حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ – مەملەكەت ءۇشىن اسا ماڭىزدى. وسىعان وراي ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مەن ءار دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەرگە ارنايى مىندەت جۇكتەلگەن. بۇل ماسەلەگە جۇمىس بەرۋشىلەر دە اتسالىسۋى قاجەت. ماسەلەن, اتىراۋ وبلىسىندا الەم ەلدەرىنىڭ نازارى اۋعان حالىقارالىق جوبا جەتەرلىك.
بىرىنەن كەيىن ەكىنشىسى باستالعان جوبالار قۇرىلىسىنىڭ اياقتالاتىن ءساتى بولادى. سونداي جوبانىڭ قاتارىندا «تەڭىز» كەن ورنىنداعى «كەلەشەك كەڭەيۋ جانە ۇڭعى ەرنەۋىندەگى قىسىمدى باسقارۋ» جوباسى ويعا ورالادى. كەيىنگى ەكى جىلدان بەرى اتالعان جوباعا تارتىلعان ەل ازاماتتارى جۇمىستان لەك-لەگىمەن بوساتىلىپ جاتىر. وسىنداي جوبا جۇمىسىنان بوساتىلعاندار نە ىستەيدى؟ ولار قايدا جۇمىسقا ورنالاسادى؟
وسىعان وراي ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 2022 جىلى شىلدەدە «تەڭىزدەگى» جوبادان بوسايتىنداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندە جول كارتاسىن ازىرلەدى. جول كارتاسىنا سول كەزدەگى مينيستر تامارا دۇيسەنوۆا, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ پەن «تەڭىزشەۆرويل» جشس باس ديرەكتورى كەۆين لايون قول قويعان ەدى. جول كارتاسىندا قىزمەتكەرلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدىڭ نەگىزگى تاسىلدەرى ايقىندالدى. وندا مينيسترلىكتىڭ, وڭىرلەر اكىمدىكتەرىنىڭ تشو-مەن, قوسالقى مەردىگەر مەكەمەلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ناقتى الگوريتمى كوزدەلگەن.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى س.شاپكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس «تەڭىزشەۆرويل» مەن ونىڭ مەردىگەر كومپانيالارىنان جوسپارلى تۇردە بوساتىلعان قىزمەتكەرلەردى جاڭا جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىندا ءتيىستى ءىس-شارا جاساقتالعان. وسىعان وراي ءوڭىردىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارى اياسىندا ناقتى جوبالار قولعا الىنىپ وتىر.
«تەڭىزشەۆرويل» جشس باس ديرەكتورى كەۆين لايوننىڭ پىكىرىنشە, كومپانيا جول كارتاسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە كىرىسكەن. قازاقستان «كەلەشەك كەڭەيتۋ» جوباسى مەن «ۇڭعى ەرنەۋىنىڭ قىسىمىن باسقارۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر العان.
ء«بىزدىڭ كومپانيا اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن, ەنەرگەتيكا, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسكەن جۇمىستى وڭ باعالايدى. ءبىز ءتۇرلى جۇمىستاردىڭ اياقتالۋىنا وراي «كەلەشەك كەڭەيتۋ» جوباسى مەن «ۇڭعى ەرنەۋىنىڭ قىسىمىن باسقارۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنا بىرلەسە مونيتورينگ جۇرگىزەمىز. قازىر جوبا اياقتالۋعا جاقىندادى. جوبا باستالعالى بەرى كومپانيا جەرگىلىكتى مامانداردى وقىتىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. بۇل – بولاشاقتا ەلدەگى جانە شەتەلدەگى ونەركاسىپ جوبالارىندا تاجىريبەسى مەن ءبىلىمىن قولدانا الاتىن وتاندىق 25 مىڭنان اسا مامان. سونداي-اق جوبا حالىقارالىق كومپانيالارمەن سەرىكتەستىك ارقىلى تەحنولوگيالاردى تاراتۋعا جانە وڭىردەگى جاڭعىرتىلعان ينفراقۇرىلىم تۇرىندە مۇرا قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتتى», دەيدى كەۆين لايون.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن «تەڭىزشەۆرويل» جشس اراسىندا 2019 جىلى جۇمىسسىزداردى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وقىتۋ كۋرسىنان وتكىزۋ ءۇشىن ارنايى كەلىسىم جاسالعان. سودان بەرى 2,5 مىڭنان اسا ادام ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە ماماندىقتى يگەرگەن. اتىراۋداعى APEC جوعارى كوللەدجىنىڭ وقۋ ورتالىعىندا, اقتاۋ وقۋ ورتالىعىندا, West Way Services-تە جانە وندىرىستىك-زەرتحانالىق-وقۋ ورتالىعىنداعى وقىتۋ كۋرسىنان وتكەن 1 973 ادامنىڭ 80 پايىزعا جۋىعى تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسىپتى.
وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى گۇلبولات امانعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ارنايى قۇرىلعان ماماندار توبى جۇمىسسىزداردى وقىتۋ كۋرسىنا قابىلداۋ ءۇشىن اتىراۋ قالاسىندا جانە اۋدانداردا ىرىكتەۋ جۇرگىزەدى. تەستىلەۋدەن وتكەن ادامدار 3 جانە 4 ايلىق كۋرستا وقىتىلادى.
