قازىر الاياقتاردىڭ ارباۋىنا ءتۇسىپ, قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا قىرۋار قارجىسىنان ايىرىلىپ قالىپ جاتقاندار كوپ. قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى بيىلعى 10 ايدا «Q-Net» قارجى پيراميداسى ۇيىمىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىستى اياقتاپ, سوتقا جولدادى. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ تەكسەرۋ كەزىندە 53 ملن تەڭگە كولەمىندە 40 ادامعا كەلتىرىلگەن زالال تولىعىمەن ءوندىرىلىپ, 47 ملن تەڭگە كولەمىندەگى م ۇلىككە تىيىم سالىنعان.
وسى ۋاقىت ارالىعىندا تالايلاردى تاقىرعا وتىرعىزىپ كەتكەن «Chia-Tai» قارجى پيراميداسىنىڭ قىزىلوردا قالاسىنداعى قۇرىلىمدىق بولىمشەسىن باسقارعان كۇدىكتى دە قاماۋعا الىندى. كادىمگى قارجى پيراميداسىن ينۆەستيتسيالىق ۇيىم رەتىندە كورسەتىپ, جوعارى جانە تۇراقتى تابىس اكەلۋگە ۋادە بەرگەندەر بىلتىرعى قاراشا مەن بيىلعى ءساۋىر ارالىعىندا كوپتەگەن ازاماتتىڭ سەنىپ تاپسىرعان قارجىسىن باسقا ماقساتقا جۇمساپ كەلگەن.
قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى باقىت قايشىبەكوۆ ادامداردىڭ الاياققا جەم بولۋى قارجىلىق ساۋاتتىڭ كەمدىگىنەن بولىپ وتىرعانىن ايتادى. وسىعان بايلانىستى دەپارتامەنت قۇمار ويىننىڭ قۇربانى بولۋدىڭ الدىن الۋعا, كۇماندى قارجىلىق پيراميدالار مەن ويىندارعا قاتىسۋدان باس تارتۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىپ وتىر.
– وبلىستىق قوعامدىق دامۋ باسقارماسىمەن بىرلەسىپ, ءبىزدىڭ ماماندار اۋدانداردا كەزدەسۋلەر وتكىزىپ ءجۇر. وبلىستىق تەلەارنامەن بىرلەسە جاساعان بەينەروليك «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» زالدارىندا, ساۋدا ورىندارىندا, قالا كوشەسىندەگى LED ەكرانداردا كورسەتىلىپ تۇر. الايدا «اقشامدى ەسەلەپ كوبەيتىپ الامىن» دەگەن ءۇمىتتى مالدانىپ جۇرگەندەر ازايماي وتىر, – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.
بيىلعى وقۋ جىلى باستالعالى بەرى دەپارتامەنت ماماندارى 15 ورتا مەكتەپتە, 5 كوللەدجدە, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتى مەن «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتىندە «قارجىلىق ساۋاتتىلىق نەگىزدەرى» تاقىرىبىندا 22 سەمينار-ساباق وتكىزدى. مامانداردان جاساقتالعان سپيكەرلەر توبى بارلىق اۋداندا بولىپ, ەڭبەك ۇجىمدارىندا, جاستار ورتالىعىندا كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىردى.
الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جوق جەردەن ولجالى بولۋعا شاقىرىپ, جۇرتتى جەلىكتىرەتىن جارنامالىق سايتتار مەن سىلتەمەلەرگە «كيبەرنادزور» اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى مونيتورينگ جاسالىپ وتىر. وسى ارقىلى دەپارتامەنت ماماندارى 220 سىلتەمەنى بۇعاتتاپ, 2 000 ادام زاڭعا قارسى كونتەنتتەن باس تارتتى, 3 اككاۋنت جويىلدى.
