ۇزاق جىلدان بەرى اۋىز سۋدىڭ زاردابىن تارتىپ كەلە جاتقان وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىن «سۋ تازارتۋ ستانساسى سالىنىپ جاتىر» دەگەن حابار ايرىقشا قۋانتتى. ستانسا جانىنان ارنايى زەرتحانا دا بوي كوتەرمەك.
سۋ تازارتۋ ستانساسىنىڭ جوباسى 2009 جىلى قولعا الىنا باستاعان. سول تۇستا قالا تۇرعىندارى بورىكتەرىن اسپانعا اتىپ, «كەنەزەسى كەپكەن ەلدىڭ كوسەگەسى كوگەرەتىن بولدى» دەپ قۋانعان ەدى. 250 مىڭنان اسا تۇرعىنى بار قالا تۇرعىندارى ەرتە كوكتەم مەن جاۋىندى-شاشىندى كۇزدە لاي, سارى سۋ ءىشىپ كۇنەلتكەن. باسقا امال دا جوق ەدى. بۇل تۇرعىدا مەملەكەتتەن قامقورلىق بولمادى دەپ وكپەلەۋدىڭ دە قيسىنى جوق. 2011 جىلى سۋ جەلىلەرىن تازارتۋ قۇرىلعىلارى تەگىس جاڭعىرتىلىپ, تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتر سۋ وتكىزۋگە قۋاتى جەتەتىن جوبانىڭ قۇرىلىسى باستالىپ تا كەتتى. تاپسىرىس بەرۋشى – قالالىق اكىمدىكتىڭ قۇرىلىس ءبولىمى.
قىرۋار ەل قاراپ وتىرعان اۋقىمدى جۇمىستى «AEGISinc» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قولعا الدى. سول ۋاقىتتا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ءتارتىبى بويىنشا 1,623 ملرد تەڭگەنىڭ كەلىسىم-شارتى دا جاسالدى. ءبىرىنشى جىلى 538,1 ملن تەڭگەسى يگەرىلدى. مەردىگەر ۇيىم تسەحتىڭ, زەرتحانانىڭ عيماراتتارىن جارىم-جارتىلاي عانا كوتەردى. كەلەسى جىلى كونكۋرس جۇمىسىنان الدەبىر شيكىلىك شىعىپ, قالالىق سوت جۇمىستى توقتاتۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى. 2012-2013 جىلدارى كونكۋرس قايتا ۇيىمداستىرىلدى. بۇل جولى «اپ يمپەكس» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جەڭىمپاز بولىپ تانىلدى. 2013 جىلى 181,24 ملن تەڭگە يگەرىلگەنىمەن, جۇمىس تاعى دا توقتاپ قالدى. تازا سۋ ىشەمىز دەپ تامسانىپ ايتاتىن ادەمى اڭگىمە تام-تۇمداپ تىيىلدى. ارادا اتتاي 12 جىل ءوتتى. ەندى عانا وسى تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنى شەشىلمەك. زاماناۋي قوندىرعىلار بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن ارنايى جەتكىزىلۋدە. قوس تاراپ كەلىسىمشارتقا وتىرعان. وتىزعا جۋىق جۇمىسشى مەن وننان اسا ارنايى تەحنيكا جۇمىلا جۇمىس ىستەپ جاتىر.
– قازىرگى كۇنى سۋ تازالاۋ قۇرىلعىلارىنداعى جۇمىس 90 پايىز اياقتالدى, الداعى قاڭتار ايىندا قاجەتتى قوندىرعىلار جەتكىزىلمەك, – دەيدى مەردىگەر قۋانىش وتەگەنوۆ.
ءسوز اراسىندا كوكشەتاۋ قالاسىن سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان بۇل ورتالىقتىڭ سوناۋ 1970 جىلى سالىنعاندىعىن ايتا كەتەلىك. سودان بەرى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ەمەس. قىرۋار قارجى بولىنگەنىمەن, بەلگىسىز باعىتتا سۋداي ءسىڭىپ كەتتى.
– ەندىگى ىسكە بەرەكە بەرسىن, – دەيدى قالا تۇرعىنى قونىس ەلىموۆ, – اتام قازاق «اۋرۋ استان» دەمەي مە, تازا سۋ ىشپەگەن قالا تۇرعىندارىنىڭ اۋرۋ-سىرقاۋى كوپ ەكەندىگى ايتىلىپ ءجۇر. ەل تىلەگىن ايتاتۇعىن بولسام, وسى جولعى جوبا جۇزەگە اسسا ەكەن دەيمىز دە.
بيىل سۋ تازالاۋ ستانساسىنىڭ زەرتحاناسى مەن قازاندىعى جوندەۋدەن وتكىزىلىپتى. قالا باسشىلىعى الداعى جىلى كوپشىلىكتى تولعاندىرىپ وتىرعان اۋىز سۋ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلەدى دەپ ۋادەلەرىن بەرىپ وتىر.
– بۇل جوباعا جۇمسالاتىن قارجىنىڭ كولەمى – 7 ملرد 200 ملن تەڭگە. وسى جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 1,5 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. مەردىگەر ۇيىم جۇمىستى تىڭعىلىقتى اتقارۋدا. كۇنى بۇگىنگە دەيىن 900 ملن تەڭگەنىڭ جۇمىسى جۇزەگە اسىرىلدى. ويعا العان شارۋا الدىمىزداعى جىلى وڭىنان وڭعارىلسا, العا قويعان مىندەت ۇدەسىنەن شىعامىز, – دەيدى كوكشەتاۋ قالالىق اكىمدىگى قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى ارداق تاسقىنباي.
قالا تۇرعىندارىنىڭ دا كۇتكەنى – وسى. قارجى بار, ەندىگى مىندەت – وتكەننىڭ اششى ساباعىن ۇمىتپاي قاداعالاۋ.
كوكشەتاۋ