• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ۋنيۆەرسيتەت 15 قاڭتار, 2024

بىرەگەي ءبىلىم ورداسى

241 رەت
كورسەتىلدى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى 90 جىلدىق بەلەسىنە قادام باستى. تاريحى كۇردەلى دە جاۋاپتى 30-جىلداردان باستاۋ الاتىن قارا شاڭىراق قازىر وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا كوش باستاپ تۇر. ءىرى عىلىمي جەتىستىكتەرى, زاماناۋي ءبىلىم باعدارلامالارى, ۇلتتىق كادر دايارلاۋداعى جاڭاشىلدىعىمەن ەرەكشەلەنىپ, الەمدىك وزىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قاتارىنا دا قوسىلدى.

وتكەنگە كوز جىبەرسەك, قازاق مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاساقتالۋىنا 1933 جىلدىڭ 20 قازانىنداعى كسرو حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ شەشىمى نەگىز بولدى. 1934 جىلى 15 قاڭتاردا العاش 54 ستۋدەنت قابىلدانىپ, ولار فيزيكا-ماتەماتيكا جانە بيولوگيا فاكۋلتەتتەرىندە ءبىلىم الدى. ءبىلىم مەكەمەسى بىرتە-بىرتە اۋقىمىن كەڭەيتىپ, سوعىس باستالعانعا دەيىن ءبىلىم باعدارلامالارىن 14 مامان­دىققا جەتكىزدى. 1945 جىلدان باستاپ ۋنيۆەرسيتەت قايتا قانات جايىپ, جاڭا فاكۋلتەتتەر قاتارى كوبەيە باستايدى. ءبىلىم ورداسىن ءار جىلدارى يۆان لۋكيانەتس, تولەگەن تاجىباەۆ, اسقار زاكارين, تەمىرباي دارقانباەۆ, ت.ب. باسقارىپ, مۇحتار اۋەزوۆ, قانىش ساتباەۆ, الكەي مارعۇلان سىندى قازاقتىڭ كورنەكتى تۇلعالارى ءدارىس وقىعانىن ماقتانىشپەن ايتامىز. قازىرگى قازۇۋ قالاشىعىنىڭ بوي كوتەرىپ, قالىپتاسۋىنا باسشىلىق جاسا­عان حالقىمىزدىڭ قايراتكەر تۇل­عاسى دىنمۇحامەد قوناەۆ ەكەنى بارشاعا ايان. قالاشىقتى سالۋدا پروفەسسور اسقار زاكارين, اكادەميك ومىربەك جولداس­بەكوۆتىڭ ەڭبەگى زور.

تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە اكادەميك كوپجاسار نارىباەۆتىڭ باسقارۋىمەن ۋنيۆەرسيتەت دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىلدى. 1991 جىلدىڭ 23 قازانىندا ءبىلىم وشاعىنا عۇلاما عالىم ءال-فارابي ەسىمى, 1993 جىلدىڭ 9 قاڭتارىندا «مەملەكەتتىك ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورنى» مارتەبەسى بەرىلدى. 2004 جىلدىڭ 8 قىركۇيەگىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا اكادەميك تولەگەن قوجامقۇلوۆتىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن ء«ال-فارابي» عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ىرگەتاسى قالاندى. تولەگەن قوجامقۇلوۆ 2004-2008 جىلدار ارالىعىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ رەكتورى قىزمەتىن اتقاردى. 2007 جىلى قولادان قۇيىلعان ءال-فارابي ەسكەرتكىشى ورناتىلدى. 2007-2010 جىلدارى مەملەكەت قولداۋىمەن جاڭا وقۋ عيماراتتارى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل ۋاقىتتا جاڭاشىل رەكتور رەتىندە باقىتجان جۇماعۇلوۆ قازۇۋ قالاشىعىن جاڭا بەلەسكە كوتەرىپ, كوركەيتۋگە زور ۇلەس قوستى.

