا قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە باعىتتادى. قازاقتار كوپ قونىستانعان اۋداندارعا شىعىپ, داستاندار, شەجىرەلەر, باتىرلار تۋرالى اڭىزداردى, جىراۋلاردىڭ شىعارمالارىن جيناپ, جازىپ الىپ,  اۋدارعان ەڭبەكتەرى قىتايداعى تالاي قازاق بالاسىنىڭ رۋحاني ازىعىنا اينالدى.  1978 جىلى اقتالعاننان كەيىن باسپا ءىسىن قاتار الا ءجۇرىپ, ەكى تومدىق «قازاق بالالار» ەرتەگىسىن جازدى. بۇگىندە قالامگەر قالامىنان شىققان «تاۋ جۇلدىزى», «قاراكەرەي قابانباي», «قازاق ەتنوگرافياسى», «قازاقتىڭ تۇرمىس-سالت بىلىمدەرى», «دالا مادەنيەتى تۋرالى تولعانىستار», «تابيعات ءتالىمى», «حان باتىر قابانباي», «قايراقباي», «باسباي», «سەرگەلدەڭ», ء«ىز», «تۇعىرىل حان – دەمەجان باتىر», «سۇلەيمەن بي», سونداي-اق 15 تومدىق شىعارمالار جيناعى ۇلتتىق ادەبيەت قورىنىڭ مازمۇنىن بايىتىپ تۇرعانى انىق.

ءىس-شارا اياسىندا ستۋدەنتتەر اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان بايقاۋ قورىتىندىسى جاريالانىپ, «ۇزدىك ءباسپاسوز جاريالانىمى», «ۇزدىك عىلىمي جۇمىس», «ديزاين ونەرىنىڭ ۇزدىك تۋىندىسى» اتالىمى بويىنشا 20-دان استام ستۋدەنت زەينوللا سانىك اتىنداعى ارنايى شاكىرتاقىنىڭ يەگەرى اتاندى.

جيىن سوڭىندا جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان  «ومىرىنەن ۇزىك سىرلار» كىتاپ جانە فوتوسۋرەتتەر كورمەسى ءوتتى.

 

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار