• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 11 ءساۋىر, 2024

سەگىز سەرىنىڭ اندەرى شىرقالادى

200 رەت
كورسەتىلدى

ءبىرتۋار ءانشى, اقىن ءارى كومپوزيتور سەگىز سەرىنىڭ «گاۋھارتاس», «نازقوڭىر», «ساۋلەم-اي» اتتى عاجايىپ اندەرى مەن باسقا دا تۋىندىلارى «استانا وپەرا» ساحناسىندا قايتا جاندانىپ, كورەرمەندەردى مۋزىكا حالىقتىڭ جانىنا اينالعان داۋىرگە جەتەلەيدى.

20 ءساۋىر كۇنى ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى كامەرالىق زالدا وتە­تىن ۆوكالدىق مۋزىكا كەشىندە «استانا وپەرانىڭ» جەتەكشى ءسوليسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن ءارتىسى جاننات باقتاي تەرەڭ ۇندەستىگى مەن سان الۋا­ن سە­زىمدەرىمەن تانىمال وسىناۋ عاجايىپ الەمدى قاي­تا جاڭعىرتادى.

– ءار اعاشقا تامىرى قالاي ماڭىزدى بولسا, ءاربىر ادامعا ونىڭ شىق­قان جەرى مەن تەگى, وتانى مەن تاريحى, تۋعان اندەرى سولاي ما­ڭىزدى. ءدال وسى حالىق اندەرى كومپوزيتورلارعا وپەرا مەن بالەت جاۋھارلارىن جاساۋ ءۇشىن شابىت كوزى بولعان. بالا كۇنىمنەن قۇلاعىما ءسىڭىرىپ, ەستىپ وسكەن قازاق حالىق اندەرى – شىعار­ماشىلىعىم­نىڭ التىن دىڭگەگى. بۇل – مەنى تاريحىممەن, ەلىممەن, مۋزىكالىق وتباسىممەن جانە اتا-باباممەن بايلانىستىراتىن ارقاۋ. ايتۋلى كونتسەرتتە مەن ءتۇپ-تامىرىمىزعا, ونىڭ ىشىندە كەڭ بايتاق سارىارقا دالاسىنىڭ پەر­زەنتى, حالقىمىزدىڭ ماق­تانىشى, مەنىڭ ارعى اتام, ءوز زاما­نىنىڭ ايتۋلى ازاماتى, كادەت كورپۋسىن بىتىرگەن وفي­تسەر, ءوز ەلىنىڭ پاتريوتى – كوم­پوزيتور سەگىز سەرىنىڭ شىعار­ما­شىلىعىنا دەن قويىپ, اندەرىنىڭ قىر-سىرىنا بويلايتىن بولا­مىن. ول جاۋىنگەر رەتىندە ما­حامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ ازاتتىق قوزعالىسىنا قاتىسقان, «قىز جىبەك», «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ» جانە تاعى باسقا پوەما­لاردىڭ العاشقى نۇسقاسىنىڭ قولجازباسىن جاساعان. ەڭ باس­تىسى, ايگىلى «گاۋhارتاس», «ال­قوڭىر», «اقباقاي» سىندى ايتۋ­لى اندەردى شىعاردى, بۇل ان­دەر­دى جالپىلاما تۇردە جاي عانا حالىق اندەرى دەپ اتاۋ ورىنسىز. كەرەمەت جۇرگىزۋشى, تاريح عىلىم­دارىنىڭ كانديداتى, پرو­­فەسسور جۇمامۇرات ءشامشى كونتسەرتتە وسى جانە باسقا دا جايت­تار تۋرالى اڭگىمەلەي وتى­رىپ, سەگىز سەرىنىڭ ومىرىنەن اسەرلى دە قىزىقتى حيكايالارىن بايان ەتەدى, – دەپ جاننات باق­تاي شىعارماشىلىق كەشىنىڭ ەرەك­شەلىگى تۋرالى ايتىپ بەردى.

