ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا «قىتايشا-قازاقشا ۇلكەن سوزدىكتى» قۇراستىرۋشى, عالىم, ءتىل مامانى, اۋدارماشى نايمانعازى ساپان ۇلىنىڭ «اۋىلدان الىس سول جولدار» اتتى عۇمىرنامالىق ەسسە كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
عۇمىرنامالىق جيناقتا اۆتوردىڭ ءومىر جولى, اۋدارماشىلىق جانە سوزدىك جاساۋداعى ىزدەنىستەرى, باسپاگەرلىك قىزمەتى تۋرالى كوركەم تىلمەن جاتىق باياندالعان.
نايمانعازى ساپان ۇلى – «قىتايشا-قازاقشا يديومدار سوزدىگى», «قىتايشا-قازاقشا قىسقاشا سوزدىك», «قىتايشا-قازاقشا يديومدار ۇلكەن سوزدىگى», «قىتاي يديومدارىنىڭ قازاقشا بالامالارى» اتتى 4 ءتورت ۇلكەن سوزدىكتىڭ اۆتورى. سونداي-اق ول كىسى قىتايدا «كوك سوزدىك» نەمەسە «نايمان كوك» اتانىپ كەتكەن «قىتايشا-قازاقشا سوزدىكتىڭ» باس قۇراستىرۋشىسى بولدى. 1974 جىلدان باستاپ ۇجىمدىق ەڭبەك رەتىندە دايىندالىپ, 1979 جىلى لاتىن قارپىمەن باسپادان شىققان بۇل سوزدىككە 60 مىڭنان اسا قىتاي ءسوزى ەنگىزىلگەن. بەلگىلى عالىم بۇدان كەيىن دە وسى ەڭبەكپەن جالعىز ءوزى تاباندى اينالىسىپ, سوزدىكتىڭ لينگۆيستيكالىق قۇرام سانىن 120 مىڭعا جەتكىزدى. بۇل سوزدىك 2006 جىلى «شىڭجاڭ» حالىق باسپاسىنان «قىتاي-قازاقشا ۇلكەن سوزدىك» دەگەن اتپەن جارىق كوردى. بۇگىنگە دەيىن ول 7 رەت باسىلىپ, 30 مىڭ دانامەن تاراعان. قازىرگى تاڭدا اتالعان ەڭبەكتىڭ 124 مىڭعا جۋىق لينگۆيستيكالىق قۇرامى قامتىلعان سوزدىگى باسپاعا دايىندالىپ جاتىر.
مازمۇندى ءىس-شارا بارىسىندا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ, تۇركىتانۋشى عالىم قارجاۋباي سارتقوجا ۇلى, تاعى باسقا دا ازاماتتار ءسوز الىپ, ايتۋلى اۋدارماشىنىڭ سوزدىك جاساۋداعى ەڭبەگى, شىعارماشىلىعى تۋرالى پاراساتتى وي-پىكىرلەرىن ايتتى. عالىم, جازۋشى تۇرسىنحان زاكەن ۇلى اۆتوردىڭ سوناۋ 70-جىلدارى العاش رەت «قىتايشا-قازاقشا ۇلكەن سوزدىكتى» قۇراستىرۋداعى ەڭبەگىن ەرلىك دەپ باعالادى.
«سوزدىك جاساۋ – بەلگىلى ءبىر ۇلتتىڭ عانا ەمەس, عالىمداردىڭ مادەنيەتىن, دەڭگەيىن كورسەتەتىن بەلگى. سوزدىكتە كەلتىرىلگەن سوزدەر مەن اتاۋلار, ۇعىمدار زاڭ تەرميندەرىمەن بىردەي سانالادى. سوندىقتان سوزدىكتە ەشقاشان قاتە كەتۋگە بولمايدى. ويتكەنى زاڭنىڭ ءوزى سوزدىككە باعىنادى. وسى رەتتە نايمانعازى اعامىزدىڭ باسشىلىعىمەن قۇراستىرىلعان «كوك سوزدىك» جانە ودان كەيىن جارىق كورگەن سوزدىكتەر وسىنداي عىلىمي تالاپقا تولىق جاۋاپ بەرەدى», دەدى ول.
سونداي-اق باسقوسۋدا قالامگەردىڭ ادەبي اۋدارماشىلىعى دا ءسوز بولدى. ول چ.ديككەنس, ح.اندەرسەن, ە.حەمينگۋەي, م.شولوحوۆ سەكىلدى الەم كلاسسيكتەرى مەن قىتاي ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى گو مورو, باجيننىڭ شىعارمالارىن قازاقشاعا اۋدارعان. بۇل ادەبي تۋىندىلاردىڭ قىسقارتىلعان نۇسقالارى قىتايداعى قازاق ادەبيەتى وقۋلىقتارىنا ەنگەن.
ءىس-شارا سوڭىندا نايمانعازى ساپان ۇلى وقىرمانعا جول تارتقان عۇمىرنامالىق كىتابى مەن «قىتايشا-قازاقشا سوزدىك» جاساۋداعى ەڭبەكتەرىنە توقتالىپ, جيىلعان قاۋىمعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.