 

اكادەميالىق بەدەل ايتارلىقتاي جاقساردى

بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى ۇلى تۇلعالارىمىز باستاعان يگى ىستەردى جاڭا باعىتتا جالعاستىرىپ كەلەدى. حالىقارالىق QS رەيتينگىندە 230-ورىندا, قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا عانا ەمەس, ورتالىق ازيا مەن تمد ەلدەرىندە كوشباسشىلىق پوزيتسياسىن ورنىقتىردى. QS Asia University Rankings بويىنشا ازياداعى ۇزدىك العاشقى 30 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ قاتارىندا. 2022 جىلى 25 شىلدەدە ەل ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن قارا­­شاڭىراققا «زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» مارتەبەسى بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا 16 فاكۋلتەتتە 554 ءبىلىم باعدارلاماسى بو­يىنشا ءدارىس بەرىلىپ جاتىر. عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋدىڭ جوعارى ساپاسى مەن تيىمدىلىگىن جۇزەگە اسىراتىن 3 354 وقىتۋشى-پروفەسسور تابىستى ەڭبەك ەتۋ ۇستىندە. ونىڭ ىشىندە ۇلت­تىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ 11 اكا­­دە­ميگى, 7 كوررەسپوندەنت-مۇشەسى, جوعا­رى­ مەكتەپ عىلىم اكادەمياسىنىڭ 11 اكا­دەميگى بار. سونداي-اق 603 عىلىم دوكتورى, 736 عىلىم كانديداتى, 512 PhD جۇمىس ىستەيدى.

وقۋ ورنى «زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» مارتەبەسىن العاننان كەيىن اكادەميالىق سايا­ساتىنا ءتيىستى وزگەرتۋلەر ەنگىزدى. عىلىمي قىزمەت ناتيجەلەرىن وقۋ ۇدەرىسىنە ينتەگراتسيالاۋ, ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋگە دەن قويىلدى. جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندە عىلىمي قىزمەت پەن ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسى باستى باعدارعا الىندى. 25 126 ءبىلىم الۋشىنىڭ 20 499-ى باكالاۆرياتتا (12 776-سى گرانت); 3 404-ءى ماگيستراتۋرادا – (2 913-ءى گرانت); 1 223-ءى دوكتورانتۋرادا – (گرانت –1 048) وقيدى. 2023-2024 وقۋ جى­­لىنا 10 719 تالاپكەر قابىلداندى. بۇل – ۋنيۆەرسيتەت تاريحىنداعى ۇلكەن كور­سەتكىش. ءبىلىم الۋشىلار سانى وتكەن جىل­مەن سالىستىرعاندا 3 مىڭ ستۋدەنتكە ارتتى.

اكادەميالىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋدا جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ قا­ر­قىندى جولعا قويىلماق. بۇل جەلى­لەر ءماتىندى, كەسكىندى, بەينەنى جانە مۋلتيمەديالىق اقپاراتتى قوسا العاندا, سان الۋان مازمۇن تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرۋعا قابىلەتتى. وسى ارقىلى ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلارعا ءبىلىم بەرۋدىڭ تىڭ ادىستەرى مەن شىعارماشىلىق تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە جانە زەرتتەۋدە جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشىلادى.

ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتىندەگى باسىم­دىق­تاردىڭ ءبىرى – تۇلەكتەردى ساپالى جۇ­مىسقا ورنالاستىرۋ. بارلىق ءبىلىم بەرۋ باع­دار­لا­ماسى تاجىريبەگە نەگىزدەلگەن. ءار وقۋ كۋرسىندا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى كاسى­بي تاعىلىمدامادان وتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا تاجىريبەلەر بازاسىندا 1 500-دەن استام ۇيىم مەن كاسىپورىن بار. ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىستى ارتتىرۋ ماق­سا­تىندا ءىرى جانە تابىستى كومپانيالارمەن جوسپارلى كەزدەسۋلەر مەن دارىستەر وتەدى. سونداي-اق ءار سەمەستردە بوس ورىندار جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلادى. تۇلەك­تەرىمىزدىڭ ءبىرىنشى جىلى جۇمىسقا ورنا­لاسۋ­داعى ورتاشا كورسەتكىشى – 82 پايىز.

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اكادەميالىق قىز­مەتىندەگى جەتىستىكتەر وقىتۋشى-پرو­فەس­سورلىق قۇرامنىڭ جوعارى الەۋەتىنە تىكە­لەي بايلانىستى. «جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ۇز­دىك وقىتۋشىسى – 2023» رەسپۋبليكالىق باي­قاۋىندا قازۇۋ-دىڭ 32 مامانىمىز جەڭىمپاز اتاندى.