جىل باسىنان بەرى دەپارتامەنت وندىرىسىندەگى 36 ءىستىڭ 14-ءى وندىرىسپەن اياقتالىپتى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسكەن بۇيرىق نەگىزىندە جەدەل-تەرگەۋ كابينەتتەرى بەينەكامەرامەن جابدىقتالعان. تەرگەۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە, مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن 200 ملن تەڭگە زالالدىڭ 145 ملن تەڭگەسى ءوندىرىلدى. اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دەپارتامەنت بارلىق قىلمىستىق ىستەردى ەلەكتروندى فورماتتا تىركەپ, جۇرگىزىپ وتىر.
وسى 10 ايدا جەدەل ىزدەستىرۋدىڭ ناتيجەسىندە, كولەنكەلى ەكونوميكا باعىتىنداعى 21 قىلمىستىق ءىس تىركەلدى. ارينە, ونىڭ اراسىندا مۇناي ونىمدەرىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىستى فاكتىلەر دە بار. دەپارتامەنت ماماندارى وسى باعىتتا 7 ءىستىڭ التاۋىن اياقتاپ, سوتقا جولداعان.
تالاي وتباسىنا ويرانداپ, تاعدىرلاردى تالقان ەتكەن زاڭسىز ويىن بيزنەسىنىڭ دە سايابىر تابار ءتۇرى جوق. سوڭعى 2 جىلدا دەپارتامەنت وندىرىسىندە وسىنداي 22 قىلمىستىق ءىس بولىپ, 20 ويىن ورنى جابىلسا دا ءبىر ساتتە بايىپ كەتۋدى كوكسەيتىندەر ازايار ەمەس.
– بىزدە قالاداعى بانكتەردىڭ بىرىندە قىزمەت ىستەي ءجۇرىپ 600 ملن تەڭگە كولەمىندە قارجى جىمقىرعان ازاماتقا قاتىستى قىلمىستىق ءىس اياقتالۋعا جاقىن, – دەيدى باقىت ساپارعالي ۇلى.– سەنەسىز بە, تەرگەۋ بارىسىندا ونىڭ ۇرلانعان اقشانىڭ باسىم بولىگىن قۇمار ويىندار مەن ونلاين كازينولارعا جۇمساعانى انىقتالدى. ول ءوز اتىنان تىركەلگەن لوگيننىڭ ەسەپشوتى ارقىلى ءبىر عانا بۋكمەكەرلىك سايتتىڭ وزىنە 160 ملن تەڭگە كولەمىندە اقشا اۋدارعان. بۇل بۇگىنگى قوعام ءۇشىن ويىنقۇمارلىق قاۋىپكە اينالا باستاعانىن كورسەتەدى.
قانداي قىلمىس جاسالسا دا جازالاۋدان گورى ونىڭ الدىن الۋ, بولدىرماۋ ماڭىزدى. وسى باعىتتاعى تالداۋ ناتيجەسىندە دەپارتامەنت «قىزىلوردا-جەزقازعان» اۆتوجولىن سالىپ جاتقان مەردىگەر كومپانيانىڭ ءبىرىنىڭ كۇماندى كاسىپورىنمەن 315,5 ملن تەڭگە كولەمىندە ءوزارا ەسەپ ايىرىسقانىن جانە جانار-جاعارمايدى نارىق باعاسىنان 3 ەسە قىمبات باعادا العانىن انىقتادى. وسى دەرەك بويىنشا ءتيىستى شارالار قولدانۋ ءۇشىن «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى» اق-عا ەسكەرتپە حات جولداندى.
دەپارتامەنت الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعانى تۇراقتاندىرۋ جانە قىمباتشىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى بويىنشا دا شارالارعا ەرەكشە كوڭىل اۋدارادى. وبلىس اكىمى جانىنان قۇرىلعان كوميسسيادا اي سايىن جەرگىلىكتى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا دەلدالدار قويعان باعالار قارالادى. وسى كوميسسياعا 18 زاڭ بۇزۋشىلىق تۋرالى اقپارات جولدانىپ, تاۋار قۇنىن نەگىزسىز وسىرگەن كوتەرمە ساۋداگەرلەر اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
قىزىلوردا