تەرەڭنەن تامىر تارتقان ءتۇبى ءبىر تۇركى الەمى ءۇشىن بيىل ايرىقشا وقيعالارعا تولى بولدى. باۋىرلاس ەلدەردىڭ بىرنەشەۋىندە قاتارىنان ءبىر عاسىرلىق مەرەيتويلار اتالىپ ءوتىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلعانىنا, ازەربايجان حالقىنىڭ جالپىۇلتتىق كوشباسشىسى گەيدار اليەۆ پەن كورنەكتى قازاق جازۋشىسى كەمەل توقاەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر.
وسى ورايدا كۇنى كەشە عانا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «باۋىرلاستىق تامىرى: تۇلعالار عيبراتى» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. القالى جيىنعا بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ديپلوماتيالىق ميسسيا باسشىلارى, تانىمال عالىمدار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
تاعىلىمدى ءىس-شارا اياسىندا بەلگىلى تاريحشى افەت يناننىڭ قازاق تىلىنە العاش رەت اۋدارىلىپ باسىلعان «اتاتۇرىكتى ەسكە العاندا» ەڭبەگىنىڭ, كەمەڭگەر كوشباسشى گەيدار اليەۆتىڭ قىزمەت اتقارعان جىلدارىنان سىر شەرتەتىن «Karizmatik Lider Parlak Şahsiyet Haydar Aliyev» («ۇلت كوشباسشىسى, جارقىن تۇلعا گەيدار اليەۆ»), قازاق دەتەكتيۆ جانرىنىڭ نەگىزىن سالۋشى كەمەل توقاەۆ تۋرالى «Kemel Tokayev: Bir Kalem Ustasinin Yaşam Öyküsü» («كەمەل توقاەۆ: قالامگەردىڭ ءومىر جولى») كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.
جيىن بارىسىندا تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى شاھين مۇستافاەۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى دارحان قىدىرالى, Tۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى گاسان گاسانوۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەت, تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇستافا كاپۋدجۋ, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى مەملەكەتتىك حاتشىسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى وسموناكۋن يبرايموۆ, ۇلىقبەك اتىنداعى وزبەكستان ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ناسيمحون راحمونوۆ ءسوز سويلەدى.
ءوز سوزىندە ش.مۇستافاەۆ تۇركى الەمىنىڭ كورنەكتى تۇلعالارىن ناسيحاتتاۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «باۋىرلاس حالىقتارىمىزداعى تۇعىرلى تۇلعالاردىڭ ءومىر جولدارىنداعى ءبىر-بىرىمەن تابىساتىن تۇستار ءبىزدىڭ ورتاق وتكەنىمىزگە ارقاۋ بولىپ تابىلادى. ولاردىڭ تالايلى تاعدىرلارىنىڭ ارناسىندا ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدىڭ «تار جول تايعاق كەشكەن» تاريحي جولى بەينەلەنگەن. وسى تۇرعىدان العاندا, كورنەكتى تۇلعالاردىڭ ءومىربايانى تاريحتىڭ ەڭ تاڭداۋلى وقۋلىعى ىسپەتتى», دەدى اكادەميا باسشىسى.
سەنات دەپۋتاتى دارحان قىدىرالى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان كىتاپتار تۋرالى پايىمدى پىكىرلەرىمەن ءبولىسىپ, اكادەميانىڭ تۇعىرلى تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى تابىستى جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
Tمۇ اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى گاسان گاسانوۆ ازەربايجاننىڭ جالپىۇلتتىق كوشباسشىسى گەيدار اليەۆپەن قىزمەتتەس بولعان جىلدار وقيعالارى مەن ەستەلىكتەرىن ورتاعا سالىپ, ونىڭ باۋىرلاس حالىقتاردى جاقىنداستىرۋداعى ءرولى تۋرالى باياندادى.
ەلشى مۇستافا كاپۋدجۋ Tۇركيا رەسپۋبليكاسى قۇرىلۋىنىڭ عاسىرلىق مەرەيتويىنا ارنالعان ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ ءوتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتىپ, وسى ورايدا اكادەميا تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان بۇل باسقوسۋدىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىنە زور ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ۇلىقبەك اتىنداعى وزبەكستان ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ناسيمحون راحمونوۆ كەمەل توقاەۆتىڭ قازاق ادەبيەتىندە دەتەكتيۆ جانرىنىڭ نەگىزىن قالاعان جازۋشى ەكەنىنە توقتالىپ, ونىڭ تۋىندىلارى وزبەك ادەبيەتىندە دە اتالعان جانردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتكەنىن ايتتى.
«اتاتۇرىكتى ەسكە العاندا» دەپ اتالاتىن ەستەلىكتەر توپتاماسى – افەت يناننىڭ تۇرىك تاريحى قوعامى 2021 جىلى جارىققا شىعارعان «Kemal Atatürk’ü Anarken» اتتى كىتابىنىڭ قازاق تىلىنە العاش اۋدارىلعان نۇسقاسى. كىتاپقا زيالى تۇرىك ايەلدەر قاۋىمىنىڭ كورنەكتى وكىلى افەت ينان حانىمنىڭ تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاعان تۇلعا مۇستافا كەمال اتاتۇرىك تۋرالى ەستەلىكتەرى مەن وي-تولعامدارى جيناقتالىپ بەرىلگەن.
ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, تمۇ اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى گاسان گاسانوۆتىڭ «ۇلتتىق كوشباسشى, جارقىن تۇلعا – گەيدار اليەۆ» (تۇرىك تىلىندە) اتتى سۇحبات جانرىنا قۇرىلعان كىتابى گەيدار اليەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارى قارساڭىنداعى قىزمەتى كەزەڭدەرى تۋرالى ەستەلىكتەرىن ارقاۋ ەتكەن.
ال «كەمەل توقاەۆ: ادەبيەتشىنىڭ ءومىر جولى» (تۇرىك تىلىندە) جيناعىنىڭ العاشقى تاراۋى ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الەمنىڭ بىرقاتار تىلىندە جارىق كورگەن «اكە تۋرالى وي-تولعاۋ» اتتى مەمۋارىمەن باستالادى, كەيىنگى بولىمدەردە تۇركى الەمىنىڭ بەلگىلى ادەبيەتشىلەرىنىڭ, كوپتەگەن قازاق قالامگەرلەرى مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ كەمەل توقاەۆ تۋرالى ەستەلىكتەرى, پىكىرلەرى بەرىلگەن.