 

حالىقارالىق كەلىسىمدەر كەڭەيدى

وقۋ ورنىنىڭ حالىقارالىق قىزمەتى دە ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. قازۇۋ مەملەكەتارالىق ديالوگ, مادەني الماسۋ جانە عىلىمي ىنتى­ماق­تاستىق الاڭى رەتىندە جاھاندىق پرو­ب­لەمالاردى شەشۋگە ىقپال ەتەدى. ۋني­ۆەر­سيتەت قىزمەتىن ينتەرناتسيونال­دان­دىرۋ ەلىمىزدىڭ ەكو­نوميكالىق الەۋەتىن ارت­تىرۋعا, جاڭا يندۋستريالار مەن نارىق­تار­دىڭ دامۋى­نا, عىلىم, تەحنولوگيا جانە يننوۆاتسيا سالاسىندا سىرتقى باي­لا­­نىستاردى جانداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مەملەكەتارالىق بايلانىستار ارقىلى ۋنيۆەرسيتەتتە عالىمدار مەن وقىتۋشى كادرلارمەن الماسۋ, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى مەن جوبالاردى يگەرۋ جۇيەلى جولعا قويىلعان. سونىمەن قاتار بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, عىلىمي-تاجىريبەلىك سەمينارلار مەن كونفەرەنتسيالار ۇيىمداستىرۋ, اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى دامىتۋ باعىتتارى دا جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى.

قازۇۋ باتىس جانە شىعىس ەۋروپا, سول­تۇستىك امەريكا, ازيا جانە تىنىق مۇ­حيتى ايماعىنداعى 650-دەن استام جوعارى وقۋ ورىندارىمەن جانە ۇيىمدارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا. ونىڭ 80-نەن استامى وتكەن جىلدىڭ ۇلەسىندە. بۇل رەتتە نەگىزگى باسىمدىق عىلىمي زەرتتەۋلەرگە باعىتتالعان جوعارى دارەجەلى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە بەرىلگەن.

ءبىلىم ورداسىندا 120 ماماندىق بو­يىنشا ەۋروپا, اقش, وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, رەسەي ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن قوس ديپ­لوم باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلادى. ستۋدەنتتەرىمىز ەۋروپانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن قاتار, تۇركيا, رەسەي, وڭتۇستىك كورەيا تاعى دا باسقا ەلدەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ۇستىندە. 2023 جىلى 451 باكالاۆر مەن ماگيسترانت شەتەل ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە وقىپ, بىلىكتىلىك ارتتىردى. 325 PhD دوكتورانت ەۋروپادا ( ۇلىبريتانيا, اۋستريا, گەرمانيا, فرانتسيا, يسپانيا), سولتۇستىك امەريكادا (اقش), ازيا (قحر, كورەيا, جاپونيا) جانە تۇركيا مەملەكەتتەرىندە شەتەلدىك جەتەكشىلەرمەن عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, الەمنىڭ وزىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە تاجىريبە الماستى.

كەيىنگى جىلدارى ۋنيۆەرسيتەتكە اكا­دە­­ميالىق ۇتقىرلىق جانە تاعىلىمداما باع­­­دارلامالارى بويىنشا اقش, جا­پو­­­نيا, گەرمانيا, رەسەي, فرانتسيا, ۇلى­بريتانيا, قىتاي, تۇركيا, نيدەرلاند, بەلگيا, قىرعىزستان, سلوۆاكيا ەلدەرىنەن 250-گە جۋىق شەتەلدىك ستۋدەنت كەلدى. امەريكالىق حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭەستەرىمەن (اقش) كەلىسىم اياسىندا فيلولوگيا جانە حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتتەرىندە ورىس ءتىلىن وقىپ جاتقان 125 اقش ازاماتى قابىلداندى. جالپى, قازۇۋ-دا الەمنىڭ 54 ەلىنەن 3 928 شەتەلدىك ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر.

حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ قازىرگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – وقۋ ورنى بازاسىندا بەدەلدى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ فيليالدارىن قۇرۋ. بۇل جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋدا دا قازۇۋ ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. 2022 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تۇركيا مەن قىرعىزستانعا رەسمي ساپارى اياسىندا ىستانبۇل, بىشكەك قالالارىندا قازۇۋ فيليالدارى اشىلدى. بىشكەك فيليالىندا ءتورت ەلدەن (قىرعىزستان, قازاقستان, تۇركيا, رەسەي) 329 ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. وقىتۋ باكالاۆريات جانە ماگيستراتۋرا باعدارلامالارى بويىنشا بولىنگەن. قۇقىق, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, بيولوگيا جانە بيوتەحنولوگيا, شەتەل فيلولوگياسى, ەكونوميكا جانە بيزنەس جوعارى مەكتەبى, فيلوسوفيا جانە ساياساتتانۋ, حالىقارالىق قاتىناستار ماماندىقتارى جوعارى سۇرانىسقا يە.

2022 جىلى ۋنيۆەرسيتەت بازاسىندا رەسەيدىڭ ميفي ۇلتتىق يادرولىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى ىسكە كىرىستى. وندا 62 باكالاۆر جانە 19 ماگيس­ترانت وقىتىلىپ جاتىر.

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2023 جىل­عى مامىر ايىندا قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا قازۇۋ بازاسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ سولتۇستىك-باتىس پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىل­دى. 12 قازاندا سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ءوتىپ, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى زەرتحانالىق سىنىپتار جۇمىس ىستەي باستادى.

بۇگىنگى حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى باستى ماقسات – تۇراقتى دامۋ. 1996 جىلدان بەرى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى تۇراقتى دامۋ ماسەلەلەرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, بەلگىلى ماماندار مەن عالىمداردى, سونىڭ ىشىندە نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىن بىرلەسكەن جۇمىسقا شاقىرۋدا. كەيىنگى ءۇش جىلدا قازۇۋ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بارلىق قۇرىلىمدىق بولىمشەسىمەن ءوزارا قارىم-قاتىناستى جالعاستىرىپ كەلەدى.

قازۇۋ ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جاھاندىق الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك جەلىسىنىڭ (USRN) قىزمەتىمەن, سونداي-اق جىبەك جولى ۋنيۆەرسيتەتتەرى اليانسىمەن (SUN) بىرلەسە جۇمىس اتقارىپ كەلەدى.

 

عىلىمنان تۇسكەن تابىس ەكى ەسە ءوستى

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى مارتەبەسىنە سايكەس, عىلىمدى دامىتۋعا دا ايرىقشا باسىمدىق بەرىپ وتىر. كەيىنگى ءۇش جىلدا ۋنيۆەرسيتەت عىلىمىنان تۇسكەن تابىس ەكى ەسەگە جۋىق ءوسىپ, 8,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. قازىرگى ساتتە 290 گرانتتىق قارجىلاندىرۋ جوباسى, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋ اياسىندا 11 جوبا, «عىلىم قورى» اق ارقىلى 1 كوممەرتسيالاندىرۋ جوباسى جانە 47 بىرلەسكەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ۇستىندە. كەيىنگى جىلدارى عالىمدارىمىز 300-دەن استام حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالار مەن ىرگەلى جوبالاردى ورىندادى. ولاردىڭ ىشىندە ISTC, INTAS, TEMPUS, ماگاتە, ناتو باعدارلامالارى بار.

