كەنتاۋ قالاسىنداعى دۇكەندەردىڭ سورەسى تاعى ءبىر كىرسابىن تۇرىمەن تولىقتى. كەندى شاھاردىڭ جاس كاسىپكەرى ارۋجان مىرزاتاەۆانىڭ بۇل ىسپەن اينالىسقانىنا كوپ بولا قويعان جوق. سوعان قاراماستان كەنتاۋ جانە قالاعا قاراستى اۋىل تۇرعىندارىن وتاندىق ونىممەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
بيىل جاستار كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ ءۇشىن 2,5 پايىزبەن نەسيە بەرىلە باستادى. 35 جاسقا دەيىنگى جاستارعا ارنالعان نەسيە باعدارلاماسىنا بيزنەس يدەياسىن ۇسىنعاندار قاتارىندا ارۋجان دا بولدى. قازىر ونىڭ شاعىن تسەحى ءبىر كۇندە ورتا ەسەپپەن 300 دانا كىرسابىن شىعارادى. ايتۋىنشا, بۇل ونىمگە دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. وسىمدىك مايلارى مەن قولدانۋ كەزىندە ونىڭ تۇتىنۋشىلىق قاسيەتتەرىن جاقسارتاتىن جوعارى ساپالى ارنايى قوسپالاردان دايىندالاتىندىقتان, كىرسابىن تابيعي جانە ەكولوگيالىق تازا ءونىم سانالادى.
– كاسىپتى 5 ميلليون تەڭگە قارجىمەن باستادىم. بۇل اقشاعا تارازدان ماي ەرىتەتىن پەش, قازان, ەرىگەن ماي قۇياتىن ىدىس, سابىن كەسەتىن قۇرال جانە شتامپتىق اپپارات سىندى قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الدىم. شاعىن تسەحقا قاجەتتى عيماراتتى ءوز اۋلامىزدان اشتىق. قازىر تسەحتى جالعا الۋعا مۇمكىندىك بولماي تۇر. كەلەشەكتە كىر سابىننىڭ تۇرلەرىن كوبەيتكەن كەزدە بۇدان دا ۇلكەن زاۋىت اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى, تسەح تولىق ەكى اپتادا اشىلدى. كىرسابىن شىعارۋ جانە ونى ساتۋ جىل مەزگىلىنە قارامايدى. بۇل – ءار ۇيدە كۇندەلىكتى قولدانىلاتىن, تۇرمىس-تىرشىلىككە قاجەتتى دۇنيە. كىرسابىننىڭ قۇرامى وتە وڭاي. شيكىزاتتىڭ بارلىعى قولجەتىمدى. ارنايى ستانوكتى وزگە وڭىردەن الدىرتتىم. ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنى 80-150 تەڭگە ارالىعىندا. سابىننىڭ قۇنى ونىڭ سالماعىنا, ياعني گرامىنا بايلانىستى. بىزدە 100, 150, 200, 250, 300 گرامدىق كىر سابىندار بار. باعاسى دا ءارتۇرلى. قالا تۇرعىندارىنا قولايلى باعادا ساتىپ جاتىرمىز, – دەيدى كاسىپكەر.
باعاسى ءتيىمدى, حيميالىق قوسپادان ادا جەرگىلىكتى ءونىمدى الدىمەن اعايىن-تۋىستارى العان. كۇنىنە 300-گە دەيىن سابىن شىعارىپ وتىرعان كاسىپ يەسىنە باسقا دا دۇكەندەردەن ۇسىنىستار ءتۇسىپ جاتىر. سۇرانىس ارتقان كەزدە سابىننىڭ كولەمى مىڭ داناعا دەيىن ۇلعايادى. ىسكەر ارۋ ءار سابىندى 150-250 تەڭگە ارالىعىندا ساۋدالاپ, تۇراقتى تابىسىن قالىپتاستىردى. بۇگىندە ول ەكى ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر.
– كىرسابىن شىعارۋ تۋرالى يدەيا وتكەن جىلى كەلىپ, سودان بەرى ويىمنان شىقپاي قويدى. العاشىندا ۇيدە تەك بالا تاربيەسىمەن عانا وتىرماي, تابىس تاپسام دەگەن وي مازا بەرمەي ءجۇردى. وسىلايشا, ىزدەنە باستادىم. ينتەرنەتتەن قانداي تاۋارعا سۇرانىستىڭ بار ەكەندىگىن قاراپ, كىرسابىن شىعارۋ يدەياسىنا توقتادىم. ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, ءبىزدىڭ قالامىزدا تۇرمىستىق سابىن شىعاراتىن تسەحتار ساناۋلى. ەكىنشىدەن, تەندەرلەرگە قاتىسىپ جۇرگەنىمدە كىرسابىندى ايماق مەكەمەلەرى كورشى وبلىستاردان الدىرتاتىنىن كوردىم, – دەيدى جاس كاسىپكەر.
كاسىپورىن الداعى ۋاقىتتا وندىرىستىك قۋاتتى ايىنا 10 مىڭ سابىنعا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەلىمىزدە كىرسابىن اپپاراتىن جاسايتىن ەكى شەبەر بار ەكەن. باقتارىنا قاراي سونىڭ ءبىرى تاراز قالاسىندا تۇراتىن بولىپ شىقتى. قازىر ەرلى-زايىپتىلار سول ۇستانىڭ قولىنان شىققان شاعىن اپپاراتپەن ءوز كاسىپتەرىن دوڭگەلەتىپ وتىر. وندىرىسكە قاجەتتى شيكىزات شىمكەنت پەن الماتى قالالارىنان تاسىمالدايدى. ال ارۋجاننىڭ كۇيەۋى سابىن قايناتۋدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ, قازىر كاسىپورىننىڭ تەحنولوگى قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇر.
ءۇش بالانىڭ اناسى كاسىپتى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاساپ ءجۇر. كەلەسى قادام – شيكىزات جەتكىزۋدى جولعا قويۋ. وندىرىسكە قاجەتتى نەگىزگى شيكىزات – وسىمدىك جانە مال مايى. وتباسىلىق بيزنەستە ءبىر ءوزى ەسەپشى, كەڭسە مەنەدجەرى جانە PR-مەنەدجەر قىزمەتىن قاتار اتقارادى. اتا كاسىپتى جاڭاشا تۇلەتىپ, ءىستىڭ كوزىن تاپقان ارۋجاننىڭ ويعا العان جوسپارى كوپ.
راۋشان ناربەك
تۇركىستان وبلىسى,
كەنتاۋ قالاسى