جوعارعى سوتتىڭ ازاماتتىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ توراعاسى نۇرسەرىك ءشارىپوۆ رەسپۋبليكا سوتتارىنىڭ 2024 جىلعى 1-توقسانداعى ازاماتتىق ىستەردى قاراۋداعى قىزمەتىن قورىتىندىلادى.بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىسى بويىنشا وتكەن كەڭەس جۇمىسىنا جوعارى سوت ورگانىنىڭ جانە وبلىستاردىڭ سۋديالارى قاتىستى, دەپ جازادى Egemen.kz.
وتىرىستى اشقان ن.ءشارىپوۆ ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتاردا تالاپ قويۋلاردىڭ ارتقانىن اتاپ ءوتتى (2024 جىلعى 1-توقساندا 211 مىڭعا, 2023 جىلعى 1-توقساندا 280 مىڭعا دەيىن وسكەن).نوتاريۋستاردىڭ ارەكەتىنە شاعىمدار, بانكروتتىققا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارعا جانە زالالداردى وندىرۋگە قاتىستى تالاپ قويۋلار كوبەيدى. بورىشكەرلەردىڭ ەلدەن تىس جەرلەرگە شىعۋىنا سانكتسيا بەرۋ جانە ارالىق سوتتا اتقارۋ پاراعىن بەرۋ تۋرالى, ت.ب. داۋلاردى سوتتان تىس شەشۋدىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى ماتەريالدار 44%-عا (70 مىڭنان 124 مىڭعا دەيىن) ءوستى.
تيىسىنشە, اياقتالعان ىستەر 15,6%-عا (102 مىڭنان 118 مىڭعا دەيىن), ونىڭ ىشىندە, شەشىمدەردى شىعارۋمەن – 12,5%-عا جانە 28,4%-عا تاراپتاردى تاتۋلاستىرۋ بويىنشا ءىس جۇرگىزۋ توقتاتىلدى.مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك, تاراپتاردى سوتقا شاقىرماي, 46 مىڭنان استام ءىس (بارلىق اياقتالعان ىستەردىڭ 39,1%) تەك ءىس قۇجاتتارى نەگىزىندە (وڭايلاتىلعان ءىس جۇرگىزۋ) قارالدى.
بالامالى ادىستەر ارقىلى 25 مىڭنان استامىنا (41% - 2024 جىلعى 1-توقسان, 39,8% - 2023 جىلعى 1-توقسان) رۇقسات ەتىلگەن. ونىڭ ىشىندە 6-7 مىڭ (5 مىڭ) ءىس بويىنشا سوتقا دەيىنگى حاتتاما جاسالدى: تاراپتار ءىس قارالعانعا دەيىن دالەلدەمەمەن الماستى.
تاتۋلاسۋ ارقىلى سوتتار جانجالداردى ازايتادى جانە تاراپتارعا وتباسىلىق, سەرىكتەستىك جانە ەڭبەك قاتىناستارىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اپەللياتسيادا 8 مىڭنان استام ءىس قارالعان (2023 جىلعى 1-توقساندا 7 مىڭنان استام بولعان).سول سەبەپتى كوبىرەك شەشىمدەر تۇزەتىلدى (1,9%-دان 1,6%-عا دەيىن).ءوتىنىشحاتتار مەن كاسساتسيا 12%-عا, الدىن الا قاراۋ 2,3%-عا جانە پروكۋروردان تۇسكەن نارازىلىقتار 84,7%-عا ءوستى.
جوعارعى سوت جەرگىلىكتى سوتتاردىڭ 140 سوت اكتىسىن جويدى جانە وزگەرتتى, ونىڭ 45%-ى مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا, مۇراگەرلىك داۋلارعا جانە مامىلەلەردىڭ جارامسىزدىعىنا قاتىستى. ال 30% - قارجىلىق-ەكونوميكالىق داۋلار جانە 25% ىستەر - تۇرعىن ءۇي, جەر, ەڭبەك جانە ساقتاندىرۋعا قاتىستى.
جوعارعى سوتتىڭ سۋديالارى ب.ەراليەۆا, ب.توقتاروۆا جانە ا.ساۆينوۆا قارجى-شارۋاشىلىق, شارتتتىق, ەڭبەك, جەر داۋلارىن قاراۋ ناتيجەلەرى تۋرالى حابارلادى.
ن.ءشارىپوۆ جەكەلەگەن ساناتتاعى ىستەردى قاراۋ كەزىندەگى قۇقىق قولدانۋ تارتىبىنە, مۇراگەرلىك داۋلار بويىنشا سوت پراكتيكاسىن قورىتۋلارعا, سوت اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويۋعا نەمەسە وزگەرتۋگە نەگىز بولاتىن سوت قاتەلەرىنە توقتالىپ, سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جونىندەگى مىندەتتەردى اتاپ كورسەتتى.