بيىل گەوگراف-عالىمدارىمىز عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتىنەن 3,8 ملرد تەڭگەنىڭ مەگاگرانتىن ۇتىپ الدى. ءۇش جىلعا جوسپارلانعان جوبا «جاسىل ءوسىم» تۇجىرىمداماسى اياسىندا باتىس قازاقستان ءوڭىرىنىڭ تىرشىلىك ورتاسى مەن ەكولوگيالىق فاكتورلارىنا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە باعىتتالعان. عالىمدارىمىز وزگە دە ارىپتەستەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جانە اقتوبە وبلىستارىنىڭ تابيعي قورلارىن ءتيىمدى پايدالانۋ, جانۋارلار مەن وسىمدىكتەر الەمىن ساقتاۋ, ەكولوگيالىق داعدارىستاردى بولدىرماۋ جولدارىن قاراستىرماق. سونداي-اق توپىراق قۇرامى مەن ساپاسىنا تالداۋ جۇرگىزىپ, تەحنوگەندىك بۇزىلۋلاردان, سۋ ايدىندارىنىڭ تايازدانۋىنان, اتمو­سفەرانىڭ لاستانۋىنان تۋىنداعان تۇيتكىلدەردى انىقتايدى. گەوگرافيا جانە تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتىنىڭ پروفەسسورى, گەوگرافيا عىلىمىنىڭ دوكتورى ماۋلكەن اسقاروۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى ورىندالىپ, اقپاراتتىق مالىمەتتەر بازاسى جاسالدى. بالىق جانە باسقا دا سۋ بيولوگيالىق رەسۋرستارىن باعالاۋدىڭ ادىستەمەلىك نەگىزدەرى ازىرلەندى. بيوالۋانتۇرلىلىكتى, سيرەك كەزدەسەتىن ءارى قۇرىپ كەتۋ قاۋپى تونگەن بالىق ءتۇرىنىڭ پوپۋلياتسياسىن جانە دامۋ بولجامىن ساقتاۋ شارالارى قابىلداندى. عالىمدارىمىز 2024-2025 جىلدارى ايماقتىڭ تۇراقتى ەكولوگيالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن ساراپقا سالادى.

قازۇۋ بيوفيزيكا, بيومەديتسينا جانە نەيروعىلىم كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور ءالميرا قۇستىباەۆانىڭ ۇسى­نىسىمەن وقۋ ورنىندا قۇرىلعان مي ينستيتۋتى دا جاڭا­شىل­دى­عىمەن ەرەكشەلەنەدى. قازىر ورتا­لىق كوگنيتيۆتى, كلينيكالىق جانە مولە­كۋلالىق, ەسەپتەۋ جانە قولدان­با­لى نەيروعىلىمدار بويىنشا ميعا ىرگەلى جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى باس­تاپ كەتتى. مي قاتپارلارى مەن ادام سانا­سى­نىڭ مۇمكىندىكتەرىن تانۋعا تالپىنىس ەلى­مىز­دە بۇرىن-سوڭدى بولعان ەمەس. مي ينس­تيتۋتى اينالىساتىن عىلىمي زەرتتەۋلەر وي­لاۋ­داعى ۇتىمدىلىق پەن تيىمدىلىكتى وڭتاي­لان­دىرۋعا, مي بەلسەندىلىگىنىڭ دا­مۋىن­ ىلگە­رىلەتۋگە اسەر ەتەدى. سونىمەن قا­تار بۇل باعىتتاعى زەرتتەۋلەر قابىلداۋ, ەستە ساقتاۋ ۇدەرىستەرىن جەڭىلدەتۋگە, مىنەز-قۇ­لىق اۋىتقۋشىلىعىن تۇزەتۋگە, قارتايۋ كەز­ىندە زەيىننىڭ ناشارلاۋىنىڭ الدىن الۋ­عا كومەكتەسەدى.

وقۋ ورنىنىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى­نا تارتۋ رەتىندە قازۇۋ-دا ورتالىق ازياداعى العاشقى يندۋستريا 4.0 مودەلدىك فابريكاسىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ءبىلىم ورداسى ۇتىپ العان «وندىرىستىك سەكتور كونسورتسيۋمدارى: قۇزىرەتتىلىك ورتالىقتارى» گرانتتىق باعدارلاماسى اياسىندا مۇمكىن بولماق.

قازۇۋ Tech Garden «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» دەربەس كلاستەرلىك قورىمەن بىرلەسىپ, ونەركاسىپتىك روبوتتەحنيكا جانە روبوتتاندىرۋ سالاسىنداعى جاڭا ستارتاپتارعا قولداۋ كورسەتەدى. تەحنولوگيالىق وپەراتسيالاردى روبوتتاندىرۋ تۇجىرىمدامالارىن زەرتتەۋگە, كورسەتۋگە جانە سىناۋعا ارنالعان بىرەگەي الاڭ ۇسىنادى. مودەلدىك فابريكا بۇل ءبىلىمدى, داعدىلاردى, مۇمكىندىكتەردى تاراتۋ جانە ازىرلەنگەن شەشىمدەردى قازاقستاندا دا, شەتەلدە دە ونەركاسىپتىك كومپانيالارعا ەنگىزۋ ءۇشىن نەگىزگى پلاتفورما بولىپ سانالادى. ورتالىق ءوز قىزمەتىن 2024 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا باستايتىن بولادى.

