وتكەن عاسىردىڭ 40-جىلدارىندا ارنايى قازاقستانعا كەلگەن ۋيلليام جانە زەلدا كوۋتەستەر بىرىگىپ جازعان كىتابىندا بۇرىن جاريالانباعان كومبايىنشى قازاق قىزىنىڭ سۋرەتىن جاريا ەتەدى. سۋرەتتىڭ استىندا «قىزىل كومبينات» كەڭشارىنداعى قازاق ايەلى قۇدياش ءابنيماسوۆا» دەگەن اعىلشىنشا تۇسىندىرمە بەرىلگەن.
سودان سوڭ كىتاپتىڭ كەلەسى بەتتەرىندە قازاقستاننىڭ سول كەزدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى, ءوندىرىسى تۋرالى اقپاراتتار بار. «كەيىنگى ون جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندە تاماق وندىرەتىن كوپتەگەن زاۋىت بوي كوتەردى» دەي كەلە, قازاق ەلىندە سول كەزدە بەس قانت, ءتورت سپيرت, ون كونسەرۆى, ءۇش كراحمال زاۋىتى بار ەكەنىن ايتادى. ال وسى ۋاقىتتا اۋقىمدى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە قازاقستانداعى ونەركاسىپ سالاسىنداعى جۇمىسشىلاردىڭ سانى 1920 جىلعى جيىرما مىڭنان 1945 جىلدىڭ باسىندا شامامەن 1 ميلليونعا دەيىن وسكەنىن ەرەكشە اتاپ وتەدى.
باتىس عالىمدارىنىڭ نەنى زەرتتەسە دە, جەرىنە جەتكىزە زەرتتەيتىن ەرەكشەلىگىنە سۇيىنبەي تۇرا المايسىز. ولار ءۇشىن از حالىقتاردىڭ دامۋعا ۇمتىلىسى, ومىرگە كوزقاراسى, ىنتاسى, رەفورمالارعا دەگەن قۇلشىنىسى – زەرتتەۋلەرىنىڭ ماڭىزدى تىرەگى. اۆتورلار جايدان-جاي قازاق كومبايىنشى قىزىنىڭ سۋرەتىن كىرىستىرمەيدى, سول ۋاقىتتا ەلدەگى ءوندىرىس جاعدايى قالاي بولعانىنان دا اۋقىمدى دەرەكتەر بەرەدى. «1938 جىلى قازاقستاندا 191 كەڭشار, 363 ماشينا-تراكتور ستانساسى, 25 646 تراكتور, 9 522 كومباين بولدى. ال 1947 جىعا قاراي 254 كەڭشار مەن 670 ۇجىمشار بولدى, ەگىستىكتەردە 12 مىڭ كومباين, ونداعان مىڭ تراكتور جۇمىس ىستەپ تۇردى» دەگەن مالىمەتتەردى وقىرمانعا ۇسىنادى.
ءبىز «تاريح – اينا» دەگەن ءسوزدى كوپ ايتامىز. ارينە, تاسقا باسىلعان تاريح وشپەك ەمەس. كەرىسىنشە, كۇن ساناپ قۇندىلىعى ارتا بەرەدى. بريتانيالىق قوس عالىمنىڭ كىتابىنا ەنگەن كومباينشى قىزدىڭ بۇل سۋرەتى بىزگە حح عاسىرداعى قازاق ايەلىنىڭ شىنايى بەينەسىن, قايسار رۋحىن, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىن كورسەتىپ تۇرعانداي.
ۆاشينگتون