كولىك قاتىناسى قيىن بولىپ تۇر

اۋدان اكىمى شوتا وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاع­داي انەۋكۇنگىدەي ەمەس, بىرتىندەپ تۇراقتالىپ كەلەدى. سۋ دەڭ­گەيى اجەپتاۋىر تومەندەگەن. بىراق بىرنەشە اۋىل ءالى كۇنگە دەيىن سۋمەن ارپالىسىپ جاتىر.

ء«تاۋىش اۋلىنا قوڭىراۋلى مەن تەكەدەن كەلىپ جاتقان سۋ ارقالىق – تورعاي تاسجولىنىڭ ۇستىنەن ءوتىپ كەتتى. ەكى ۋچاسكەدە سۋ بوي بەرمەي جاتىر. قازىر جول ماسەلەسى قيىن بولىپ تۇر. ءشيلى اۋلىمەن ارالىقتاعى جولدى دا سۋ بىرنەشە جەردەن جىرىپ كەتكەن. سونى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جانتالاسىپ جاتىرمىز. مۇنىڭ سىرتىندا قيىندىق تارتىپ, ءتۇرلى مۇقتاجدىق كورىپ وتىرعان اۋىلدار از ەمەس. ەنى 10 اۋىلعا ەلەكتر جارىعىن وتكىزىپ, 9 اۋىلدىڭ جولىن جوندەۋ كەرەك. بىراق قازىر وعان تەحنيكانىڭ مۇمكىندىگى كەلمەيدى. قۇلاعان باعانداردى قايتادان ورنىنا كەلتىرۋ ءۇشىن, مامانداردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن سۋدىڭ تارتىلعانىن كۇتە تۇرۋعا تۋرا كەلەدى. قىزبەل اۋلىندا سۋدىڭ بەتى ازداپ قايتا باستادى. ءبىر-ەكى كۇندە اشىلىپ, مال شىعارۋعا مۇمكىندىك بولادى دەپ ويلايمىز. تەك بۇل اۋىلدىڭ جولى, جارىعى جوق. اقكول اۋلىنداعى جول دا بىرتىندەپ جوندەلىپ جاتىر. بۇل ەلدى مەكەندەگى ازاماتتار ءوز بەتىنشە قام-قارەكەت جاساپ جاتىر. ول جاقتا اسا قاۋىپ جوق. وسى شارۋاعا جۇمىلا كىرىسىپ, جاناشىرلىقپەن ارالاسىپ جات­قان­دارىنا العىس بىلدىرەمىن», دەدى اكىم.

13 ساۋىردە جانگەلدين اۋدانى­نىڭ توتەنشە جاعداي ءبولىمى جار­كول اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ءتاۋىش اۋلىنا ارنايى جاساق, وعان قوسا ءبىر «كاماز» كولىگىن كومەككە جىبەرگەن. اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرەنبول الماتوۆ تا سول جەردە ءجۇر. جالپى, ءتاۋىشتىڭ تۇسىنداعى قيسىققاراسۋ سۋاعارىن امان الىپ قالۋ ءۇشىن بولىپ جاتقان كۇرەستىڭ باستالعانىنا ون كۇننەن اسىپ بارادى. بىراق تاسقىن بوي بەرمەي, كوپتىڭ كۇشىمەن تۇرعىزىلعان توس­قاۋىلدى ءالسىن-ءالسىن بۇزىپ كەتىپ جاتىر.

ء«تاۋىش اۋلىنىڭ جاستارى, اۋداننان كەلگەن جول ماماندارى, مەكەمە قىزمەتكەرلەرى, جاۋىنگەرلەر كومەكتەسىپ, وسى جەردەگى تاسقىندى ون كۇندەي ۇستاپ تۇردىق. بىراق سۋ ءۇستى-ۇستىنە كەلىپ جاتىر. بوي بەرمەي, سۋاعاردى جىرىپ كەتتى. سول جەرلەردى قايتا بىتەۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز. جالپى, تەك وسى ماڭدا از جۇمىس اتقارىلعان جوق. ەكى شاقىرىمداي دامبى سالدىق. قاز-قاتار قاپپەن قالاپ جاتىرمىز. ناتيجە از. دەگەنمەن بارىمىزدى سالىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. سۋاعاردى قالايدا امان الىپ قالۋ كەرەك», دەيدى اۋىل اكىمدىگىنىڭ باس مامانى ەرەنبول الماتوۆ.

اينالاسىن سۋ قورشاپ, ارال­دا قالعان قىزبەل اۋلى دا قيىن­شى­لىق كورىپ وتىر. قىزبەل اۋىلدىق وكرۋگى بويىنشا جارىق جوق. 2 ۇيگە سۋ كىرگەن. قىزبەلدەگى ەڭ باستى ماسەلە – جول قاتىناسى. ارقالىق قالاسىنىڭ تۇرعىنى ەلجان ون شاقتى كۇننەن بەرى ءۇيىن, جۇمىسىن تاستاپ, وسى كىندىك قانى تامعان قىزبەل اۋلىندا ءجۇر.