تاجىريبەلىك ساباقتار ارنايى جابدىقتالعان شەبەرحانالاردا وتەدى. ولارعا ارنايى كيىم بەرىلەدى. «تەڭىز» كەن ورنىندا مەردىگەرلەر مەن قوسالقى مەردىگەرلەر پايدالاناتىن تەحنيكامەن تانىسادى. «تەڭىزشەۆرويل» كومپانياسى وقۋ مەن جولاقىسىن تولەيدى. كۋرسقا شاقىرىلعاندار جاتاقحانادا تۇرادى. كۇنىنە ءۇش مەزگىل تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
«بيىل ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى, وبلىس اكىمدىگى جانە تشو اراسىندا «جول كارتاسى» جاساقتالدى. سونىڭ اياسىندا «وندىرىستىك قۋاتتاردى بولاشاقتا كەڭەيتۋ» جوباسى بويىنشا بوساتىلعان كادرلاردى جانە مانساپ ورتالىقتارىندا تىركەلگەن جۇمىسسىزداردى قايتا دايارلاۋ جۇمىسى جالعاسادى. تشو-نىڭ ونىنشى ترانشىندا جۇمىسپەن قامتۋ ءبولىمى 191 ادامدى وقۋعا جىبەردى. ولاردىڭ كەيبىرى وقۋىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. ال 146 ادام ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە ەلەكترمونتەر, قۇبىر جوندەۋشى, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارىن ورناتۋشى, مەتالل كونسترۋكتسيالارىن دانەكەرلەۋشى سەكىلدى ماماندىق بويىنشا بىلىكتىلىك جەتىلدىردى», دەيدى گ.امانعاليەۆا.
ونىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, باستاپقىدا جۇمىسسىزداردى وقىتۋ 11 ماماندىق بويىنشا جۇرگىزىلگەن. كەيىن ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىسقا يە بەس ماماندىق تاڭدالىپتى. بۇل – قۇبىر جوندەۋشى, ەلەكتريك, قۇبىر دانەكەرلەۋشىسى, اسپاپ جاساۋ مامانى جانە مەتالل كونسترۋكتسيالارىن دانەكەرلەۋشى. سوڭعى ەكى ماماندىقتى مەڭگەرۋگە نيەت ەتكەندەر ءتورت اي, ال وزگەلەرى ءۇش اي وقيدى.
«جۇمىسسىزداردى وقىتاتىن شەبەرلەردىڭ ايتۋىنشا, كوپ ادامنىڭ تاڭداعان ماماندىعى تۋرالى تۇسىنىگى بولماعانىمەن, كەيىن تەستىلەۋ كەزىندە وتە جاقسى ناتيجە كورسەتكەن. وقىتۋ اياقتالعاننان كەيىن جۇمىسپەن قامتۋ ءبولىمى «تەڭىزشەۆرويل» مەن قوسالقى مەردىگەرلەر بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ جارمەڭكەسىن وتكىزەدى. جارمەڭكەدە جۇمىسقا قابىلداۋ ۇدەرىسى جۇرەدى. ارنايى كۋرستى اياقتاعان 21-35 جاس ارالىعىنداعى جاستاردىڭ جەكە كاسىپكەر رەتىندە 2,5 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن نەسيە الۋعا مۇمكىندىگى بار. بۇل نەسيە دانەكەرلەۋ, قۇبىر مونتاجداۋ تسەحى سەكىلدى ءوز كاسىبىن اشۋ ءۇشىن بەرىلەدى», دەيدى گ.امانعاليەۆا.
ارنايى كۋرسقا كەلگەندەردىڭ اراسىندا ارنايى بىلىكتىلىگى مەن تاجىريبەسى بارلارى از ەمەس. ماسەلەن, ساعيدوللا قايساعاليەۆ – باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا مامانى.
«مەنىڭ جوعارى تەحنيكالىق ءبىلىمىم, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا بويىنشا سەرتيفيكاتىم, مەتالل قۇرىلىمدارى, دانەكەرلەۋشى جانە مونتاجداۋ سالاسىندا داعدىم بار. جاقىندا جۇمىستان قىسقاردىم. جۇمىسسىزداردى وقىتۋ كۋرسى بارىن ەستىپ, بۇل مۇمكىندىكتى جىبەرگىم كەلمەدى. APEC جوعارى كوللەدجىندە تەوريالىق سىناقتان ءوتتىم. وزىمە ۇنايتىن اسپاپ جاساۋ جانە اۆتوماتيكا ماماندىعى بويىنشا كوپ نارسەنى ۇيرەندىم. ادەتتە, ادامدار كەز كەلگەن جۇمىسشى ماماندىعىن كوللەدجدە نەمەسە ۋنيۆەرسيتەتتە بىرنەشە جىل وقيدى عوي. ال ءبىز ءۇش ايدا كۋرستى ويداعىداي ءبىتىرىپ, ماماندىقتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەردىك. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن ۇقىپتىلىقتى تالاپ ەتەدى. ەندى جۇمىس ىزدەيمىن», دەيدى س.قايساعاليەۆ.
ال جانىبەك بەردىباەۆ 2023 جىلدىڭ مامىر ايىندا وقۋىن بىتىرگەن. جاسى – 52-دە. بەس كۇننەن كەيىن «نەفتەسترويسەرۆيس» جشس قۇبىر جوندەۋشى بولىپ تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان.
«بۇرىنعى ماماندىعىم – قۇرىلىس ينجەنەرى. «تەڭىز» كەن ورنىندا, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا مەتالل قۇرىلىمدارىنىڭ قۇبىرىن جوندەۋشى, اعاش ۇستاسى, كۇزەتشى, بەتونشى, ۋچاسكە بريگاديرى بولىپ جۇمىس ىستەدىم. ال قۇبىر جوندەۋشى ماماندىعىنا جۇمىسسىز رەتىندە قۇجات تاپسىرعان ەدىم. سىناقتان سۇرىنبەي ءوتىپ, بىلىكتىلىك جەتىلدىردىم. ەندى الاڭسىز جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن», دەيدى ول.
اتىراۋ وبلىسى