الكەي مارعۇلان اتىنداعى پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق بولدى. وتكەن جىلى ۋنيۆەرسيتەتكە ەسىمى بەرىلگەن قازاقتىڭ كورنەكتى عالىمى, ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبiنiڭ نەگiزiن قالاۋشى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى ورناتىلدى.
ءمۇسىننىڭ اشىلۋىنا ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شاراعا ءا.ح.مارعۇلان اتىنداعى حالىقارالىق قوردىڭ ءتورايىمى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, اكادەميكتىڭ قىزى دانەل مارعۇلان, وبلىس اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, شىعارماشىل زيالى قاۋىم مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.
MARGULAN ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانبول جىلباەۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە الكەي مارعۇلان ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋى كەمەڭگەر عالىمعا كورسەتىلگەن قۇرمەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل اكادەميكتىڭ تۋعانىنا 120 جىل تولۋىن تويلاۋدىڭ باستالۋى. مەرەيتويعا ارنالعان اۋقىمدى ءىس-شارالار ۋنيۆەرسيتەتتە 2024 جىل بويى وتكىزىلەدى. قازاق ارحەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىنىڭ مەرەيتويىنا وراي ۇلكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتەدى.
– ءبىز الماتىداعى ءا.ح.مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىمەن بىرلەسىپ دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. قازاقستان عىلىمىنىڭ دامۋىنا وراسان زور ۇلەس قوسقان اكادەميك الكەي مارعۇلاننىڭ مەرەيتويىن ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە جانە جاۋاپكەرشىلىك. بۇل ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل پاۆلودار, ەرتىس ءوڭىرى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا, – دەدى جانبول جىلباەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, تاريحي تۋىندىنىڭ اۆتورى قازاقستان كوركەمونەر اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى مۇرات مانسۇروۆ. ءمۇسىن قولادان قۇيىلعان, بيىكتىگى – 3,5 مەتر.
قولادان قۇيىلعان الىپ ءمۇسىننىڭ ءتۇر سيپاتى جانە اۆتوردىڭ شەبەرلىگى اكادەميكتىڭ ۇرپاقتارى مەن تۋىستارىنىڭ دا كوڭىلىنەن شىقتى. ماسەلەن, اكادەميكتىڭ ۇرپاعى دانەل الكەيقىزى ءوز سوزىندە اكەسىنىڭ ەسكەرتكىشىن كورگەن ساتتە ەرەكشە اسەر العانىن ايتىپ, عالىمعا كورسەتىلگەن ايرىقشا قۇرمەت پەن تاعزىم ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
– بۇگىن مەن ەرەكشە قۋانىشتى سەزىمدەمىن. ويتكەنى اكەمنىڭ تۋعان جەرى ەرتىس-بايان وڭىرىندە جانە ءوزىنىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جانىنا ءمۇسىنى بوي كوتەردى. وسى رەتتە ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعىنا, ارداگەرلەر كەڭەسىنە جانە ءمۇسىننىڭ اۆتورىنا شىنايى العىسىمدى بىلدىرەمىن. مارعۇلان ۋنيۆەرسيتەتى جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋ جولىندا ۇلكەن ءىس اتقارىپ كەلەدى. ەندەشە, ادىلەتتى قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى يگىلىكتى ەڭبەكتەرىڭىزگە ساتتىلىك تىلەيمىن, – دەدى دانەل مارعۇلان.
ال وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سامال ايتقازينا اكادەميكتىڭ تاريح, ارحەولوگيا جانە پەداگوگيكا سالاسىنداعى ەڭبەگىنە توقتالدى.
– بۇگىن ادەبيەت, ونەر جانە شىعىستانۋشى, ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, جەرلەسىمىز, اكادەميك الكەي حاقان ۇلى مارعۇلانعا ورناتىلعان ءمۇسىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرمىز. بۇل ايماعىمىز ءۇشىن تاريحي ءسات, ەستە قالار ەرەكشە وقيعا. الكەي مارعۇلان قازاقستانداعى ەتنوگراف, ارحەولوگ, تاريحشىلاردىڭ بىرنەشە بۋىنىن دايارلادى. عالىمنىڭ جەتەكشىلىگىمەن 50-دەن اسا دوكتورلىق جانە كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعالدى. ەڭبەكتەرى بىرقاتار شەت تىلىنە اۋدارىلدى. ەندەشە عىلىمي مۇراسىن جالعاستىرۋ بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ مىندەتى. سوڭىنا وشپەس مۇرا قالدىرعان الكەي مارعۇلاننىڭ ونەگەلى ءومىرى وسكەلەڭ ۇرپاققا ارقاشان جول كورسەتىپ, جارقىن بولاشاققا باستاي بەرەتىنىنە كامىل سەنەمىز, – دەدى سامال وسپانقىزى.
ءىس-شارا بارىسىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاس اقىندارى – بەكسۇلتان قايداروۆ, ەسەنگەلدى جانىبەك, نۇراينا سەرىك الكەي مارعۇلانعا ارناۋ ولەڭدەرىن وقىپ, جينالعان جۇرتتىڭ قۇرمەتىنە جىردان شاشۋ شاشتى.