«قاتىناس بولماي تۇر, جولدى ءۇش جەردەن بۇزىپ كەتكەن. ك-700 تراكتورىن دا, جاي تراكتوردى دا سالىپ كوردىك, ەشقانداي تەحنيكا جۇرە المايدى. قايىق تا جۇرە المايدى, كەي جەرلەردە استى ءتيىپ قالادى, كەي جەرلەردە شىلاۋ شوپتەردى جيناپ الادى. بىزگە ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە جول قاتىناسى كەرەك بولىپ تۇر. بىرىنشىدەن, اۋىلدان ەۆاكۋاتسيامەن كەتكەن ايەل, بالا-شاعانى جەتكىزە الماي وتىر­مىز. ەكىنشىدەن, جارىق جوق. ەلەكتر قۋاتىن بەرەتىن 15 اۆتونومدى قۇرىلعى الدىرتقانبىز, سونىڭ كومەگىمەن كۇنىنە ەكى رەت ۇيالى بايلانىسقا شىعامىز. قازىر جانارماي جاعى قات بولىپ تۇر. سىرتتا جۇرگەن ازاماتتار جيناعان 1 توننا جانارمايدى اۋىلعا جەتكىزە الماي وتىرمىز. ونى جەتكىزە الماساق, جاعدايىمىز قيىندايدى. بىزگە تەك تىكۇشاق ارقىلى جەتكىزۋگە بولادى», دەيدى ەلجان.

اقشىعاناق, شەگەن اۋىلدارى دا سۋ قىسپاعىندا وتىر. جان­گەلدى اۋدانى اكىمدىگىنىڭ رەسمي مالىمەتىنشە, اقشىعاناق اۋىلدىق وكرۋگىندە جاعداي قالىپتى, سۋ دەڭگەيى 5 سم-گە تۇسكەن. مۇندا №27 ءورت ءسوندىرۋ بولىمىنەن 1 تەحنيكا, 2 ادام, اۋدان اكىمدىگى جىبەرگەن 3 ارنايى تەحنيكا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.

سونىمەن قاتار سۋ تاسقىنى سالدارىنان بولعان شىعىنداردى ەسەپ­­تەيتىن ارنايى كوميسسيا بۇ­گىنگە دەيىن وڭىردە 901 باس مال­­دىڭ ولگەنىن راستاعان. 214 باس­تىڭ وتەماقىسى مال يەلەرىنىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارىلعان. مال شىعىنىنا قاتىستى تولەمدەر زاڭ اياسىندا, تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاع­داي­عا بايلانىستى زالالدى وتەۋ ەرەجەلەرىنە سايكەس ىسكە اسىرى­لىپ جاتىر.

«قازىرگى ۋاقىتتا تولەمدەر سۋ تاس­قىنىنان زارداپ شەككەن ارقا­لىق قالاسى مەن امان­گەلدى, جان­گەلدين اۋداندارىنا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. اتالعان اۋدان­­­دار­دا سۋعا كەتكەن اۋىل­شار­ۋا­­­شى­لىق جانۋار­لا­رى­نىڭ ءتىزىمى جاسا­لىپ, ولاردىڭ مال يەلەرىنە تيەسىلى ەكەنىن راستايتىن قۇجاتتار سايكەستەندىرىلدى. بۇل ۆەتەريناريا ماماندارى بەرگەن پاسپورت نەمەسە اشجس بازاسىنان الىنعان كوشىرمە قۇجاتتار ارقىلى انىق­تالادى. سونىڭ نەگىزىندە جانۋار­دىڭ جىنىسى, جاسى, ءتۇسى, تۇقىمى بەلگىلەنەدى. بۇدان ءارى جينالعان قۇجاتتار باعالاۋ كومپانياسىنا جىبەرىلەدى. ولار ءوز كەزەگىندە ولگەن مالدىڭ ورتاشا نارىقتىق قۇنىن شىعارىپ, زالال سوماسىن انىقتايدى», دەيدى وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل كۇشۇبەنوۆا.

جاۋاپتى تۇلعانىڭ ايتۋىنشا, قازىر ۆەتەريناريا ماماندارى اۋىلشارۋاشىلىق جانۋارلارىن وتىلدەۋ ورىندارىن دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ جاتىر. سۋ تاسقىنى بولعان جەرلەردەن تابىلعان جانۋار­لار­دىڭ ولەكسەلەرى ترانشەيالاردا ورتە­نىپ, كەيىن كومىلەدى.

امانگەلدى, جانگەلدين اۋداندارى مەن ارقالىق قالاسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جانىنان وتەماقى تولەۋدى جۇزەگە اسىراتىن كوميسسيالار ۇيىمداس­تى­رىلعان. تۇرعىندار مال شىعى­نىنا بايلانىستى وتەماقى الۋ ءۇشىن وسى كوميسسيالارعا جۇگىنۋ­لە­رى قاجەت.

قوستاناي وبلىسى