«بولاشاقتىڭ» بولاشاعى قانداي؟

ءىس-شاراعا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, ساراپشىلار, قۇزىرلى ورگان­داردىڭ جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­داردىڭ, «حالىق­ارالىق باع­دار­لامالار ورتالىعى» اق وكىلدەرى قاتىستى. كەڭەستە ءماجىلىس دەپۋتاتى نارتاي سارسەنعاليەۆ بيۋدجەتتەن قىرۋار قارجى ءبولىنىپ, ءبىلىم العان ستيپەندياتتاردىڭ ەلگە قايتا كەلمەۋىن سىنعا الدى.

– باعدارلاماداعى ماماندىق­تار ءتىزى­مىن زامان تالابىنا, ەڭ­بەك نارىعىنا ­ساي قالىپتاستى­رىپ, قاجەت بولعان جاعداي­­دا وز­گە­رىستەر ەنگىزىپ وتىرۋ كەرەك. قا­را­جات ءبولىنىپ, ازاماتتارىمىز وقۋ ءبىتى­رىپ كەلگەننەن كەيىن, وزىنە لايىقتى جۇمىس تابا الاتىنداي بولۋعا ءتيىس. باع­دار­لاما­نىڭ تاعى ءبىر پروبلەماسى – شەتەلگە كەتكەن ازاماتتارىمىزدىڭ ەلگە مۇل­دەم ورالماۋى نەمەسە بەس جىلدىق وتەۋ مەرزىمىنەن كەيىن شەتەلگە ەميگراتسيالانۋى. رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس, باع­دارلاما باستالعان ۋاقىتتان باستاپ 268 ازامات ەلگە ورالماعان. ول 15 871 تۇلەكتىڭ 1,6 پايىزى عانا, ال بەس جىل وتەۋ مەرزىمىنەن كەيىن قانشا ازاماتىمىز شەتەل اسىپ كەتتى؟ – دەدى كەڭەس توراعاسى.

ءوز كەزەگىندە «بولاشاق» باع­دار­لا­ما­سىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن ­عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلى, ۆيتسە-مينيستر دينارا ششەگ­لوۆا حالىقارا­لىق ساراپشىلار­دىڭ باعالاۋى بويىن­شا «بولاشاق» باع­دارلاماسىنىڭ تيىمدى­لىگىن تىز­بەكتەپ كورسەتتى.

– بىرىنشىدەن, ستيپەندياتتار وزدە­رىمەن بىرگە جاڭا يدەيالار مەن تاسىلدەردى قازاقستانعا اكە­لىپ جاتىر. ەكىنشىدەن, الەمدىك كاسىپ­قويلار قاۋىمداستىعىمەن جولعا قويىلعان كوممۋنيكاتسيالار­دى دا ەلگە بەلسەندى تارتادى. ۇشىنشى­دەن, وتانداستارىمىز­دىڭ كوپشىلىگى ءۇشىن «بولاشاق» ستيپەندياسى ناعىز الەۋمەت­تىك ليفتكە اينالدى. اسىرەسە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان (كوپبالالى وتباسىلار, اۋىلدىق جەرلەردەن كەلگەن وتباسىلار) كوشىپ كەلگەندەر ءۇشىن, ولار مەملەكەت­تىڭ قولداۋىنسىز الەمنىڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا ساپالى ءبىلىم الا الماس ەدى. «بولاشاق» باعدارلاما­سى­نىڭ تاجىريبە­سىن قىتاي, پولشا, فين­ليانديا, ۋكراينا سەكىلدى پروگرەسسيۆتى ەلدەر زەردەلەپ جاتىر. سونداي-اق «2014-2016 جىلدارعا ارنالعان جاھاندىق ءبىلىم بەرۋ» رەسەيلىك باعدارلاماسىنىڭ جانە تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «الگارىش» ستيپەنديالىق باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىن ءبىزدىڭ «بولاشاق» قالادى دەپ ناقتى ايتا الامىز, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ارينە, وزگە ەلگە كىمنىڭ قانداي نيەت­پەن كەتىپ جاتقانىن باعام­داۋ قيىن. ال­دىنا شىنايى ماق­سات قويىپ, شەتەل استى ما, الدە جۇرت­تان قالمايىن دەپ كوش­كە ىلەستى مە, بەلگىسىز. تەك انىعى «وقۋعا اتتاندىم» دەپ قۇر قىدىرىپ قايت­قان ادامنىڭ ءوزى تانىم كوك­جيەگىن كەڭەيتەدى. ويتكەنى شەت مەم­لەكەت جاڭا تانىم مەن تۇسى­نىك قالىپتاستىرادى. وسى رەتتە وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپان ستيپەن­ديا ءبولۋ كەزىندە جاسالاتىن ۇدەرىستەر­دى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن تسيفرلاندىرۋعا كوشىپ, ونلاين قىزمەتتەردىڭ ماڭىزدىلىعىن ارت­تىرۋ كەرەك ەكەنىن ەسكە سالدى.

– زاماناۋي تەحنولوگيالار ۋاقى­تىندا باعدارلاما شەڭبە­رىن­دە قىزمەتتەردى ودان ءارى اۆتوماتتاندىرۋ جانە سەرۆيستىك پلات­فورمالاردى تسيفرلاندىرۋ پراكتيكاسىنا باسىمدىق بەرىلەدى. بىرىڭعاي ونلاين-پلاتفورما قۇرۋ جانە ستيپەندياتتار ءۇشىن ءموبيلدى قوسىمشانى ىسكە قوسۋ ارقىلى كليەنتپەن (ۇمىتكەر, ستيپەنديات, تۇلەك) ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بۇكىل ۇدەرىسىن اۆتوماتتاندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ قاجەتتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. سونداي-اق ستيپەنديا مولشەرىنىڭ وقۋ ەلىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلمەۋى دە – وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. ستيپەندياتتاردان اي سايىنعى ستي­پەنديانىڭ مولشەرىن وقۋ ەلىنىڭ نورمالا­رىنا سايكەس كەلمەۋىنە بايلانىستى ارتتىرۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى وتىنىشتەر ءجيى كەلىپ تۇسەدى, – دەدى ە.وسپان.

وتىرىستا «حالىقارالىق باعدار­لا­مالار ورتالىعى» اق باسقارما تور­اعا­سى ءاليا وسپانوۆا قازىرگى تاڭدا 2 100 «بولا­شاق» ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى شە­­تەلدە اكادەميالىق وقۋدان جانە تاعى­لىم­دامادان ءوتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ءارى ولاردىڭ باسىم بولىگى امەريكا قۇراما شتاتتارىن (942) تاڭداعانىن ايتتى. سونداي-اق ول ءسوز اراسىندا قازاق ءتىلىنىڭ شەتەلدەگى مارتەبەسىنە دە توقتالدى.

– شەتەلدە قازاق تىلىندەگى مەديا رەسۋرستاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ستيپەن­ديات­تاردىڭ ءتىل مەن مادەنيەتكە دەگەن قىزى­عۋشىلىقتى ساقتاۋىن, ءبىلىم بەرۋ رەسۋرس­تارىنىڭ, اسىرەسە وقۋلىقتار مەن كۋرس­تاردىڭ, وقىتۋشىلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدى جانە قولداۋدى قيىنداتۋى مۇمكىن. سوندىقتان شەتەلدەردە «Qazaq speaking club» ۇيىمداستىرۋ ورىندى دەپ سانايمىز, – دەدى ءا.وسپانوۆا.

جيىنعا «بولاشاق» تۇلەكتەرى, قازىر باعدارلاما اياسىندا ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر دە قاتىستى. ولار جان-جاقتى تالداۋ جاساپ, باعدارلامانى ودان ءارى جەتىلدىرەتىن, كەمشىن تۇستارىن رەتتەيتىن ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.

جالپى, «بولاشاق» حالىقارالىق ستي­پەن­­دياسىنىڭ ماقساتى – ەل ەكونو­ميكا­سى­نىڭ باسىم سەكتورلارى ءۇشىن كادر­لار مەن ماماندار دايارلاۋ. باعدارلاما اكا­دە­ميالىق وقۋدى (ماگيستراتۋرا, دوك­تو­ران­تۋرا) جانە الەمنىڭ جەتەكشى كومپا­نيا­­لارى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەرىن­دە عىلى­مي-ون­دى­رىستىك تاعىلىمدامادان ءوتۋدى قامتيدى.

2022 جىلى باق بەتتەرىندە جاريا­لانعان اقپاراتقا سۇيەنسەك, ەڭبەك نارى­عىنىڭ ترەندتەرىن تالداۋدىڭ ناتيجەسىندە جوبانىڭ باسىم ماماندىقتار تىزىمىنە يننوۆاتسيالار, جاڭا تەحنولوگيالار, مەديتسينا جانە يندۋستريالىق ينجەنەريا, جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى سالاسىنداعى 40 جاڭا ماماندىق قوسىلعان. 17 ماماندىقتىڭ اتاۋلارى كەڭەيتىلىپ, بۇرىننان بار ماماندىقتار قاتارىنا قوسىلسا, ال 23-ءى جاڭا ماماندىقتار رەتىندە ەنگىزىلگەن. ءبىلىم الۋعا ارنالعان باسىم ماماندىقتار تىزىمىنە جالپى اكادەميالىق وقۋعا ارنالعان 92 ماماندىق جانە تاعىلىمدامادان وتۋگە ارنالعان 158 ماماندىق كىردى.

ايتا كەتەيىك, ەلىمىزدە «بولاشاق» حالىقارالىق باعدارلاماسىن دامىتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسى ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك مالىمدەدى.

«قازىر الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان «بولاشاقتىڭ» جاڭا ستراتەگياسى ازىر­لەنىپ جاتىر. بيىلعى ناۋرىز ايىن­دا رەسپۋبليكالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسى­نا شىعارىپ, ودان كەيىن تانىستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونىمەن قاتار ىرىك­تەۋ جۇمىستارىن كۇشەيتەمىز. ماسە­لەن, تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءۇشىن ەندى عىلى­مي ماقالاعا قاتىستى تالاپتار قويى­لادى. عالىمدار جۇمىس ىستەپ تۇرعان زەرتحا­نالارعا جىبەرىلەدى. ولار جىل سايىن ەلگە ورالعان كەزدە عىلىمي جوبالارىن ون­دىرىسكە ەنگىزۋ تۋرالى ەسەپ بەرۋگە ءتيىس», دەدى مينيستر.