ساحنا تورىندەگى پورترەتتى كورگەندە-اق, ۇلت مۇددەسىنە قاتىستى ءبىر شىندىق ايتىلادى-اۋ دەپ توپشىلاعانبىز. ايتقانىمىزداي, وبلىستىق دراما تەاترىندا قويىلعان «ارەنا» سپەكتاكلىنەن كورەرمەن اششى دا بولسا اقيقاتتى, اق پەن قارانى كوردى, اركىم وزىنشە وي ءتۇيدى.
جاڭادان قۇرىلعان «اسىلتاس» تەاترىنىڭ «ارەنا» قويىلىمى بۇعان دەيىن الماتىدا, سەمەيدە جانە اقسۋات اۋىلىندا شىمىلدىعىن تۇرگەن ەدى. بەلگىلى مەتسەنات دۋلات تاستەكەەۆتىڭ قولداۋىمەن قۇرىلعان ونەر ورداسى گاسترولدىك ساپارمەن بۇگىن وسكەمەنگە جەتكەن. دراما اۆتورى – بەلگىلى اقىن باقىت بەدەلحان بولسا, ونى ساحناعا لايىقتاپ الىپ شىققان رەجيسسەر – ەلىك نۇرسۇلتان.
قويىلىمنىڭ قۇرمەتتى قوناعى رەتىندە كەلگەن «تۇركسوي» تۇركى مەملەكەتتەرى جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت, مەتسەنات دۋلات تاستەكەەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ سوزدەرىنەن سوڭ كورەرمەن دۋ قول سوقتى, ساحنا شىمىلدىعى اشىلدى. ورتاعا شىرتتاي كيىنگەن قارا مۇرتتى, بۇيرا شاشتى جىگىت قالبالاقتاي شىعىپ, باستىق كەلە جاتقانىن امبەگە حابارلادى. شوقپارداي گالستۋك تاققان باسشىنىڭ پورترەتىن تورگە ءىلدى. سول-اق ەكەن, شەندى-شەكپەندىلەردىڭ ىركەس-تىركەس جۇرەتىن كورتەجى ىسپەتتى دابىلداتىپ, كوك-قىزىل شامدارىن جارقىراتىپ, ايەل-ەركەگى بار, توپتاسا كىردى. ورتاسىنان باسشىلارى ەرەكشەلەنىپ كورىنىپ تۇر. بيىكتەۋ تۇعىرعا ماڭعازدانا شىعىپ, ءسوز سويلەدى. جانىنداعى جاندايشاپتارى جاعىمپازدانا باس يزەسىپ, «سىزدىكى دۇرىس» دەگەندەي قولپاشتادى, قولدادى. ەلدىكتەن بۇرىن اقشا, بيلىك, مانساپ تۋرالى اڭگىمە كوبىرەك ايتىلدى. ايتىلعان سايىن شيبورىدەي شۋلاعان شولاق باسشىلاردىڭ جاندارى كىردى. سول ساتتە حالىق اراسىنان سۋىرىلىپ شىققانداي بۇيىردەگى ەسىكتەن ەنتەلەپ كىرگەن اق كيىمدى ارلان ەسىمدى كەيىپكەردىڭ داۋىسى توردەگىلەردى ساپ تىيدى. ول رولدە بەلگىلى اكتەر دۋلىعا اقمولدا ەدى. شىندىق, ادىلدىك, ۇلت دەپ ساحناعا شىعا بەرگەنى سول, تاپانشانىڭ تارس ەتكەن داۋىسى كورەرمەندى سەلك ەتكىزدى. اق كيىمدى كەيىپكەر سۇلاپ ءتۇستى. باسشىنىڭ قولشوقپارلارى ءمىز باققان جوق. سىڭسىپ جىلاعان دا ەشكىم بولمادى. كەرىسىنشە, سىقىلىقتاعان سايقال كۇلكى ەستىلدى. ادىلدىكتىڭ اق تۋى ونىمەن قۇلاپ, شىندىقتىڭ ءۇنى وشكەن جوق. ارتىنشا اققۇرتقا شىقتى. ونىڭ دا ىزدەگەنى ادىلدىك, جوقتاعانى ۇلت مۇددەسى ەدى. ونىمەن بىرگە جارى ابادان دا باس كوتەردى. الايدا «ارەناداعىلار» ولاردى ورتاعا تارتقىسى كەلدى. العان بەتتەن قايتپايتىن ابادان كوندىگە قويمادى. كۇنتىزبەنىڭ قاي كۇنى ەكەنىن قايدام, ايتەۋىر ەل بولىپ باسشىنىڭ تۋعان كۇنىن تويلاستى. اق تىلەكتەر اقتارىلدى. تىلەكتەن كورى جاعىمپازدىقتىڭ جەلى ەسىپ تۇردى. ىردۋ-دىردۋ توي اراسىندا «كوگدا ۆەسنا پريدەت, نە زنايۋ. پرويدۋت دوجدي... سويدۋت سنەگا...» دەپ ءان اۋەلەدى.
