ەرىك اسقاروۆتىڭ ەسىمى ايتىسكەرلىگىمەن شىقتى. الايدا ول ەلدىڭ رۋحىن كوتەرگەن ايتىستىڭ قايتا جاندانىپ, ونەر دوداسىنا اينالعان 80-جىلداردىڭ ورتاسىنان بۇرىن جازبا اقىن رەتىندە ادەبيەت الەمىنە تانىلعان تالانت يەسى ەدى. العاشقى ولەڭدەرى ماعجان اۋدانىنداعى دۇيسەكە اۋلى مەكتەبىنىڭ 8-سىنىبىندا وقىپ جۇرگەن كەزىندە وبلىستىق «لەنين تۋى» گازەتىندە جاريالانعان. ودان سوڭ وقۋىن الماتىداعى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن مەكتەپتە جالعاستىرعان.
ەرىكتىڭ 2009 جىلى شىققان «جۇرەكجاردى» كىتابىنا العىسوز جازعان ارقالى اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى ونى مەكتەپ بىتىرەتىن جىلى «سوڭعى ءسوز» دەگەن ولەڭىن وقىعان ساتىنەن بىلەتىنىن ايتادى. «مىنبەرگە ورتادان جوعارى, اققۇبا سۇلۋ بالاڭ جىگىت كوتەرىلدى. بۇل كىم دەگەندەي زال تىنا قالدى. «سوڭعى ءسوز» دەگەن ولەڭىن وقىدى. ولەڭ وقىلىپ بولعاندا دەمىن ىشىنە تارتىپ تىڭداپ وتىرعان جۇرت دۋ قول شاپالاقتادى. ولەڭ جۇرتقا قاتتى اسەر ەتتى. ول كەزدە جاس اقىن اتانىپ جۇرگەن بىزدەر سوڭىمىزدان شىققان سەرپىندى تالانتتىڭ دۇبىرىنە قۇلاق ءتۇرىپ سۇيسىنگەن ەدىك. سونداعى مەكتەپ وقۋشىسى ەرىكتىڭ ولەڭى مىناۋ ەدى:
«شەرلى زامان كەلتىرسە دە تولعاعىن,
ءتاتتى بولماي, اششى بولدى تورداعى ءۇن.
ءوتتى شىرقاپ, ءوتتى بىراق ايتا الماي,
تالاي اقان, تالاي مۇحيت سوڭعى ءانىن.
ءبىر حالىققا تۇلعا بولۋ وڭاي ما,
سونداي تاعدىر بۇيىرىپتى ابايعا.
بارلاسا دا ارعى-بەرگى زاماندى,
سوڭعى ءسوزىن ايتا العان جوق الايدا».
مەكتەپتى ەندى بىتىرگەلى وتىرعان بوزبالانىڭ بالعىن قالامىنان تۋعان بۇل ولەڭ قازاق جىرىنىڭ شالقار ايدىنىنا قوسىلعان ءمولدىر تامشىداي ەدى. قالامى جۇيرىك, قالىپتاسقان اقىننىڭ تۋىندىسى سەكىلدى, كوركەمدىك كەستەسى ناقىشتى, ايتار ويى سالماقتى وسى ولەڭ ەرىكتىڭ جىر الەمىندەگى تولقۇجاتى بولدى. سول جىلداردان باستاپ ەرىك ادەبي ورتانىڭ ەركە بالاسىنداي ەركىن باسىپ ءجۇردى».
ءسويتىپ, ادەبي ورتاعا سونى ءۇن, جاڭا سوقپاقپەن باتىل باسىپ ەنگەن ەرىك اسقاروۆ بۇكىل قازاق دالاسىنا تانىمال ەرەكشە اقىن بولدى. ونىڭ ايتىس دوداسىنا قاتىسقانداعى ەرەكشەلىگى سوندا – ول حالىق جۇرەگىنىڭ تۇبىندەگى شىرىلداعان شىندىعىن ءدوپ باسىپ, باتىل ايتا الاتىن. تالاي اقىن بۇعىپ قالعان نەمەسە وي-ءورىسى جەتپەگەن سوزدەردى ەرىك كەستەلەنگەن جىرىمەن كول-كوسىر قىلىپ ايتا الدى. سوندىقتان ول ايتىس اقىندارىنىڭ سول جىلدارداعى تالاسسىز كوشباسشىلارىنىڭ بىرىنە اينالدى. بارلىق اقىن وزدەرىنىڭ ءسوز ساپتاسىندا وعان سىلتەمە جاساپ وتىراتىن ەدى.
