2024 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا قازاقستاندا سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرىنىڭ سانى ءوستى. بۇل رەتتە شىعىس قازاقستان وبلىسى مۇنداي فاكتىلەر ەڭ از تىركەلگەن وڭىرلەردىڭ قاتارىنا قوسىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz Finprom.kz سايتىنا سىلتەمە جاساپ.
ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنشە, 2024 جىلدىڭ باسىنان بەرى ەڭ كوپ سىبايلاس جەمقورلىق استانادا, اباي وبلىسىندا جانە شىمكەنتتە تىركەلگەن, سايكەسىنشە 45, 26 جانە 25 وقيعا.
مۇنداي ارەكەتتەردىڭ ەڭ ازى شىعىس قازاقستان (5 جاعداي), ماڭعىستاۋ (6 جاعداي) جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا (6 جاعداي) تىركەلگەن.
جالپى, 2024 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا قازاقستاندا سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىسى بار 404 ادام انىقتالدى, بۇل ءبىر جىل بۇرىنعىدان 2,4%-عا از. ونىڭ ىشىندە 230 ايىپتالۋشى سوتقا تارتىلدى.
سوتقا تارتىلعان لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ ىشىندە اكىمدىك وكىلدەرى مەن قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى بولدى.
سونىمەن قاتار ءبىرىنشى توقساندا سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىسى بويىنشا پروكۋراتۋرانىڭ ءبىر قىزمەتكەرى, ءبىر سۋديا جانە ءبىر اكىم ۇستالىپ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
جەمقورلىق جاساعانداردىڭ ۇشتەن ءبىرى دەرلىك پارا الۋ كەزىندە ۇستالعان. وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىزىندا 147 ادام پارامەن ۇستالسا, بيىلعى سايكەس مەرزىممەن سالىستىرعاندا 82 ادام ۇستالدى. 78 ادام پارا بەردى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 13,3%-عا از. تاعى 5 ادام پاراقورلىققا دەلدال بولعان.
«وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا جەمقورلىق بويىنشا ۇستالعاندار سانىنىڭ ازايعانىنا قاراماستان, جقتب-دا تىركەلگەن سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانى ايتارلىقتاي 15,1%-عا ءوسىپ, 656 جاعدايعا جەتتى. سونىمەن قاتار پارا الۋ, بەرۋ جانە دەلدالدىق بويىنشا تىركەلگەن فاكتىلەردىڭ سانى 23,9 پايىزعا ازايىپ, 315 فاكتىگە جەتتى», دەيدى ساراپشىلار.
كەلتىرىلگەن زالالعا كەلەتىن بولساق, 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, بارلىق سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا جالپى بەلگىلەنگەن ماتەريالدىق شىعىن كولەمى ءبىر جىل بۇرىنعى 1,2 ميلليارد تەڭگەنىڭ ورنىنا 7,3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. 3,9 ملرد تەڭگە ارەستكە قويىلىپ, 1,9 ملرد تەڭگە تاركىلەندى.
Transparency International ۇيىمىنىڭ باعالاۋىنشا, قازاقستاندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ شارىقتاۋ دەڭگەيى وتە جوعارى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ يندەكسى 39-دى قۇرادى. يندەكس نەعۇرلىم تومەن بولسا, مەملەكەت سوعۇرلىم سىبايلاس جەمقورلىققا ۇشىرايدى, ال كەرىسىنشە: كورسەتكىش نەعۇرلىم جوعارى بولسا, سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيى دە تومەن بولادى.
ەڭ جوعارى كورسەتكىش دانيا, فينليانديا, جاڭا زەلانديا, نورۆەگيا جانە سينگاپۋردا تىركەلدى, ەڭ تومەنگىسى سوماليگە تيەسىلى.
تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە ارمەنيا مەن مولدوۆادا جاعداي قاناعاتتانارلىق دەڭگەيدە, ال بەلارۋس, ۋكراينا, وزبەكستان, قىرعىزستان, رەسەي, ازەربايجان, تاجىكستان جانە تۇركىمەنستانداعى جاعداي تىم ۋشىققان.