ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيانى قابىلداۋ ءۇشىن تالقىلاۋ, داۋىسقا سالۋ 1990 جىلدىڭ قازان ايىندا ءوتتى. پلەنارلىق وتىرىسقا قاتىسقان ءحىى شاقىرىلىمداعى 281 دەپۋتاتتىڭ 261-ءى قولداپ, «قازاق سوۆەت سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى» تۇڭعىش دەكلاراتسيا قابىلداندى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ باستاۋى سانالاتىن تاريحي قۇجاتتى قابىلداۋدا ازاتتىق الۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرگەن حالىق قالاۋلارىن ات ۇستىنەن اۋدارۋعا ۇمتىلىپ قارسى شىعۋشىلار دا تابىلدى. جوعارعى كەڭەسكە كوممۋنيستىك پارتيا مەن ۇيىمدار ءھام سايلاۋ وكرۋگتەرىنەن سايلانعان دەپۋتاتتار سىن وتىندە تۇرىپ تاريحي قۇجاتتى قابىلدادى. 22 باپتان تۇراتىن 3 بەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانى قابىلداعان دەپۋتاتتىڭ ءبىرى اجاركۇل الداجاروۆا 1990 جىلدىڭ 25 قازانىنداعى ايتۋلى وقيعانىڭ ماڭىزى زور دەيدى.
«جوعارعى كەڭەستىڭ ءحىى شاقىرىلىم دەپۋتتارى 1990 جىلدان 1994 جىلعا دەيىن ەڭبەك ەتتىك. 1990 جىلدىڭ 25 قازان كۇنى ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانى قابىلداعانىمىز كۇنى كەشەگىدەي ەسىمىزدە. وڭاي بولعان جوق. دەپۋتاتتاردىڭ دا ارقاسىندا امانات تۇردى. ءتۇرلى ايتىس-تارتىس ۇدەدى, ءار باپقا تەرەڭدەي ءمان بەرىپ قاراۋ ماڭىزدى ەكەنىن ۇعىندىق. ءار ءسوزدىڭ استارىنا ءۇڭىلىپ تالقىلاۋ مىندەتى جۇكتەلدى. قازاق رەسپۋبليكاسى دەگەن ۇعىمعا وزگە ۇلتتىڭ وكىلدەرىنەن سايلانعان دەپۋتاتتار دا قارسى پىكىر ايتتى. مەملەكەتتىك ءتىل قازاق ءتىلى بولۋى ءتيىس دەگەن سويلەمگە دە ۇركە قاراعاندار دا, ساياسي استار ىزدەگەندەر دە تابىلدى. ولاردىڭ تۇسىنىگىندە قازاق ءتىلىن بىلمەيتىن وزگە ۇلت وكىلدەرى ەرتەڭ قالاي كۇن كورەدى دەگەن ۋايىم باسىم ەدى. ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعاندا, اسىرەسە, جەر ورتاسى جاسىنا جەتكەن ازاماتتارىمىز كوزىنە جاس الىپ قۋاندى.
ءبىز ايەلدەر كەڭەسى, بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتىنە مۇشە بولعاندىقتان وسى باعىتتاعى بىرقاتار ماسەلەلەرگە قاتىستى تالقىلاۋدا وزىندىك وي-پىكىرىمىزدى ايتتىق. ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيانى تالقىلاۋدا داۋدى كۇشەيتۋگە ۇمتىلعان دەپۋتتاردى سۇلتان سارتاەۆ, سالىق زيمانوۆ سىندى زاڭ سالاسىنىڭ مارعاسقا مايتالماندارى ناقتى دالەل-دايەكپەن تيىپ تاستاپ وتىردى. مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز تۋ, ەلتاڭبا, ءانۇراندى بەكىتۋدە دە تالقىلاۋ تارتىسسىز وتكەن جوق.
الماتى كوشەسىندە ءتۇرلى ۇران كوتەرگەن توپتاردىڭ دا ارەكەتى كۇن ساناپ كۇشەيدى. جەلتوقسان وقيعاسى ءۇشىن قۋعىندالعان بالالارىنىڭ اقتالۋىن سۇراعان ادامدار دا شاراسىزدىقتان كوشەگە شىقتى. وتە قىسىلتاياڭ ءولارا شاقتا تۇردىق. جوعارعى كەڭەستىڭ عيماراتىنان ءبىزدى «الماتى» قوناقۇيىنە دەيىن ارنايى كۇزەتپەن جەتكىزەتىن. ويتكەنى كوشەدە ءار ءتۇرلى جايتقا بايلانىستى نارازى توپتاردىڭ, اشتىق جاريالاعان جانداردىڭ دا قاتارى ارتا تۇسكەن ەدى سول كەزەڭدە. مىنە وسىنداي قىسىلتاياڭ شاقتا ەلىمىزدە تاعدىرشەشتى شەشىمدەر قابىلدانىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزگە قول جەتكىزدىك», دەيدى ا.الداجاروۆا.