ءيا, ادىلدىك داۋىسى شىققان سايىن «ارەناداعىلاردىڭ» مازاسى قاشتى. اقىرى ەبىن تاۋىپ, اققۇرتقاعا كوماقتى اقشا ۇسىنىپ ءجۇرىپ, اباداندى قاتارلارىنا قوستى. ابادان «مۇندا قايدان تاپ بولدىم» دەدى مە, وتاندىق ءونىم دەپ جارنامالاعان ءۇش اياقتى ۆەلوسيپەدتى, ماقتاۋى اسقان تروتۋار تاستارىن كورىپ, ۇياتتان ورتەنە جازدادى, نامىستاندى. بۇل جولى دا ءۇنسىز قالمادى. باسشىعا قارسى شىقتى. كوزبوياۋشىلىقتان قۇتىلساق دەدى. ءيا, قارسى شىققانىمەن, دارمەن جوق ەدى. باسشىعا ۇناماعان سوڭ جاندايشاپتارى جالا جاۋىپ, تەمىر تورعا توعىتتى, قينادى... توردەگى شەندى-شەكپەندىلەردىڭ باسىنا اڭ ستيلىندەگى تەمىر تور كيىلىپ, ءوز قيمىلدارىنا باقىلاۋ جاساۋدان قالدى. بەينە ءبىر بارىنە ارنايى باعدارلاما ورناتىپ تاستاعانداي ورىندارىندا بىركەلكى قوزعالىستى قايتالاي بەرگەن. سوڭىندا ساحناعا جەتى-سەگىز جاستاعى بالا جۇگىرىپ شىعىپ, قايسىنا قارارىن بىلمەي, اڭتارىلىپ قالدى. ول كەلەر ۇرپاق دەپ تۇسىندىك. كەلەر ۇرپاققا بۇگىنگى بىزدەر نە قالدىرامىز؟ ەرتەڭگى كۇنى اداستىرىپ المايمىز با؟ قويىلىمنىڭ ءار ەلەمەنتىندە سالماقتى وي جاتىر.
قويىلىم اۆتورى باقىت بەدەلحاننىڭ ايتۋىنشا, ۇلتقا وي سالاتىنداي بۇل دۇنيە بار-جوعى ون بەس-اق كۇننىڭ ىشىندە جازىلىپتى.
– درامانى تالداپ ايتۋدىڭ قاجەتى شامالى. كورەرمەن كورىپ, كوكەيگە ءتۇيىپ وزىنە كەرەگىن الا جاتار. جالپى جۇرتتىڭ جىلى قابىلداعانىن وسىعان دەيىنگى قويىلىمداردا دا كوردىك. جاڭا تەاتر مەن جاڭا قويىلىم ارقىلى رۇستەم ەسداۋلەت دوسىمىزدىڭ رۋحىنا سالەم سالا كەلدىك. بۇل – رۇستەمنىڭ ماڭداي تەرى توگىلىپ, بار كۇش-جىگەرىن سالعان تەاترى عوي. سوندىقتان وسى ورايدا بۇل تەاترعا رۇستەمنىڭ اتىن بەرەر ۋاقىت كەلگەنىن ايتقىم كەلەدى. ول وعان لايىق دەپ ويلايمىن. ونى ونەرسۇيەر حالىقتىڭ, جالپى جۇرتتىڭ قۋانا قولدايتىنىنا سەنەمىن, – دەدى اقىن, دراماتۋرگ, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى باقىت بەدەلحان.
ايتا كەتەيىك, «اسىلتاس» تەاترىنىڭ «ارەنا» اتتى تۇڭعىش قويىلىمىندا باستى رولدەردە دۋلىعا اقمولدا, جانارگۇل جانامانوۆا, سالتانات باقاەۆا, جانداربەك سادىرباەۆ, الماس شاياحمەت سىندى تانىمال اكتەرلەر وينادى.
وسكەمەن