نۇرزادا امانگەلدى – ءىت مامانى, PhD, ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار جاندار ءۇشىن بىرەگەي جوبا دايىنداعان عالىم. قازىر ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار فاكۋلتەتىندە ساباق بەرىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ كەلەدى. وزەكتى تاقىرىپتى تاڭداۋى حالىققا پايدالى ءىس بولسىن دەگەن نيەتىنەن تۋعانىن ايتادى.
– 2019 جىلى دوكتورانتۋراعا ءتۇستىم, سوندا كافەدرا تاراپىنان جەتەكشىلەر مەن تاقىرىپتارى ۇسىنىلادى. سول كەزدە ەلىمىزدە وسى ماسەلەمەن اينالىسىپ جۇرگەن ساۋلە الجانقىزىن جەتەكشى رەتىندە تاڭداپ, ىم ءتىلىن تانۋعا ارنالعان ادىستەردى زەرتتەۋگە كىرىستىم. ءار جۇمىستىڭ ناتيجەسى دە تۇپكى نيەتكە بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى, قازىرگى تاڭدا كوماندا قۇرىپ, الداعى ۇلكەن ماقساتقا بەت الدىق. جۇيە بولاشاقتا ىم ءالىپبيىن, ىم ءتىلىن بىلەتىن سۋردواۋدارماشىلاردى دايارلاي الادى. مۇنداي ماماندار ءتۇرلى مەملەكەتتىك ۇيىمدارعا قاجەت. بۇگىنگى تاڭدا ءبىز ءموبيلدى قوسىمشا جاساۋعا كىرىستىك. ونىڭ كومەگىمەن ىم تىلىمەن ءوزارا سويلەسۋگە بولادى. سويلەۋدى ماتىنگە, ءماتىندى ىمعا جانە كەرىسىنشە تۇرلەندىرەتىن جۇيە قۇرىلادى. وسى جوبامنىڭ ناتيجەسىندە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار جاندار مەكتەپتە ىڭعايلى, ەش كەدەرگىسىز وقۋعا, مەديتسينالىق جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە قىزمەت الۋعا, سونداي-اق ەركىن سويلەسۋگە مۇمكىندىك الادى. وسى تاقىرىپتى تۇبىنە دەيىن زەرتتەپ, ءوز ۇلەسىمدى قوسۋ – ازاماتتىق بورىشىم, دەيدى نۇرزادا.
كەيىپكەرىمىزدىڭ عىلىمي جوباسى جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلىپ, سويلەۋ مەن ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان ادامدارعا ارنالعان. جۇيە قازاقشا ىمداۋ تىلىنە بەيىمدەلگەن, ءدال وسى باعىتى اتالعان جۇيەنىڭ باستى بىرەگەيلىگى, ارتىقشىلىعى بولىپ تۇر. جۇيەنى ازىرلەۋ بارىسىندا اۆتور ءبىر ىمنىڭ بىرنەشە نۇسقاسىن دايىنداعان ەكەن. عالىم ولاردى كورسەتىلۋ كۇردەلىلىگىنە سايكەس توپتارعا ءبولىپ, ارقايسىسى ءۇشىن جاساندى نەيروندى جەلى مودەلىن ازىرلەگەن.
– عىلىمي زەرتتەۋدى قولداۋ ماقساتىندا ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان JANA ASU ىشكى گرانتىمەن 2022, 2023 جىلى ەكى رەت قارجىلاندىرىلدى. 2023 جىلى جەلتوقسان ايىندا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى قولداۋىمەن الەمدىك بانكتەن قارجىلاي قولداۋ الدىق, سونىڭ ناتيجەسىندە جۇمىس توبى قۇرىلىپ, جابدىقتار الىنىپ جاتىر. اتالعان گرانت ءبىر جىلعا عانا بەرىلەدى, جىل ىشىندە كولەمدى جۇمىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان عىلىم قورى جاريالاعان كونكۋرسقا بيىل تاعى ءوتىنىش جىبەردىك. بىلتىر وتپەي قالعان ەدىك. وسىنداي يننوۆاتسيالىق جوبالار مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىرىلاتىن بولعاندىقتان, ءبىز دە قاتىسۋعا مۇددەلىمىز. «قازاقستاندىق ساڭىراۋلار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋدە بالالاردى وقىتۋعا قاتىستى ءتۇيىندى ماسەلەنىڭ بارىن ءبىلدىم. قازاقشا جانە باسقا تىلدەردە ىمداۋ ءتىلىن ۇيرەتۋگە ارنالعان زياتكەرلىك ترەناجەرىمىز ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان بالالارعا ۇلكەن كومەك كورسەتەتىن قاجەتتىلىك بولىپ تۇر. مۇنداي وقىتۋ جۇيەسى بالالارعا ىمداۋ ءتىلىن جانە قورشاعان ورتادا قارىم-قاتىناس جاساۋدى ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىمدى قارىم-قاتىناس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتە الادى. اقش پەن قازاقستاننىڭ عالىمدار توبى ءبىزدىڭ ەلدەگى ەستۋ جانە سويلەۋ قابىلەتى بۇزىلعان ادامدار ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ جانە وعان قولجەتىمدىلىك سالاسىندا بىرقاتار زەرتتەۋدى باستادى. ءبىزدىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىمىز ەلىمىزدە عانا ەمەس, ورتالىق ازيادا پايدالى بولاتىن ۇلكەن عىلىمي جوباعا اينالادى دەپ سەنەمىز, – دەدى عالىم ن.امانگەلدى.
وسى جاساپ شىققان جۇيەسى, ياعني عىلىمي ەڭبەگى دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىنا دا ارقاۋ بولعان. ديسسەرتاتسيالىق كەڭەس ونىڭ ەڭبەگىن وتە جوعارى, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جۇمىس رەتىندە باعالاعان. بىراق كەيىپكەرىمىز تۇپكى ماقساتىنا جەتپەيىنشە توقتامايتىنىن جەتكىزدى. ن.امانگەلدىنىڭ كوزدەگەنى – باستاعان ءىسىن اياقسىز قالدىرماي, ءونىمىن مۇقتاج تۇتىنۋشىعا جەتكىزۋ. ءبىز ونىڭ بۇل شەشىمىنەن قايسارلىق پەن تاباندىلىقتى بايقادىق.