وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە اقىن, جىرشى, قوبىزشى مالىك ءالمۇراتوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ء«ومىر جىرىن جىرلايدى اقىن جۇرەك» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. بۇل جيناققا اقىننىڭ «اقبيكەش» پوەماسى, «جامال قىز», «ايەل تەڭدىگى» ولەڭدەرى, جامال قىز بەن زاكاريا, قازباي, بەدەرمەن ايتىستارى, «ابات باتىر» جىرى ەندى. جيناققا ەنگەن ولەڭدەر مەن جىرلار اقىننىڭ قىزى سۇلۋشاش ماقاشەۆا ۇزاق جىل ساقتاپ كەلگەن قويىن داپتەرلەردەن كوشىرىلىپ, وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قولداۋىمەن جارىق كوردى.
مالىك ءالمۇراتوۆ 1907 جىلى ىرعىز اۋدانىنىڭ جيدەلىبۇلاق دەگەن جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن. 1932-1936 جىلدارى ىرعىزداعى حالىق تەاترىندا ءتۇرلى ساحنالىق رولدەردى سومداپ, ودان كەيىن مامىر دەگەن جەردە كەڭەس وكىمەتىنىڭ حالىقتىڭ ساۋاتىن اشۋعا ارنالعان «قىزىل وتاۋ» ۇيىمىن باسقارعان. سول جىلدارى «قىزىل وتاۋعا» وقۋعا كەلگەن ادامداردان كونە جىرلار مەن اڭىزداردى, ايتىستاردى جازىپ العان. مالىك ءالمۇراتوۆ ءوزىنىڭ ۇستازى تىلەپبەرگەن جىراۋدان «ابات باتىر» جىرىن ۇيرەنىپ, قاعازعا تۇسىرگەن. وسى جىردىڭ تولىق نۇسقاسى 1965-1966 جىلدارى «قازاق ەرتەگىلەرى» جيناعىنىڭ ءىى تومىندا جاريالانعان. مالىك جىراۋ 1942 جىلى سوعىسقا الىنىپ, 1943 جىلى بەلارۋس مايدانىندا جامباسىنان اۋىر جارالانىپ, ەلگە ورالعان سوڭ اۋەلى ىرعىزدا, كەيىن قازىرگى ايتەكە بي اۋدانىنىڭ «جاباساق» كەڭشارىندا مەكتەپ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.
اۋىل اراسىنان ۇزاپ شىقپاسا دا, كوكىرەك كوزى اشىق جان ەل ىشىندەگى اڭىز-اڭگىمە, قيسسا-داستان مەن ايتىستاردى قاعازعا ءتۇسىرىپ قانا قويماي, حالىق باسىنان وتكەن وقيعالاردى دا ءتۇرتىپ وتىرعان. جازعاندارىن جۇرت كوزىنە كورسەتپەي, ساندىعىندا ۇستاعان. بۇل كىسىنىڭ قوبىزشىلىق ونەرى دە ەرەكشە ەكەن. الايدا كەڭەس وكىمەتىنىڭ ساياساتى قوبىزدى ەسكىلىكتىڭ سارقىنشاعى دەپ باعالاعاندىقتان, سول زاماندا قوبىزشىلار شەتقاقپاي كوردى. سۇلۋشاش اپاي بالا كەزىندە اكەسىنىڭ وڭاشا بولمەدە قوبىزىن قولىنا الىپ, ءبىر اۋەندەرگە ىڭىلداپ قوسىلىپ وتىراتىنىن ەسىنە الادى. سوعىستان كەيىنگى جىلدارى, دۇنيە قات كەزدە قولىنا تۇسكەن اعاشتان كەبەجە, جۇكسالعىش, كەرەۋەت جاسايتىن شەبەرلىگى دە بولعان. كوپقىرلى تالانت يەسى 1989 جىلى دۇنيە سالعان. كوزى ءتىرى كەزىندە مالىك قوبىزشىنىڭ مۇرالارى جينالماعان. ىرعىز وڭىرىندەگى جىراۋلىق-جىرشىلىق ونەردىڭ ۇلگىسىندەي بولعان سان قىرلى تالانت يەسىنىڭ شاكىرتتەرى دە بەلگىسىز.
اقتوبە وبلىسى