كونتسەرت ءوز ەلىنىڭ مادەني كودىن تانۋعا جانە ساقتاۋعا ۇمتىل­عان بارلىق جاندار ءۇشىن مەرەكەگە اينالادى دەپ باسا ايتتى ءانشى. سەگىز سەرىنىڭ تۋىندىلارىنان بولەك, باعدارلامادا حالىق اندەرى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ زاماناۋي كومپوزيتورلارىنىڭ شىعارمالارى دا قوسا شىرقا­لادى. وسىلايشا, مۋزىكالىق داس­تۇرلەر جالعاستىعى قايتا جان­دانىپ, ءان ونەرىنىڭ كوك­جيەگىن كەڭىتە تۇسپەك.

– مەنىڭ كونتسەرتىم – پروزا, پوەزيا مەن مۋزىكا ءبىر-ءبىرىن بىرقالىپتى تولىقتىرىپ, ۇي­­لەسىمدى شىرقالاتىن مۋ­زى­­كالىق-ادەبي كەش. ۇلتتىق ونەر­دى, حالىق مۋزىكاسىن ناسيحاتتاۋ قاي ۋاقىتتا دا كەلەر ۇرپاق ءۇشىن وزەكتى. مۋزىكانى تىڭداۋ عانا ەمەس, سونداي-اق تۋىندىنىڭ جازىلۋ تاريحى, ونىڭ اۆتورلارى, قىزىقتى دەرەكتەر مەن بولعان وقيعالار تۋرالى ايتۋ ماڭىزدى. ويتكەنى ءوزىنىڭ داستۇرلەرىن, ادەت-عۇرىپتارىن, ءتىلىن, ءدىلىن, تاريحىن بىلەتىن, ياعني ءوزىنىڭ مادەنيەتىن تانيتىن ادام – شىن مانىندەگى زيالى ادام. ال وزىنە ءوزى سەنىمدى, جۇرەگى جومارت, نيەتى ءتۇزۋ ءارى ادام­گەرشىلىگى مول ادامنىڭ تۇيسىگى مەن جان دۇنيەسى باس­قا مادەنيەتتەردى قا­بىل­­داۋعا جانە قۇر­­مەت­تەۋگە اشىق. بۇل كونتسەرت­تەگى ماق­ساتىم – تىڭدار­مان­دارعا رۋحاني ءلاززات سىيلاۋ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كونتسەرتكە اعارتۋشىلىق سيپات ۇستەۋ. حالىق اندەرى مەن سەگىز سەرى شى­عارماشىلىعى ارا­سىنداعى زاماناۋي ۇي­­­لەسىمدىلىكتى اي­شىق­تاپ كورسەتۋ. اتالعان كەشتە تىڭ­دار­مان قاۋىم تاماشا كومپوزيتور-مۋلتياس­پاپشى ءادىلجان تولىقپاەۆتىڭ ونە­رىنە ءتانتى بولىپ, «استانا وپەرانىڭ» تالانت­تى سوليستەرى نار­ۇل توي­كەنوۆ پەن راسۋل جار­ماعام­بەتوۆتىڭ عاجايىپ داۋىستارىن تىڭداي الادى. كونتسەرت كورەر­مەندەرىمىزدىڭ كوڭىلىنەن شىعادى دەگەن سەنىمدەمىن, – دەپ ءانشى ءسوزىن قورىتىندىلادى.

كونتسەرت ۇيىمداستى­رۋ­شى­­لارىنىڭ ايتۋىنشا, قا­زاق حالقىنىڭ مۇراسىنا اي­نالعان مۋزىكانى جاڭعىرتۋ – ەلوردالىق تەاتردىڭ نەگىزگى ماق­ساتتارىنىڭ ءبىرى. « ۇلى دالا سازى» توپتاماسىنان ۇسىنىلىپ وتىرعان «گاۋhارتاس» ۆوكالدىق مۋزىكا كەشى كورەرمەندەرگە حالىق ونەرىنىڭ اسەمدىگى مەن ۇلىلىعىنا بويلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل مادەني مۇرانى ساقتاۋدىڭ جانە ونى كەلەر ۇر­پاققا جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدى قادامى ەكەندىگى ءسوزسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار