تابيعي سۋ اپاتىنان زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ ءاربىرى كومەكسىز قالمايتىنى, شىعىنى تۇگەل وتەلەتىنى تۋرالى بۇعان دەيىن حابارلانعان. قۇجاتى بار-جوعىنا قاراماستان تاسقىن سۋ سالدارىنان ب ۇلىنگەن بارلىق ءۇي قالپىنا كەلتىرىلەتىنى نەمەسە قايتا سوعىلاتىنى ءمالىم بولدى. جالپى, ءۇي-جايىن سۋ شايىپ, مۇلكى ىسكە العىسىز بولىپ قالعان تۇرعىندار مەملەكەتتەن قانداي كومەك الا الادى؟
ماتەريالدىق كومەك
100 اەك مولشەرىندە بىرجولعى وتەماقى تولەۋ (اكىمدىككە حابارلاسۋ قاجەت);
جوعالعان جانە/نەمەسە ب ۇلىنگەن م ۇلىكتىڭ وتەماقىسى (اكىمدىككە حابارلاسۋ قاجەت);
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەر ساناتىنا جاتقىزىلعان بارلىق ازاماتقا كرەديتتەر بويىنشا تولەمدەر 3 ايعا, ياعني 2024 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ 30 ماۋسىمعا دەيىن اۆتوماتتى تۇردە كەيىنگە قالدىرىلادى (اكىمدىككە نەمەسە بانككە تىكەلەي حابارلاسۋ قاجەت. بانكتەر ونلاين ءوتىنىم بەرۋ مۇمكىندىگىن ىسكە قوستى);
زارداپ شەككەن ازاماتتاردىڭ كرەديتتەرى بويىنشا سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىنا بايلانىستى تولەمدەردى كەشىكتىرگەنى ءۇشىن ايىپپۇلدار مەن ءوسىمپۇلدار سالىنبايدى (اكىمدىككە نەمەسە بانككە تىكەلەي حابارلاسۋ قاجەت);
سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارىنان كاسىپتەرى شىعىنعا ۇشىراعان, زارداپ شەككەن بارلىق جەكە كاسىپكەرگە, سونداي-اق شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە كرەديتتەر بويىنشا تولەمدەر ولار بەرگەن ءوتىنىشتىڭ نەگىزىندە كەيىنگە قالدىرىلادى (اكىمدىككە نەمەسە بانككە تىكەلەي حابارلاسۋ قاجەت);
كرەديتتىك ۇيىمداردىڭ رەسمي سايتتارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى اككاۋنتتارىندا ءتيىستى وتىنىشتەردى بەرۋدىڭ ناقتى الگوريتمدەرى جانە كرەديتتەردى قايتا قۇرىلىمداۋدىڭ ءتارتىبى جاريالانادى. قارىز الۋشىلاردىڭ بانكتەرمەن جانە مقۇ-مەن ءوزارا ءىس-قيمىل ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قاشىقتان ءوتىنىش بەرۋ سەرۆيسى ىسكە اسىرىلادى.
تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەر قيراعان باسپانانىڭ ورنىنا دايىن ءۇي ساتىپ الۋعا نەمەسە جاڭا تۇرعىن ءۇي سالۋعا قول جەتكىزە الادى (اكىمدىككە حابارلاسۋ قاجەت);
ەگەر م ۇلىك قالپىنا كەلتىرۋگە جارامدى بولسا, وندا جاو-نىڭ مەردىگەرلىك ۇيىمدارىمەن نەمەسە م ۇلىك يەسىنىڭ ءوز كۇشىمەن جوندەۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋ كوزدەلگەن (اكىمدىككە حابارلاسۋ قاجەت).
اۋىل شارۋاشىلىعى
سۋ تاسقىنى سالدارىنان مال باسىن جوعالتقان ازاماتتارعا شىعىندى وتەۋ. وتەماقى مولشەرىن نارىقتىق دەرەكتەر نەگىزىندە زالالدى انىقتاۋ جونىندەگى وڭىرلىك كوميسسيا ايقىندايتىن بولادى;
ۇكىمەت شارۋالار مەن مال يەلەرىنە كرەديتتەر مەن ليزينگتىك مىندەتتەمەلەردى وتەۋدى كەيىنگە قالدىرۋ ارقىلى قوسىمشا جاردەم كورسەتەتىن بولادى. تولەمدەر كەشىكتىرىلگەن جاعدايدا ولارعا ايىپپۇلدار سالىنبايدى;
مال يەلەرىنىڭ وتىنىمدەرىنە سايكەس تولەمدى كەيىنگە قالدىرۋ شارتىمەن «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنان» جەمشوپ جەتكىزۋ. ءتيىستى وتىنىمدەردى رەسمي تۇردە «ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنا» نەمەسە اكىمدىكتەر ارقىلى جولداۋعا بولادى.
