كىشى ارالداعى قۇتقارۋ وپەراتسياسى

ۇلى تەڭىز بەن قازىرگى ايدىندى ءبولىپ تۇرعان بوگەت 2005 جىلى سالىندى. وعان دەيىن دە اۋقىمى جىل ساناپ ازايىپ تارىلىپ بارا جاتقان تەڭىزدى قۇتقارۋ تالاپتارى بولعان. اۋەلگى باستاما 1995 جىلى اۋدان جۇرتشىلىعى باستالعانىمەن كوپ ۇزاماي بوگەتتى سۋ شايىپ, ءۇمىت كەسىل­گەندەي بولىپ ەدى. ودان كەيىن دە وبلىس باسشىلىعى ارالاسىپ, قولداعى بار تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, ءبىر قاۋىرت قارەكەت باستالىپ كەتكەنمەن مۇنىڭ سوڭى اسا قايعىلى اياقتالا جازداعان بولاتىن. 1999 جىلدىڭ كوكتەمىندە بۇ­زىلعان بوگەت ءبىراز تەحنيكانى قاراپ قىلدى. تەحنيكانى قويشى, ءبىر ۆاحتادا جۇمىس ىستەيتىن 29 ادامنىڭ ءومىرى قىل ۇستىندە تۇرعان سول ءسات قۇت­قارۋ وپەراتسياسىنا قا­تىس­قانداردىڭ ەسىنەن كەتپەيدى.

− سونىڭ الدىندا عانا «قازگيدرومەد» مەكەمەسىنەن داۋىل تۇرىپ, قاتتى نوسەر بولاتىنى جايلى دابىلدى ەسكەرتۋ كەلىپ, ونى تەڭىز جاعالاۋىنداعىلارعا جىبە­رىپ قويعانبىز. ارتىنشا قيان­داعى ارالعا ارنايى جولعا شىعىپ, جولاي قازالىداعى ءتيىستى مەكەمە باسشىلارىن ەرتىپ, بوگەت باسىنا كەل­دىك. جۇمىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر ەكەن. 2,5 ملن تەكشە مەتر توپىراق ۇيىلۋگە ءتيىس 12 شا­قىرىمدىق بوگەتتىڭ ەكى جاعى دا سۋ, كەيبىر تۇسى بىلقىلداپ تۇر ەكەن. سونى ەسكەرتتىك دە, كەرى قايتتىق, دەيدى سالا ارداگەرى, سول تۇستا وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىن باسقارعان كوپكە قادىرلى اقساقال قورعان­بەك قايرۋللاەۆ.

بۇلار قىزىلورداعا جەتكەندە الاساپىران داۋىل سۋ دەڭگەيىن شامادان تىس كوتەرىپ, تاسقىن سۋ كوكارال بوگەتىن ءۇش جەردەن بۇزىپ وتكەنى جونىندە حابار دا ىلەسە كەلەدى. ەڭ قيىنى, ۆاحتاداعى 29 جۇمىسشىنى كوردىم-ءبىلدىم دەگەن ەشكىم جوق. ءبىراز تەحنيكا سۋ استىندا قالىپتى.

مي-8 تىكۇشاعىنا ءمىنىپ, تەڭىزگە تارتقان توپتىڭ كور­گەنى جويقىن سۋ ۇلى تەڭىزگە قاراي بۋىرقانىپ كەتىپ جاتىر. جاڭبىر توقتاۋسىز قۇيىپ تۇر, قۇتىرعان جەل ارا-تۇرا بۇلار مىنگەن تىكۇشاقتى وڭدى-سولدى شايقاپ قويادى.

ۇشاق سۋعا توبەدەن ءۇڭىلىپ جۇرگەنىنە ءبىراز وتكەندە بو­گەتتەن 15 شاقىرىمداي جەردەن قارايعان تەحنيكالار كوزگە تۇسەدى. جىرىلعان سۋدان قاشقانداردىڭ تۇرعان ورنى بەلگىلى بولعانىمەن جاقىنداۋعا داۋىل مۇمكىندىك بەرمەيتىن ءتۇرى بار. سوندا دا دەپارتامەنت باسشىسى قورعانبەك قايرۋللاەۆ پەن وسى قىزمەت مايورى سانجار اسفاندياروۆ كابيناداعى ارتىق ادامداردى ءتۇسىرىپ, تاۋەكەلگە بەل بايلادى.

– ءبىر تاۋلىككە جاقىن سۋ ورتاسىندا قالعانداردىڭ كوبى ءالسىز ەكەن. ءبىرازى ەستاندى كۇيدە وتىر. جاتاعىنان جالاڭاياق, جالاڭباس قاشىپ شىققاندار بار سياقتى. قازىر قۇتقارماساق, تاڭعا دەيىن ءۇسىپ ولەتىنى انىق. بيىكتەن تاس­تاعان ارقانعا جارماساتىن­داي ءالى قالماعاندىقتان ۇش­قىش تىكۇشاقتى بارىنشا تومەن­دەتىپ, كوپشىلىگىن كابينا­عا سۋىرىپ الدىق. ءبىر مارتە تىكۇشاق دوڭعالاعى جەردەگى تەحنيكاعا ءتيىپ كەتىپ, ءسال بولماعاندا ءوزىمىز اپاتقا ۇشىراي جازدادىق. سول تۇس­تا تىكۇشاقتى باسقارعان قاي­بولدى ورىنباەۆ ءىنىمىزدىڭ جانكەشتىلىگى مەن شەبەرلىگى ارقاسىندا امان قالدىق. ءۇش-ءتورت مارتە تومەندەپ, 27 ادامدى جاعالاۋعا امان الىپ شىقتىق, دەيدى ارداگەر.

كىشى ارالداعى قۇتقارۋ وپەراتسياسى بىتكەندە قاراڭعى ءتۇسىپ, كوز بايلانعان مەزگىل ەدى. قۇتقارىلعانداردىڭ اراسىندا بولماعان ەكى ادامدى ىزدەۋگە ەرتەسى شىقتى. ەكەۋى دە ەكسكاۆاتورشى ەكەن, ءبىرى جىرىلعان سۋدىڭ جەتكەن جەرىندە ەتبەتىنەن تۇسكەن كۇيى قالىپتى. ەكىنشى ادامنىڭ دەنەسى سۋ تارتىلعاننان كەيىن شىقتى.

قازىرگىدەي الەۋمەتتىك جەلى بولسا, بۇل وقيعا سول ساتتە-اق جالپاق جۇرتقا جاريا بولار ەدى. 27 ادامدى قۇتقارعان سول وپەراتسيا جايلى سول تۇستا كوپشىلىك بىلمەي دە قالدى. كەيىننەن توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ ۇسىنىسىمەن ماراپات يەلەنگەندەر بولدى. وسىدان 24 جىل بۇرىن كىشى ارال جاعالاۋىندا بولعان قۇتقارۋ وپەراتسياسىنىڭ جاي-جاپسارى وسىنداي.

قىزىلوردا