ەرىك اسقاروۆتىڭ ەرەكشە قابىلەتى تۋعان توپىراعىنان ءنار العاندىعى داۋسىز. اكەسى حافيز ماعجان ولەڭدەرىن تالاپتى ۇلىنىڭ باسىنا ەرتە كۇننەن سىڭىرگەن. سوندىقتان ەرىكتىڭ كوڭىل كوكجيەگى ەجەلدەن ادىلەتسىزدىككە توزبەيتىن كۇرەسكەر بولىپ قالىپتاسقان. ونىڭ وي-ساناسىنىڭ ەرەكشە بولا تۇسۋىنە تۇركىستان لەگيونىندا بولىپ, كوپ ۋاقىت قۋعىن كورگەن اقىن, اتاقتى شوتا رۋستاۆەليدىڭ «جولبارىس توندى جيھازكەزىن» اۆتورى, جەرلەس اعاسى حامزا ءابدۋلليننىڭ اڭگىمەلەرى دە اسەر ەتكەنى ءسوزسىز. وسىنداي ولجالار تالانتى تاسىعان تالاپتى جاستىڭ دارىنىن ۇشتاي تۇسكەنى انىق.
ەرىك اسقاروۆ الماتى مەملەكەتتىك كوركەمونەر جانە تەاتر ينستيتۋتىن, م.اۋەزوۆ تەاترى جانىنداعى اكتەرلىك ستۋديانى بىتىرگەن. ول بىرنەشە جىر جيناعىنىڭ, درامالىق شىعارمالاردىڭ اۆتورى, سونىڭ ىشىندە «قىزىل قالا – قىزىلجار», ء«بىرجان سالدى» جازىپ, ل.تابۋكاشۆيليدىڭ «ارمانىمنىڭ اق قۇسى» پەساسىن اۋداردى. بۇل پەساسىن ايگىلى ءازىربايجان مامبەتوۆ م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق تەاتردىڭ كىشى زالىندا 10 جىلعا جۋىق رەپەرتۋارىنان تۇسىرمەي قويىپ ءجۇردى. ەرەكەڭ و.بوكەيدىڭ «قار قىزى», س.سەيفۋلليننىڭ «كوكشەتاۋ» پوەماسى بويىنشا بەينەفيلمدەر ءتۇسىردى. ول جازۋشىلار وداعىنىڭ م.ماقاتاەۆ اتىنداعى, قازاقستان جاستار وداعى سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى.
ەرىك اسقاروۆ تۋعان جەرىندە بولعان ۇلكەن ادەبي, مادەني ءىس-شارالارعا ءجيى قاتىسىپ, ونىڭ بەلسەندى ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى بولىپ ءجۇردى. 2003 جىلى م.جۇماباەۆتىڭ 110 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شاراعا دا قاتىسىپ, اقىندار ءمۇشايراسىندا قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى بولدى. سول كۇنى كەشكە بەرىلەتىن اسقا قاراماي, استاناعا ءوزىنىڭ ماشيناسىمەن اسىعىس كەتكەندە جول اپاتىنا ۇشىراپ, قايتىس بولدى. ءومىرىنىڭ سوڭعى ساعاتىنا دەيىن ول تۋعان ەلى مەن جەرىنە قىزمەت ەتىپ, ومىردەن 44 جاسىندا وتە شىقتى... ەرىكتىڭ ءولىمىن ەستىگەندە اقىن اعامىز ءمۇتاللاپ قانعوجين «قايدا اسىقتىڭ, باۋىرىم؟» دەگەن ولەڭ جازىپ ەدى...
جۋىردا س.مۇقانوۆ اتىنداعى وبلىستىق امبەباپ عىلىمي كىتاپحانادا ەرىك اسقاروۆتىڭ تۋعانىنا 65 جىل تولعانىنا ارنالعان ادەبي كەش بولدى. وندا م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ پروفەسسورى ج.قادىروۆ «ە.اسقاروۆ شىعارماشىلىعىنىڭ ادەبيەت تاريحىنداعى ورنى» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى. ال ەرىك اسقاروۆ اتىنداعى ايتىس اقىندارى مەكتەبىنىڭ ۇستازى, اقىن امانجول زاعىپار اتالعان مەكتەپتىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى تۋرالى ايتىپ بەردى. وسى مەكتەپتىڭ شاكىرتتەرى ءازيز اقجارقىن مەن ەلدانا ءبىرجان اقيىق اعالارىنا ارناعان ولەڭدەرىن وقىدى. كەشكە قاتىسقان اقىننىڭ تۋىستارى زەينوللا ولجاباەۆ, تۋعان اپاسى الما نۇرىشەۆا مەن جەزدەسى مۇرات نۇرىشەۆ, بالاسى بەكزات ەرەكەڭنىڭ ومىرىنەن ەستەلىكتەر ايتتى. ال مەكتەپ وقۋشىلارى الۋا نۇرلان, حاۆين گۋلوەۆا ەرىك اسقاروۆتىڭ ولەڭدەرىن وقىدى. جاس اقىن ءمولدىر قىستاۋباەۆا اقىنعا ءوزىنىڭ وزەكجاردى ولەڭىن وقىدى. ادەبي كەشتە بەلگىلى ءانشى ءارى اۋەسقوي كومپوزيتور ءبىرجان ەسجان ەرىك اسقاروۆتىڭ «سوڭعى ءسوز» بەن «كەلتەسوردا اۋىلدا» دەگەن ولەڭدەرىنە شىعارعان اندەرىن ورىندادى.
پەتروپاۆل