شاعىن جانە ورتا بيزنەس شىعىنىن وتەۋ
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن شوب سۋبەكتىلەرىنە كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ ءتارتىبى ازىرلەندى (جاقىن ارادا قابىلدانادى).
شىعىنداردى وتەۋگە جوعالعان م ۇلىكتىڭ (عيماراتتار, قۇرىلىستار, جابدىقتار), تاۋارلىق-ماتەريالدىق قۇندىلىقتار, زاقىمدانعان عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ قۇنى كىرەدى.
تولەمدەر مەملەكەتتىك بيۋدجەت جانە وڭىرلەردەگى بيۋدجەتتەن تىس قورلاردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.
قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستاردىڭ اكىمدىكتەرى مەن «اتامەكەن» وڭىرلىك پالاتالارى زارداپ شەككەن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە, باعالاۋشى كومپانيالاردىڭ, شوب-قا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن ادۆوكاتتاردىڭ تىزبەسىن ايقىندايدى, زالالدىڭ الدىن الا سوماسىن جاسايدى.
زارداپ شەككەن نىساندار نەگىزىنەن دۇكەندەر, ناۋبايحانالار, شاشتارازدار, تىگىن تسەحتارى, كافەلەر, جىلىجايلار, قويما عيماراتتارى, شارۋا قوجالىقتارى جانە باسقا دا نىساندار.
«اتامەكەن» قر ۇكپ-دا 1432 «جەدەل جەلى» جۇمىس ىستەيدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ
بارلىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى مەن مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر دايىن تۇر. جۇكتى ايەلدەر مەن ديسپانسەرلىك ەسەپتەگى ادامدار ەرەكشە باقىلاۋدا. دەزينفەكتسيالىق جانە دارىلىك زاتتاردىڭ ەكى ايلىق قورى جاساقتالۋدا. ولاردى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ بازالارىندا جانە «سك-فارماتسيانىڭ» وڭىرلىك قويمالارىندا شوعىرلاندىرۋ جوسپارلانعان.
16 كۋرورتتى-ساناتوريالىق ۇيىم انىقتالىپ, وندا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەر تەگىن قابىلدانادى. تۇتاستاي العاندا, بۇل نىساندار ءبىر ۋاقىتتا 190 ادامدى قابىلداي الادى, وڭالتۋ كۋرسى 10-نان 14 كۇنگە دەيىن سوزىلادى, بۇل مۇمكىندىگىنشە زارداپ شەككەندەردى ەمدەۋ-وڭالتۋ شارالارىمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى رەسپۋبليكانىڭ 7 ساناتوريىندە الەۋمەتتىك وسال ساناتتارعا جاتاتىن ازاماتتاردى ساۋىقتىرۋ ءۇشىن 164 ورىن ءبولدى.
1 مامىردان باستاپ تۇرعىنداردى تەگىن كاسىبي مەديتسينالىق كومەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «جاردەم» مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق پويىزى ىسكە قوسىلادى. سۋ تاسقىنى جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ, زارداپ شەككەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى مەديتسينالىق پويىز قىزمەتتەرىمەن قامتىلاتىن بولادى.
ءبىلىم
ەۆاكۋاتسيالاۋ ورتالىقتارىنا ورنالاستىرىلعان بالالار وقۋ ۇدەرىسىن جالعاستىرۋ ءۇشىن قاشىقتان وقىتۋ فورماتىنا كوشىرىلەدى;
ەۆاكۋاتسيالاۋ پۋنكتتەرىندەگى بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرا وتىرىپ, جازعى لاگەرلەرگە, جاتاقحانالارعا, مەكتەپتەر جانىنداعى ينتەرناتتارعا ورنالاستىرىلدى. بالالاردى ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنا 600 بالا جىبەرىلدى. 5-8-سىنىپ وقۋشىلارى «دارىن», بيل, نزم مەكتەپ-ينتەرناتتارىنا, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى (9-11-سىنىپتار) كوللەدجدەر مەن جوو جاتاقحانالارىنا ورنالاستىرىلدى.
بۇرىن ەۆاكۋاتسيالاۋ پۋنكتتەرىندە بولعان 4,5 مىڭنان استام بالا تۇرمىستىق جاعدايلارى بار مەكەمەلەرگە ورنالاستىرىلدى. بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى ءۇشىن شامامەن 8 مىڭ ورىن رەزەرۆ دايىندالدى.
اقتوبە جانە اتىراۋ وبلىستارىنداعى بارلىق ستۋدەنتتەر ءۇشىن اعىمداعى باقىلاۋ (بجب جانە تجب) الىنىپ تاستالدى.
اقمولا, قاراعاندى, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, باتىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار جانە اباي وبلىستارىندا اعىمداعى باقىلاۋدى (سور جانە سوك) الىپ تاستاۋ تۋرالى شەشىم جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ ءىشىنارا قابىلدانادى.
زارداپ شەككەن ايماقتارداعى بالالاردىڭ ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىنە تەگىن ساياحاتى ۇيىمداستىرىلدى.
جالپى ءبىلىم بەرۋ قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن بالالاردى قاجەتتى زاتتارمەن (كيىم, اياقكيىم, كەڭسە كەرەك-جاراقتارى) قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋ
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن 10 وڭىردە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىنا كۇندەلىكتى مونيتورينگ جۇرگىزىلۋ ۇستىندە.
ازاماتتاردىڭ ارىز-شاعىمدارى ءۇشىن «سەنىم تەلەفوندارى» قۇرىلىپ, قوعامدىق باقىلاۋ پۋنكتتەرى اشىلدى. كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى جالپى كولەمى 635 مىڭ توننا ەڭ ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك جانە ازىق-تۇلىك ەمەس تاۋارلاردى جەتكىزۋ بويىنشا مەموراندۋمدارعا قول قويدى. تۇراقتاندىرۋ قورلارىنان 767 تونناعا جۋىق الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى ساتىلدى. زارداپ شەككەن 10 وڭىردە ستقت باعاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى 140-تان استام اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى, 122 ەسكەرتۋ جاسالىپ, 17 ايىپپۇل سالىندى.
الەۋمەتتىك قورعاۋ
توتەنشە جاعداي جاريالانعان قالالار مەن اۋدانداردا 5 مىڭ وتباسىنا مەملەكەتتىك ورگاندارعا حابارلاسپاي-اق اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك اۆتوماتتى تۇردە تاعايىندالدى.
توتەنشە جاعداي رەجىمى كەزەڭىندە 4 مىڭعا جۋىق ادامدى, ونىڭ ىشىندە بالالاردى قوسا العاندا مۇگەدەكتىككە قايتا قاراۋ مەرزىمى اۆتوماتتى تۇردە ۇزارتىلدى. مۇگەدەكتىك بويىنشا جاردەماقى بۇرىن بەلگىلەنگەن توپتار بويىنشا تولەنەدى.
توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە جۇمىسسىزداردىڭ جانە سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ ەڭبەكاقىسىن جۇمىس بەرۋشىلەردەن اقپارات تالاپ ەتپەي ەڭبەك ۇتقىرلىعى ورتالىعى تولەيدى.
سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن جاستاردى شاعىن نەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا قارىز الۋشىلارعا شاعىن نەسيەلەر بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ قامتاماسىز ەتىلەدى, سونداي-اق باسقا دا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قاراستىرىلادى. 2024 جىلعا ارنالعان كەستەلەر بويىنشا بارلىق تولەمدەر 2025 جىلدان باستاپ قارجىلاندىرۋ كەزەڭىنىڭ سوڭىنا دەيىن كەلەسى تولەمدەرگە تەڭ ۇلەستەرمەن بولىنەدى.
ءموبيلدى بايلانىس جانە ينتەرنەت
ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى سۋ تاسقىنى ايماعىندا ورنالاسقان ابونەنتتەرگە تاريفتىك جوسپارلارعا (40-50 مين, 40-50 SMS جانە 7 كۇنگە 8-10 گب) قوسىمشا رەسۋرستار قوستى.
سونداي-اق وقۋ ۇدەرىسىن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوستاناي, اقتوبە, ۇلىتاۋ, اتىراۋ, شىعىس قازاقستان, باتىس قازاقستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنا «Starlink» تەرمينالدارىنىڭ جيناقتارى جىبەرىلدى.