قاراۋسىز دۇنيە قاۋىپتى

كوزبەن كورگەن دۇنيەنى عانا ايتساق, جەلتوقساننىڭ ورتاسىندا بولعان 40 گرادۋستىق ايازدا س.مۇقانوۆ كوشەسىندەگى «مۇحاممەد مەشىتى» مەن «وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ» اراسىنداعى جىلۋ قۇبىرى جارىلىپ, پجج جۇمىسشىلارى ساقىلداعان سارى ايازدا سونى جوندەپ جاتتى. ءۇيى­مىز جاقىن بولعان سوڭ كەشكە بارىپ كورسەك, جۇمىسشىلار قۇبىردى اۋىس­تىرعانىمەن, ونى كومبەي, جالاڭاش تاستاپ كەتكەن. شاماسى ۇلگەرمەگەن بولۋى كەرەك, ەرتەسىنە سىرتىن قاپتايتىن شىعار دەپ ويلاعانبىز. الايدا سول قۇبىر, مىنە, ءبىر ايدان استى, ءالى كۇنگە قاپتالماي, دالانى «جىلىتىپ», بۋى بۇرقىراپ سول كۇيى جاتىر. الەۋ­مەتتىك جەلىلەرگە سۋرەتىن كورسەتىپ, بىرنە­شە رەت سالدىق, ءتىپتى قالالىق اكىم­دىك بىلمەگەن شىعار دەپ ولارعا دا حابارلادىق. سەلت ەتكەن جان بولعان جوق. ال جىلۋدىڭ اۋاعا كەتكەن ارتىق شىعىنىن جەكەمەنشىك كومپانيا تۇرعىنداردان وندىرەرى ءسوزسىز.

وسىنداي جاعدايدان كەيىن قالا­لىق اكىمدىكتىڭ ەلگە, حالىققا, مەملەكەتكە قانشالىقتى جانى اشيتى­نىن كورە بەرىڭىز. سەرىك مۇحامەديەۆ­تىڭ ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانى اكىمى بولىپ جۇرگەن جەرىنەن قالاعا اۋىستىرىل­عانىنا ءبىر جىلعا جۋىقتادى. بىراق ءبىر بەلسەندى قىزمەتىن كورگەن ەمەسپىز, امان-ەسەن زەينەتكە شىعۋدى عانا ويلاي­تىن سياقتى. وبالى نە كەرەك, بۇرىن­عى اكىم بولات جۇمابەكوۆتى قا­لا­نى ارالاپ, ۇڭعىل-شۇڭعىلعا نازار اۋدارىپ, جاياۋ جۇرگەنىن ءجيى كورەتىن ەدىك. جۇمىس ىستەگەننىڭ ناتيجەسى دە بولادى عوي, ونىڭ كەزىندە قوقىس تا شىعارىلاتىن, قار دا توگىلەتىن, قۇبىر دا وتە سيرەك جارىلاتىن. ال س.مۇحامەديەۆ كەلگەلى تۇرعىندار قوقىستىڭ تاسىلمايتىنىنا, قاردىڭ شىعارىلمايتىنىنا ءجيى شاعىم ايتادى. تىكەلەي بولماسا دا, اكىم­نىڭ ءجىتى باقىلاۋى بولماعان سوڭ قۇ­بىرلار دا ءجيى جارىلادى. كۇنى كەشە نازارباەۆ كوشەسى 154-ءۇي­دىڭ تۇسىنداعى ىستىق سۋدىڭ قۇبىرى جارىلىپ, بۇرقىراعان بۋ اسپان­عا اتتى. سونىڭ كەسىرىنەن پجج جۇما­باەۆ كوشەسىندەگى – 4, نازارباەۆ كوشەسىندەگى – 6, «كازاحستانسكايا پراۆدا» كوشەسىندەگى – 1, اباي كوشەسىندەگى – 11, بوستاندىق كوشەسىندەگى – 3, ينتەر­ناتسيونال كوشەسىندەگى – 4, پيونەر كوشەسىندەگى – 6, سوۆەت كوشەسىندەگى – 2, پۋشكين كوشەسىندەگى 1 كوپقاباتتى ۇيلەرگە قۇبىر جوندەلگەنشە جىلۋ بەرىلمەيتىنىن حابارلادى. ۇزىن سانى 28 كوپقاباتتى ءۇي, ءبىر بالاباقشا, بىر­نەشە جەكەمەنشىك ءۇي جىلۋسىز قالدى. ايتەۋىر وسى كۇندەرى قاتتى اياز جوق, ايتپەسە تۇرعىنداردىڭ, اسىرەسە جاس بالاسى مەن كارىسى بار ۇيلەردىڭ كورگەن كۇنى قاراڭ.

پجج 200 مم قۇبىردىڭ زاقىمدال­عانىن ايتىپ, كەشكى ساعات 20.00-گە دەيىن جوندەلەتىنىن حابارلادى. بىراق كۇنى بويى اڭىراعان ۇيدە وتىرۋ وڭاي ەمەس.

ەسكى قۇبىرلاردىڭ جارىلۋى تابي­عي قۇبىلىس بولسىن-اق, بىراق جەرگى­لىكتى بيلىكتىڭ ولاردى قاداعالاۋى, مۇم­كىندىگىنشە جەكەمەنشىكتەن جۇمىس­تىڭ جىتىلىگىن تالاپ ەتۋ كەرەك قوي. س.مۇ­قانوۆ كوشەسىندەگى جوعارىدا ايتىلعان قۇبىردىڭ قاپتالماۋىنا پجج عانا ەمەس, اكىمدىكتىڭ دە كىنالى ەكەندىگى ءسوزسىز. ەگەر قۇبىرلار تەحنولوگياعا ساي كۇ­تىلىپ وتىرسا, جارىلىس تا از بولار ەدى.

پەتروپاۆل