بۇدان بولەك, قازۇۋ-دا قحر ۇكىمەتىمەن كەلىسىلگەن Silicon Valley مودەلى بويىنشا IT-تەح­نوپارك قۇرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جوبا قولعا الىنىپ جاتىر. سونداي-اق حي­ميا جانە حيميالىق تەحنولوگيا فاكۋل­تەتى جانىنان گالۆانيكالىق قاپتا­ما­لاردىڭ Chemical Coatings Innovations (سhemCoIn) عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى ىسكە­ قوسىلادى.

عىلىم سالاسىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى جاڭالىعىمىز – 2023 جىلى قازۇۋ-دىڭ ءۇش عىلىمي جۋرنالى, اتاپ ايتقاندا: «حيميا», «فيزيكا», «ماتەماتيكا, مەحانيكا جانە ينفورماتيكا» باسىلىمدارى Web of Science دەرەكقورىندا يندەكستەلگەن ۋنيۆەرسيتەت باسىلىمدارىنىڭ ءتىزىمىن تولىقتىردى. سونىمەن قاتار قازۇۋ-دىڭ International Journal of Mathematics and Physics جانە Eurasion Chemico-Technological Journal, Physical Sciences and Technology باسىلىمدارى الەمدەگى عىلىمي باسىلىمداردىڭ ەڭ ۇلكەن مالىمەتتەر بازاسى سانالاتىن Scopus دەرەكقورىنا ەنگىزىلدى.

قازىرگى تاڭدا قازۇۋ قالاشىعىندا Samsung, Hewlett-Packard, Cisco, كوnىسا Minolta, Fujitsu, Alcatel, Microsoft, «كاسپەرسكي زەرتحاناسى», Huawei جانە تاعى دا باسقا جوعارى تەحنولوگيالىق كوم­پا­­نيالاردىڭ سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىق­تا­رى مەن ينستيتۋتتارى تابىستى جۇمىس ىستەيدى.

 

ايتۋلى جىل اياسىندا

ءبىز ەلىمىزدىڭ دامۋىنا عىلىمنىڭ قوساتىن ۇلەسىن ارتتىرۋمەن قاتار, ۋنيۆەر­سيتەت قالاشىعىن قايتا جاڭعىرتۋعا دا كىرىستىك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن 2024-2027 جىلدار ارالىعىندا قازۇۋ قۇرىلىسىنىڭ ءىى كەزەڭىن سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قار­ساڭىندا قازۇۋ قالاشىعىندا ارقايسىسى 1 060 ورىندىق, جالپى 3 180 ورىنعا ارنال­عان زاماناۋي ءۇش جاتاقحانا قۇرىلىسىنىڭ ىرگە­تاسىن قالاۋ ءراسىمى ءوتتى.

جالپى, قازۇۋ قالاشىعىنىڭ ءىى دامۋ جوسپارى بويىنشا وقۋ كورپۋس­تا­رى,­ سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى, قىز­مەت­كەرلەرگە ارنالعان تۇرعىن ءۇي, يننو­ۆاتسيالىق ورتالىق, عىلىمي زەرتتەۋ ورتا­لى­عى, تەحنوپارك بوي كوتەرمەك.

بۇدان بولەك, QS رەيتينگى وكىلدەرىنىڭ, الەم­دىك ساراپشى-عالىمداردىڭ, عىلىمي ۇيىم­دار مەن جوو رەكتورلارىنىڭ قاتىسۋىمەن اۋقىمدى حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار, سيمپوزيۋمدار, جاستار فورۋم­دارى جانە قازۇۋ-دىڭ عىلىمي-يننوۆا­تسيا­لىق جەتىستىكتەرىنىڭ كورمەسىن وتكىزۋ كوز­دەلىپ وتىر.

ايتۋلى جىلدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بارلىق قۇرىلىمى تابىستى ەڭبەگىن جالعاستىرىپ, زور جەتىستىككە جەتەرىنە جانە وسكەلەڭ ۇرپاققا ونەگەلى تارتۋ جاسايتىنىنا سەنەمىن.

 

جانسەيىت تۇيمەباەۆ,

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتورى 

سوڭعى جاڭالىقتار