ورتالىق قوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا قارسى ەم-شارالاردىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ جونىندە ءباسپاسوز جيىنى ءوتتى. دوڭگەلەك ۇستەلگە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ۆياچەسلاۆ دۋدنيك, قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى ديليارا قايداروۆا, كوپسالالى مەديتسينا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مۇحتار تولەۋتاەۆ, مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى اسەل قىدىراليەۆا قاتىستى.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ونكولوگيالىق كومەكتى جاڭعىرتۋ جوسپارى پىسىقتالىپ جانە پاتسيەنتتەرگە دياگنوستيكا جاساۋ مۇمكىندىكتەرى كۇشەيە تۇسەدى.
«ونكولوگيالىق ناۋقاستار ماسەلەسى الەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ماڭىزدى تۇيتكىل بولىپ قالا بەرەدى. ددۇ-نىڭ مالىمەتى بويىنشا, ەرتە مە, كەش پە الەمنىڭ ءاربىر بەسىنشى تۇرعىنى وبىرعا شالدىعۋى مۇمكىن. وبىر – جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنان كەيىن ەكىنشى ورىندا تۇرعان قاتەر. ەلىمىزدە كەيىنگى 20 جىلدا ونكوپاتولوگيامەن اۋىرعانداردىڭ سانى 25%-عا ۇلعايىپ وتىر», دەدى ۆ.دۋدنيك.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەلىمىزدە جىل سايىن 30 مىڭعا جۋىق ونكولوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان ادام انىقتالادى. قازىر بۇل سىرقاتقا شالدىققان 217 مىڭنان اسا پاتسيەنت بار. وبىر اۋرۋى ايەلدەر اراسىندا ءجيى كەزدەسەدى. الدىڭعى ورىندا ءسۇت بەزى وبىرى (13%) تۇر. جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 5 مىڭ ايەلگە وسىنداي دياگنوز قويىلادى. ەكىنشى ورىندا – وكپە وبىرى (10%), ءۇشىنشى ورىندا – ىشەك وبىرى (9%). ەلىمىزدە جىل سايىن 13 مىڭنان اسا ادام وبىردان قايتىس بولادى.
ۆ.دۋدنيكتىڭ ايتۋىنشا, ەرەسەكتەرگە ونكولوگيالىق كومەك ءۇش دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلادى.
«العاشقى كومەك تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا مساك ۇيىمدارىندا كورسەتىلەدى. وندا 2 مىڭنان اسا تەكسەرۋ كابينەتى جانە 500-دەن اسا ونكولوگ دارىگەردىڭ كابينەتى جۇمىس ىستەيدى. ونكوپاتولوگيانىڭ العاشقى دياگنوستيكاسى (0-I كەزەڭ) – ونكولوگيالىق قىزمەتتىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن سيپاتتايتىن نەگىزگى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق ول كەيىنگى جىلداردا وسى كورسەتكىشتىڭ ءوسۋى بايقالىپ وتىرعانىن جانە قازىر شامامەن 30%-دى قۇرايتىنىن, بۇل 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 90%-عا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن جەتكىزدى. ۇكىمەت قابىلداعان ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس جونىندەگى 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار اياسىندا 5 نەگىزگى باعىت ىسكە اسىرىلادى. ءبىرىنشى باعىت – قاۋىپتى فاكتورلارىنىڭ پروفيلاكتيكاسى جانە باسقارۋ. ونىڭ اياسىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى العاشقى ساتىسىندا انىقتاۋدىڭ جانە ەمدەۋدى ۋاقتىلى باستاۋ ءۇشىن تەكسەرىستەن ءوتۋدىڭ ماڭىزى جونىندە حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى بەلسەندى جۇرگىزىلمەك. ءجاسوسپىرىم قىزدار اراسىندا 2024 جىلدان باستاپ كەزەڭ-كەزەڭىمەن وكپە ۆيرۋسىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ باستالادى. مىسالى, شۆەتسيا, اۋستراليادا HPV ۆاكتسينالاۋىن ەنگىزگەننەن كەيىن, ۆاكتسينا العاندار اراسىندا جاتىر موينى وبىرى جاعدايى تىركەلمەگەنى بايقالعان.
ال ەكىنشى باعىت – دەرتتىڭ الدىن الۋ دياگنوستيكاسى. مۇندا دا ۋاقتىلى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن ەمحانالار مەن ونكولوگيالىق ورتالىقتاردا دياگنوستيكالىق جانە زەرتحانالىق جابدىقتاردى جاڭارتۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق ءاربىر وڭىرلىك ونكولوگيالىق ورتالىقتا مامانداندىرىلعان زەرتحانالار مەن دياگنوستيكالىق بلوكتى قاجەتتى جابدىقتارمەن جابدىقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونكولوگيالىق ناۋقاستاردى ساۋلەلى تەراپيامەن قامتۋدى 33%-دان ددۇ ۇسىنعان 50%-عا دەيىن ۇلعايتۋ ءۇشىن كەشەندى جوسپار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ اياسىندا بارلىق وڭىردە «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنىڭ قاتىسۋىمەن ساۋلەلى تەراپيا جۇرگىزۋ ءۇشىن 16 جەلىلىك ۇدەتكىش, سونداي-اق براحيتەراپيا ءۇشىن 13 اپپارات جانە جاقىن فوكۋستىق تەراپيا ءۇشىن 17 اپپارات ورناتۋ جوسپارلانعان. بۇعان قوسا حيميالىق جانە يممۋندىق-ونكولوگيالىق پرەپاراتتار جەلىسى كەڭەيتىلەدى, گەندىك ينجەنەريانى, راديوفارماتسەۆتيكالىق دارىلىك زاتتاردى پايدالانا وتىرىپ تەراپيا ەنگىزىلەدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قوستاناي, اقتوبە قالالارىندا راديولوگيالىق جانە رەانيماتسيالىق-وپەراتسيالىق بلوكتى رەكونسترۋكتسيالاۋ كوزدەلگەن. «پاللياتيۆتىك كومەك جانە وڭالتۋ» باعىتى بويىنشا جىلجىمالى پاللياتيۆتىك بريگادالار, وڭالتۋ كومەگىنە ارنالعان توسەكتىك ورىننىڭ سانىن ۇلعايتۋ جانە اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەردىڭ اۋقىمى كەڭەيتىلەدى.
«بۇل كولەمدى ونكولوگيا باعدارلاماسى العاش رەت ازىرلەنىپ وتىر. ءبىز ونكولوگيالىق اۋرۋلاردان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمنىڭ كورسەتكىشىن ازايتۋدى جانە وسى اۋرۋعا شالدىققان ادامداردىڭ ءومىرىن 60%-عا دەيىن ۇلعايتۋعا بار كۇشىمىزدى سالامىز», دەدى ۆيتسە-مينيستر.